تدبیر و امید برای سند چشمانداز توسعه
بر اساس سند چشمانداز توسعه جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴؛ ایران کشوری است توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه، با هویت اسلامی و انقلابی، الهام بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و موثر در روابط بینالملل. پرواضع است که برای رسیدن به این مطلوب، باید با نگرش استراتژیک به عنوان نگرش مطلوب به اداره کلان کشور نگاه کرد.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا)، جهان اقتصاد نوشت: بر اساس سند چشمانداز توسعه جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴؛ ایران کشوری است توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه، با هویت اسلامی و انقلابی، الهام بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و موثر در روابط بینالملل. پرواضع است که برای رسیدن به این مطلوب، باید با نگرش استراتژیک به عنوان نگرش مطلوب به اداره کلان کشور نگاه کرد.
تدوین سند چشمانداز ۲۰ ساله کشور که در دولت اصلاحات و با تائید مقام معظم رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام صورت گرفت برگ زرینی است در این راستا و برای رسیدن به چشمانداز مذکور، قوای سه گانه، تمامی وزارتخانه ها، سازمانها، شرکتها و دستگاههای دولتی هرکدام به فراخور حال خود در خصوص تدوین استراتژیهای متناسب و مرتبط با حوزه ماموریت اقدام نمودند.
تا افق ۱۴۰۴فقط دو دوره ۴ساله زمان باقیست و حجم انبوهی از اقداماتی که در حوزههای مختلف بر زمین مانده تا هرکدام مانعی برای رسیدن به چشمانداز و خصوصا آنجا که ایران باید کشوری باشد توسعه یافته، جایگاه اول اقتصادی و … !
توسعه در لغت بهمعنای گسترش دادن و از دیدگاه صاحب نظران اقتصادی و اجتماعی، جریانی چند بعدی به معنای ارتفای مستمر کل جامعه به سمت زندگی بهتر است.
قدمت این کلمه به ظاهر ساده به اندازه علم اقتصاد است و اهمیت آن به حدی است که اکثریت قریب به اتفاق اقتصاددانان بزرگ سدههای اخیر، اقتصاددان توسعه بوده و برای پیشرفت ملتها سخن رانده و قلم چرخاندهاند ، دغدغه آنها پیشرفت و رفاه اجتماعی ملتها بوده است و این واقعیت از متون علمی این دانشمندان هویدا است. در تعریف توسعه دو نوع نگرش وجود دارد که عبارتند از:
الف: نگرش بر اساس رشد اقتصادی: مشخصه اصلی این نگرش ،نظریه رشد اقتصادی و ارزشهایی است که رشد اقتصادی بر آن استوار است. بر این اساس توسعه عبارت است از افزایش سریع و پایدار تولید سرانه ناخالص داخلی که با تلاش برای کاهش نابرابری درآمدها نیز همراه میشود. بر اساس این دیدگاه تولید ثروت نقش اساسی دارد.
ب: نگرش بر اساس آزادی فردی: این دیدگاه توسعه را فرایندی برای رشد آزادی فرد در دنبال کردن هدفهای ارزشمند خود میداند. در این نگرش جایگاه ثروت، صرفا یکی از کارکردهای نظام ارزشی است و فرهنگ و دین تعیین کننده پیشرفت اجتماعی و اقتصادی هستند.
در بحث توسعه اقتصادی دو هدف اصلی نهفته است که عبارتند از:
۱_افزایش ثروت و رفاه اجتماعی و ریشه کن کردن فقر
۲_ایجاد اشتغال. که هردو عامل با عدالت اجتماعی همسو هستند.
برای توسعه اقتصادی نیز مانند همه مباحث دیگرشاخصهایی تعریف شده که برخی از آنها عبارتند از:
۱_شاخص درآمد سرانه
۲_شاخص برابری قدرت خرید
۳_شاخص درآمد پایدار
۴_شاخصهای ترکیبی توسعه
۵_شاخص توسعه انسانی
با توجه به فاصله به وجود آمده بین وضعیت فعلی و چشمانداز در مبحث توسعه به نظرم دولت روحانی به جهت اینکه یکی از شعارهای خود را برنامه محوری و حرکت بر اساس برنامه توسعه تعریف کرده بود باید کشور را به سمت معیارهای توسعه یافتگی سوق دهد.
برخی از این معیارها عبارتاند از:
۱_توسعه انسانی پایدار: اگر بگوییم شاه بیت غزل توسعه همین توسعه انسانی پایدار است شاید درست گفتهایم, توجه به رشد اقتصادی و عدالت اجتماعی همراه با آگاهی نسبت به بوم شناختی و احساس نیاز به حفظ محیط زیست برای نسلهای آینده را توسعه انسانی پایدار میدانند.
آقای روحانی باید بداند که مدینه فاضله و آرمانشهر ایران در پناه این مفاهیم نهفته است و برای رسیدن به چشمانداز باید به اینها توجه ویژهای داشته باشد.
۲_تداوم رشد اقتصادی: یکی از ویژگیهای بارز اقتصادهای توسعه یافته ثبات در رشد اقتصادی است؛ دولت جدید باید به دنبال این موضوع باشد و رشد بوجود آمده در ۴ سال اخیر را تداوم ببخشند.
۳_توزیع عادلانه درآمد و امکانات: هرچند این موضوع به صورت کامل در هیچ کشوری اجرا نشده است اما باید بدانیم که توزیع درآمد و امکانات در کشورهای توسعه یافته به مراتب عادلانهتر و مناسبتر از سایر کشورهاست. دولت جدید روحانی باید با ایجاد و تقویت نظام تامین اجتماعی کارآمد در جهت کم کردن فاصله و شکاف طبقاتی در جامعه کوشا باشد.
۴_اشتغال پایدار: یکی از نشانههای کشورهای توسعه یافته، اشتقال پایدار وگسترده در سطح جامعه است و حتی جمعیت بیکار نیز تحت پوشش سیستمهای بیمه تأمین اجتماعی است.
دولت دوازدهم باید با این نگاه تشکیل گردد که میزان اشتغال پایدار و نیز پرداخت مستمری که در شأن فارغ التحصیلان بیکار باشد را افزایش و برقرار نماید.
۵_درآمد سرانه: هرچند لزوما کشورهای با درآمد سرانه بالا را نمیتوان در زمره کشورهای توسعه یافته تلقی کرد (مثل کشورهای حوزه خلیج فارس) اما یکی از ویژگیهای بارز همه کشورهای توسعه یافته داشتن درآمد سرانه بالاست و تیم اقتصادی کابینه جدید دکتر روحانی باید بسیار قوی تر و کارآمدتر از قبل باشد.
البته ویژگیهای دیگری نیز برای جوامع توسعه یافته تعریف نمودهاند نظیر: دسترسی به اطلاعات و آمار صحیح و به موقع، تنوع در کالاو خدمات، نرخ رشد جمعیت و ترکیب تولید مصرف و … که لازم است توجه اساسی روی هرکدام از موارد فوق جهت دستیابی به چشمانداز تدوین شده فراهم گردد.
تدوین سند چشمانداز ۲۰ ساله کشور که در دولت اصلاحات و با تائید مقام معظم رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام صورت گرفت برگ زرینی است در این راستا و برای رسیدن به چشمانداز مذکور، قوای سه گانه، تمامی وزارتخانه ها، سازمانها، شرکتها و دستگاههای دولتی هرکدام به فراخور حال خود در خصوص تدوین استراتژیهای متناسب و مرتبط با حوزه ماموریت اقدام نمودند.
تا افق ۱۴۰۴فقط دو دوره ۴ساله زمان باقیست و حجم انبوهی از اقداماتی که در حوزههای مختلف بر زمین مانده تا هرکدام مانعی برای رسیدن به چشمانداز و خصوصا آنجا که ایران باید کشوری باشد توسعه یافته، جایگاه اول اقتصادی و … !
توسعه در لغت بهمعنای گسترش دادن و از دیدگاه صاحب نظران اقتصادی و اجتماعی، جریانی چند بعدی به معنای ارتفای مستمر کل جامعه به سمت زندگی بهتر است.
قدمت این کلمه به ظاهر ساده به اندازه علم اقتصاد است و اهمیت آن به حدی است که اکثریت قریب به اتفاق اقتصاددانان بزرگ سدههای اخیر، اقتصاددان توسعه بوده و برای پیشرفت ملتها سخن رانده و قلم چرخاندهاند ، دغدغه آنها پیشرفت و رفاه اجتماعی ملتها بوده است و این واقعیت از متون علمی این دانشمندان هویدا است. در تعریف توسعه دو نوع نگرش وجود دارد که عبارتند از:
الف: نگرش بر اساس رشد اقتصادی: مشخصه اصلی این نگرش ،نظریه رشد اقتصادی و ارزشهایی است که رشد اقتصادی بر آن استوار است. بر این اساس توسعه عبارت است از افزایش سریع و پایدار تولید سرانه ناخالص داخلی که با تلاش برای کاهش نابرابری درآمدها نیز همراه میشود. بر اساس این دیدگاه تولید ثروت نقش اساسی دارد.
ب: نگرش بر اساس آزادی فردی: این دیدگاه توسعه را فرایندی برای رشد آزادی فرد در دنبال کردن هدفهای ارزشمند خود میداند. در این نگرش جایگاه ثروت، صرفا یکی از کارکردهای نظام ارزشی است و فرهنگ و دین تعیین کننده پیشرفت اجتماعی و اقتصادی هستند.
در بحث توسعه اقتصادی دو هدف اصلی نهفته است که عبارتند از:
۱_افزایش ثروت و رفاه اجتماعی و ریشه کن کردن فقر
۲_ایجاد اشتغال. که هردو عامل با عدالت اجتماعی همسو هستند.
برای توسعه اقتصادی نیز مانند همه مباحث دیگرشاخصهایی تعریف شده که برخی از آنها عبارتند از:
۱_شاخص درآمد سرانه
۲_شاخص برابری قدرت خرید
۳_شاخص درآمد پایدار
۴_شاخصهای ترکیبی توسعه
۵_شاخص توسعه انسانی
با توجه به فاصله به وجود آمده بین وضعیت فعلی و چشمانداز در مبحث توسعه به نظرم دولت روحانی به جهت اینکه یکی از شعارهای خود را برنامه محوری و حرکت بر اساس برنامه توسعه تعریف کرده بود باید کشور را به سمت معیارهای توسعه یافتگی سوق دهد.
برخی از این معیارها عبارتاند از:
۱_توسعه انسانی پایدار: اگر بگوییم شاه بیت غزل توسعه همین توسعه انسانی پایدار است شاید درست گفتهایم, توجه به رشد اقتصادی و عدالت اجتماعی همراه با آگاهی نسبت به بوم شناختی و احساس نیاز به حفظ محیط زیست برای نسلهای آینده را توسعه انسانی پایدار میدانند.
آقای روحانی باید بداند که مدینه فاضله و آرمانشهر ایران در پناه این مفاهیم نهفته است و برای رسیدن به چشمانداز باید به اینها توجه ویژهای داشته باشد.
۲_تداوم رشد اقتصادی: یکی از ویژگیهای بارز اقتصادهای توسعه یافته ثبات در رشد اقتصادی است؛ دولت جدید باید به دنبال این موضوع باشد و رشد بوجود آمده در ۴ سال اخیر را تداوم ببخشند.
۳_توزیع عادلانه درآمد و امکانات: هرچند این موضوع به صورت کامل در هیچ کشوری اجرا نشده است اما باید بدانیم که توزیع درآمد و امکانات در کشورهای توسعه یافته به مراتب عادلانهتر و مناسبتر از سایر کشورهاست. دولت جدید روحانی باید با ایجاد و تقویت نظام تامین اجتماعی کارآمد در جهت کم کردن فاصله و شکاف طبقاتی در جامعه کوشا باشد.
۴_اشتغال پایدار: یکی از نشانههای کشورهای توسعه یافته، اشتقال پایدار وگسترده در سطح جامعه است و حتی جمعیت بیکار نیز تحت پوشش سیستمهای بیمه تأمین اجتماعی است.
دولت دوازدهم باید با این نگاه تشکیل گردد که میزان اشتغال پایدار و نیز پرداخت مستمری که در شأن فارغ التحصیلان بیکار باشد را افزایش و برقرار نماید.
۵_درآمد سرانه: هرچند لزوما کشورهای با درآمد سرانه بالا را نمیتوان در زمره کشورهای توسعه یافته تلقی کرد (مثل کشورهای حوزه خلیج فارس) اما یکی از ویژگیهای بارز همه کشورهای توسعه یافته داشتن درآمد سرانه بالاست و تیم اقتصادی کابینه جدید دکتر روحانی باید بسیار قوی تر و کارآمدتر از قبل باشد.
البته ویژگیهای دیگری نیز برای جوامع توسعه یافته تعریف نمودهاند نظیر: دسترسی به اطلاعات و آمار صحیح و به موقع، تنوع در کالاو خدمات، نرخ رشد جمعیت و ترکیب تولید مصرف و … که لازم است توجه اساسی روی هرکدام از موارد فوق جهت دستیابی به چشمانداز تدوین شده فراهم گردد.
