حریرچی با بیان اینکه 90 درصد موارد ابتلا به سرطان ریه ناشی از مصرف سیگار است، عنوان کرد: وزن کودکان متولد شده از مادران سیگاری 200 تا 300 گرم کمتر از وزن نرمال نوزادان است. همچنین هر وعده مصرف قلیان معادل مصرف 100 تا 200 نخ سیگار است. حضور در کنار کسی که قلیان میکشد مانند مصرف شش تا هشت نخ سیگار است. در کشور ما از 79میلیون نفر، هشت میلیون نفر به نوعی مصرف کننده مواد دخانی محسوب میشوند؛ یعنی 14.13 درصد از مردم مصرف کننده سیگار، قلیان، پیپ و سایر مواد دخانی هستند.
وی اعلام کرد: شیوع مصرف دخانیات در مردان 25.16 درصد و در زنان 4 درصد بوده که مصرف دخانیات در زنان رو به افزایش است. گزارشها نشان میدهند که مصرف روزانه سیگار در شش سال گذشته از ۱۰.۹ به ۱۰.۱ کاهش پیدا کرده است، اما مصرف قلیان در حال افزایش است.
حریرچی ادامه داد: مصرف دخانیات در روستاها 15.44 درصد و در شهرها 17.62 درصد گزارش شده است که نشان دهنده مصرف بالای دخانیات در روستاها است. ایران متعهد شده است که تا سال 1404 به دلیل آمار بالای بیماریهای قلب و عروق، 30 درصد مصرف دخانیات را کاهش دهد، اما باید توجه کرد که مصرف سیگار در نوجوانان 13 تا 15 ساله افزایش کمی داشته که عمده آن در دختران نوجوان بوده است.
وی با بیان اینکه آمار مصرف سیگار در دختران نوجوان به 2.1 درصد رسیده است، تصریح کرد: این در حالیست که پیش از این آمار مصرف در میان دختران نوجوان کمتر از یک بود از سوی دیگر آمار در پسران از 5.1 به 4.8 کاهش پیدا کرده است. با توجه به اینکه سیگار و قلیان در حوزه ورود به مصرف مواد مخدر و رفتارهای پرخطر جنسی است، خانوادهها باید هوشیار باشند و بدانند که مصرف قلیان در کنار نوجوانها چه ضربهای میتواند به آنها وارد کند.
حریرچی ادامه داد: در حال حاضر ۶.۶ دختران 13 تا 15 ساله سابقه مصرف قلیان دارند که این رقم در پسران 11.1 درصد اعلام شده است. آمار برآورد شده نشان میدهد سالانه بین 40 تا 50 میلیارد نخ سیگار در کشور مصرف میشود که به دنبال آن سالیانه 10 هزار میلیارد تومان از ثروت ملی نیز دود میشود. همچنین حدود 20 تا 30 میلیارد تومان در سال صرف هزینه بهداشتی و سالهای از دست رفته عمر افراد سیگاری میشود.
سخنگوی وزارت بهداشت با بیان اینکه هر 10درصد افزایش مالیات بر دخانیات، پنج درصد از آمار مصرف سیگار کاهش میدهد، عنوان کرد: قیمت سیگار در ایران 20 درصد کشورهای تولید کننده اصلی است. یعنی کشورهای آمریکا و انگلیس این کار را در کشور خود پنج برابر گرانتر از ایران میفروشند. در ایران قیمت سیگار از 181 کشور دنیا ارزانتر است. مالیات بر سیگار در کشورهای مختلف 70 درصد قیمت را در بر میگیرد. اگر بخواهیم قیمت دخانیات را کنترل کنیم باید قیمت فروش در سوپرمارکتها را بالا بریم.
حریرچی با اشاره به همکاری مناسب برخی استانها در زمینه برخورد با واحدهای متخلف عرضه کننده دخانیات، ادامه داد: در برخی از استانها همکاری کم است و مالیات و جرایم بازدارنده نیستند. در تهران واحدهایی وجود دارند که پنج تا هفت بار پلمب شدهاند، اما با پرداخت رقم جریمه یک تا دو میلیون تومان مجددا فعالیت خود را شروع کردهاند. فروش سیگار به صورت نخی نیز ممنوع است، اما جریمه آن 22 تا 66 هزار تومان است.
حریرچی با بیان اینکه تمام مالیات دریافتی از فروش 10 هزار میلیارد تومان سیگار در ایران 600 میلیارد تومان بوده است، افزود: مالیات بر سیگار باید به طور مستقل وضع شود تا بازدارنده باشد. برخی میگویند که افزایش مالیات باعث افزایش قاچاق میشود اما قاچاق را هم میتوان کنترل کرد. برخی نیز میگویند افزایش مالیات بر دخانیات به افراد فقیر فشار وارد میکند، اما وقتی قیمت سیگار بالا رود اول فقرا و نوجوانان مصرف سیگار را کاهش میدهند.
وی تاکید کرد: هزینه مصرف سیگار را دولت میپردازد؛ به همین دلیل باید کاری کنیم که افراد سیگاری هزینه مصرف سیگار را خودشان بپردازند. با توجه به برخی از لابیها بعضی از قوانین مربوط به دخانیات ضعیف وضع شده است. جریمههای مربوط به واحدهای متخلف مربوط به سال 92 است. در استانهایی که در زمینه کاهش مصرف دخانیات موفق عمل کردهاند، قوه قضاییه و سایر نهادها همکاری کرده و حداکثر جریمه را اعمال کردهاند.
حریرچی در رابطه با نحوه نظارت بر مراکز ارائه دهنده طب سنتی عنوان کرد: مراکزی که پروانه فعالیت دارند، تحت نظارت دقیق قرار گرفتند، اما مراکزی که با تابلو یا بدون آن ادعای طب سنتی دارند، تلاش کردهایم که از سوی نیروهای انتظامی با آنها برخورد شود، اما با توجه به آنکه قدرت نظارت ما محدود است، نمیتوانیم ادعا کنیم بر تمام این مراکز نظارت میکنیم.
کمبود شدید پزشک و متخصص
قائم مقام وزیر بهداشت در ادامه در رابطه با بیتوجهی به پزشکان کشور به امر پیشگیری عنوان کرد: در حال حاضر ما از نظر پزشک عمومی و متخصص با کمبود شدیدی روبرو هستیم. در بعضی تخصصها نیز تا 65 درصد کمبود داریم. اما امروز اعزام بیمار به خارج از کشور بسیار کاهش یافته و به کمتر از انگشتان یک دست رسیده است و کار پیشگیری در دنیا توسط دو گروه انجام میشود؛ گروه اول کسانی هستند که برای این کار آموزش دیدند و به صورت ارزانتر این اقدامات را انجام میدهند و گروه دیگر نیز پزشکان متخصص و فوق تخصص هستند که این خدمات را گرانتر ارائه میکنند. به همین دلیل از آنها انتظار نمیرود که در زمینه پیشگیری فعالیت کنند. در مجموع در حال رفع کردن نیازهای پزشکی در جامعه هستیم.
حریرچی همچنین درباره ورود بیماریهای جدید به لیست بیماریهای خاص توضیحاتی و حمایت وزارت بهداشت از این بیماریعنوان کرد: باید توجه داشت که گاهی درمان بیماران، عمر با کیفیت نمیدهد. در بهداشت و درمان نیز هر نوع هزینهای که انجام شود به این معناست که در جای دیگری هزینه دیگری پرداخت نمیشود. در مورد بعضی از بیماریها به طور خاص حمایتهای بیشتری اعمال شده و سعی کردهایم در دوره اخیر یارانه دولتی آنها را به بیمهها منتقل کنیم. اضافه شدن بیماری جدید به لیست بیماریهای خاص نیز با توجه به ملاحظات درمانی و منابع موجود بیمهها انجام میشود. وزارت بهداشت نیز در این زمینه اولویتهایی دارد.
ادامه طرح تحول سلامت بدون برنامه جدید
معاون کل وزارت بهداشت در رابطه با اجرای برنامههای جدید در طرح تحول سلامت بیان کرد: با توجه به محدودیت منابع موجود، اولویت اصلی ما حفظ و نهادینه سازی دستاوردهای فعلی طرح تحول است که در بند 1 برنامه تقدیمی وزیر بهداشت به مجلس و بند 1 اولویتهای تخصصی وزارت بهداشت که از طرف رئیس جمهور ابلاغ شد، به ادامه طرح با استفاده از منابع قابل پیش بینی و پایدار اشاره شده است. اولویت بعدی ما ارتقای ارائه خدمات است. از نظر کمی دستاوردهای طرح تحول گسترش پیدا میکند.
عفونت بیمارستانی علت شایع مرگ
وی همچنین درباره اقدامات انجام شده درباره مراقبتهای پرستاری در منزل نیز عنوان کرد: در حال حاضر حدود یک هزار مرکز مجوز اولیه برای مراقبت از منزل را دریافت کرده و فعال هستند، در برخی موارد درمان در مراحل انتهایی بیماری کمکی به ادامه بقای بیمار نمیکند و رنج او را افزایش میدهد، اما گروه پزشکی به دلیل ملاحظات قانونی مجبور به ارائه برخی خدمات هستند. همچنین یکی از علل شایع فوت در تمام دنیا در بیمارانی که مراحل آخر زندگی را میگذرانند، عفونت بیمارستانی است. به همین دلیل این مراکز میتوانند به بیماران و خانوادههای آنان کمک بزرگی کنند.
سخنگوی وزارت بهداشت در پایان با اشاره به هفته سالمند و افزایش روند سالخوردگی در بیشتر کشورهای دنیا اظهار کرد: پیری جمعیت در بیشتر کشورها روندی غیرقابل اجتناب و برگشت ناپذیر است. در حال حاضر از جمعیت 79 میلیون نفری ایران هفت میلیون نفر معادل 9.2 درصد از جمعیت سالمند هستند. این رقم تا هشت سال دیگر به 10 درصد و تا سال 2050 به 30 درصد میرسد.
مشارکت سالمندان شعار روز جهانی سالمند
وی افزود: شعار امسال روز جهانی سالمند «با مشارکت سالمندان» است. ما باید برای فعالیت، تفریحات و اشتغال این گروه برنامهریزیهای مناسبی داشته باشیم و طول عمر زندگی سالم آنها را افزایش دهیم. بند هفت سیاستهای جمعیتی ابلاغی مقام معظم رهبری و بند 15 سیاستهای کلی خانواده نیز به این موضوع اشاره دارد. افزایش تعداد خالص سالمندان یکی از مواردی است که باید به آن توجه و برای آن برنامه ریزی کرد.