عیدقربان؛ قربانگاهی برای ناپاکی‌ها و تولدی برای کمال انسانیت

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، در آیات 100 به بعد سوره مبارکه الصافات ماجرای امتحان الهی حضرت ابراهیم(ع) و ذبح اسماعیل(ع) آمده است؛ «فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَى قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ؛ و وقتى با او به جايگاه سعى رسيد گفت اى پسرك من من در خواب [چنين] مى ‏بينم كه تو را سر مى برم پس ببين چه به نظرت مى ‏آيد گفت اى پدر من آنچه را مامورى بكن ان شاء الله مرا از شكيبايان خواهى يافت.» بارزترین نقطه تسلیم و گذشتن از نفس اماره در این آیات مبارکه آمده است.

دکتر علی مرعشی مدرس دانشگاه شهیدچمران اهواز در گفت‌وگو با ایکنا خوزستان، با بیان اینکه حج برنامه دینی و عبادی با هدفی خاص طراحی شده است و هیچ عبادتی جای عبادت دیگر را نمی‌گیرد، افزود: در عین آنکه کمک به فقرا بسیار مورد تأکید و سفارش شده است، اما حج نمایش قدرت اسلام، تمرین یکتاپرستی و توحید، اردوی آموزشی برای مسلمانان و پاکی ناخودآگاه از شرک و گرایش به شیطان است.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: در تحقیقات روانشناسی مشخص شده که اعمال نمادین قدرت نفوذ و ورود به ناخودآگاه انسان را دارد و ناخودآگاه ذهن سرمنشأ رفتار است. بنابراین اعمال نمادینی همچون رو به قبله ایستادن به پالایش انسان کمک می‌کند و باعث جلوگیری از بیماری‌های روحی و روانی می‌شود.

وی افزود: طواف بر گرد خانه خدا نماد آن است که انسان زندگی خود را بر محور توحید استوار کند. اقامه نماز پشت مقام ابراهیم نماد تبعیت از مسیر توحیدی حضرت ابراهیم(ع) است. سنگ حجرالاسواد نماد بیعت با خدا، سعی صفا و مروه نماد خستگی‌ناپذیری در راه هدف، حلق و تقصیر نماد بی‌اعتنایی به زیبایی‌های ظاهری و توجه به زیبایی‌های باطن، قربانی کردن نماد ازخودگذشتگی، تجمع حجاج در عرفات نماد برابری انسان‌های فقیر و غنی برابر خدا است. هر آنکس که بر اثر فقر خود دچار خودکوچک‌بینی است و بالعکس، غرور و خود برتر بینی که دارد در عرفات از بین می‌رود. همچنین سنگ زدن به شیطان نیز نماد مبارزه با پلیدی‌هاست.

حجت الاسلام غلامحسین مطهری مدرس مدرسه علمیه آیت‌الله العظمی بهبهانی اهواز در گفت‌وگو با ایکنا از خوزستان بیان کرد: فلسفه عید قربان و قربانی را ذبح نفس های رذیله و خواهش های نفسانی به منظور رسیدن به تقرب الهی است. آن اعمال، کارها و چیزهایی که انسان در دنیا به آن علاقمند است و او را از رسیدن به تقرب الهی باز می‌دارد، باید در این عید ذبح شود.

وی ادامه داد: زمانی که اعمال و خواسته های دنیوی و خواهش های نفسانی در راه خدا ذبح می شود، انسان به مقام تقرب دست می باید و انسان تا زمانی که از دنیا زدگی دور نباشد، نمی تواند به خداوند متعال و واقعیت و حقیقت آفرینش خود دست یابد.

مولانا در اشعار خود مبارزه با نفس را جهاد اکبر عنوان می‌کند.