مسجد سلجوقی مدفون در شهر آستانه کشف شد
گروه فرهنگی: مدیرکل میراث فرهنگی استان مرکزی از کشف مسجد سلجوقی مدفون متعلق به شهر تاریخی کرج ابودلف و قرن دوم اسلامی در شهر آستانه خبر داد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، به نقل از روابط عمومی ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان، سید محمد حسینی، مدیرکل میراث فرهنگی استان امروز، 14 آبان ماه از کشف بقایای مسجدی متعلق به قرن دوم هجری و شهر باستانی کرج ابودلف در حین اجرای عملیات عمرانی آب و فاضلاب در شهر آستانه خبر داد.
وی ادامه داد: در حین عملیات عمرانی شهر آستانه که با هماهنگی ادارهکل میراث فرهنگی استان و حضور ناظر مقیم ویژه در حال اجرا است طی ماه گذشته تعدادی اثر تاریخی شامل یک ظرف فلزی هفت جوش سلجوقی، چندین تنبوشه یا گنگ که به عنوان لوله برای انتقال آب استفاده میشده و تعدادی ظروف سفالی و اشیای فلزی بدست آمد که باعث شد حساسیت ادارهکل میراث فرهنگی در خصوص نظارت و روند اجرایی عملیات با دقت بیشتری ادامه یابد و پیمانکار و کار فرما نیز متعهد به انجام کار طبق تصمیم ادارهکل میراث فرهنگی در تمام مراحل شدند.
مدیرکل میراث فرهنگی استان مرکزی تصریح کرد: طی چند روز گذشته نیز کندمان ادارهکل آب و فاضلاب منجر به کشف بقایای یک مسجد در لایههای شهر باستانی کرج ابودلف شده و به غیر از ظاهر شدن بقایای بنای این مسجد تعداد قابل توجهی اشیاء باستانی نیز بدست آمده است.
حسینی گفت: این بنا درواقع بقایای مسجدی متعلق به دوره تاریخی سلجوقیان است و اشیاء قابل به دست آمده نیز شامل کتیبه گچی لعاب دار به خط کوفی، یک کاشی محرابی فیروزهای رنگ که بسیار منحصر به فرد است و تعداد کمی از این نمونه در سراسر کشور وجود دارد، تعدادی کاشی زرین فام و قالبی سلجوقی، تعدادی ظروف سفالی مثل پیسوز، صبوحی و آبخوری و همچنین خمرههای بزرگ که همگی مورد استفاده در مساجد بودند.
وی در خصوص ارزش تاریخی این آثار بیان کرد: مشخصاً این آثار مربوط به لایههای زیرین شهر آستانه و بقایای شهر کرج ابودلف هستند که از شهرهای مهم دوره اسلامی به شمار میرفته و از قرن دوم هجری شکل گرفته است و همچنین یکی از تاثیرگذار ترین شهرهای تاریخ اسلامی ایران بوده است.
این مقام مسئول همچنین در خصوص تصمیمات اتخاذ شده عملیات عمرانی گفت: در حال حاضر با هماهنگیهای به عمل آمده و دستور دادستانی، کار حفاری متوقف شده و مقرر شد تا پس از برگزاری جلسات، نحوه پیشبرد کار از طریق سازمانهای مربوطه مورد بررسی قرار گیرد تا بتوان بدون آسیب رساندن به این گنجینه تاریخی عیان شده، کار عملیات عمرانی نیز به انجام برسد.
حسینی عنوان کرد: این گنجینه عیان شده یک گنجینه ملی است و با توجه به اهمیت آثار و اشیاء به دست آمده ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی بر حفظ و صیانت این گنجینه و کاوشهای نجات بخش آثار تاریخی در محل تاکید دارد. البته ادامه عملیات عمرانی و حفاری از این به بعد باید با انجام ملاحظات بیشتر و استفاده از دست و عدم استفاده از ماشین آلات حفاری و راهسازی سنگین، بدون کمترین آسیب به لایههای شهر باستانی کرج ابودلف صورت پذیرد.
بنابراین گزارش: در همین راستا و در معرفی شهر تاریخی کرج ابودلف، اسماعیل شراهی، کارشناس باستان شناسی معاونت میراث فرهنگی استان و مولف کتاب «سکههای طلای عباسی و اغالبه کرج ابودلف» گفت: کرج که امروزه به نام آستانه معروف است، از شهرهای کهن و شناخته شده نیمه غربی ایران محسوب میشود.
شراهی ادامه داد: تا حدود سال 190 هجری، در منابع تاریخی نشان چندانی از این شهر که پیشینه آن دست کم به دوره ساسانی بر میگردد دیده نمیشود. کرج در دوره ساسانی تا اوایل اسلام یک روستا بوده و با نامهایی مانند بوهین کره یا کره نیز شناخته شده است.
وی افزود: یکی از قدیمیترین اشاراتی که منابع تاریخی به این شهر کردهاند مربوط به سال 68 هجری است که گروهی از خوارج پس از کشتار برخی مردم عراق عجم در کرج نیز عدهای از مردم را میکشند.
شراهی در پایان بیان کرد: پیش از این مقداری اشیاء و سکه دوره عباسی از این محدوده کشف و کتابی با نام سکههای عباسی و اغالبه کرج ابودلف نیز در رابطه با این شهر تاریخی توسط ادارهکل میراث فرهنگی استان تالیف شد و کشفیات جدید اهمیت کاوشهای هرچه بیشتر در این محدوده را نشان داد. امیدواریم با مشارکت مساعد دستگاههای ذیربط این روند تسریع و از اتلاف و صدمه به بقایای این شهر باستانی جلوگیری به عمل آید.
وی ادامه داد: در حین عملیات عمرانی شهر آستانه که با هماهنگی ادارهکل میراث فرهنگی استان و حضور ناظر مقیم ویژه در حال اجرا است طی ماه گذشته تعدادی اثر تاریخی شامل یک ظرف فلزی هفت جوش سلجوقی، چندین تنبوشه یا گنگ که به عنوان لوله برای انتقال آب استفاده میشده و تعدادی ظروف سفالی و اشیای فلزی بدست آمد که باعث شد حساسیت ادارهکل میراث فرهنگی در خصوص نظارت و روند اجرایی عملیات با دقت بیشتری ادامه یابد و پیمانکار و کار فرما نیز متعهد به انجام کار طبق تصمیم ادارهکل میراث فرهنگی در تمام مراحل شدند.
مدیرکل میراث فرهنگی استان مرکزی تصریح کرد: طی چند روز گذشته نیز کندمان ادارهکل آب و فاضلاب منجر به کشف بقایای یک مسجد در لایههای شهر باستانی کرج ابودلف شده و به غیر از ظاهر شدن بقایای بنای این مسجد تعداد قابل توجهی اشیاء باستانی نیز بدست آمده است.
حسینی گفت: این بنا درواقع بقایای مسجدی متعلق به دوره تاریخی سلجوقیان است و اشیاء قابل به دست آمده نیز شامل کتیبه گچی لعاب دار به خط کوفی، یک کاشی محرابی فیروزهای رنگ که بسیار منحصر به فرد است و تعداد کمی از این نمونه در سراسر کشور وجود دارد، تعدادی کاشی زرین فام و قالبی سلجوقی، تعدادی ظروف سفالی مثل پیسوز، صبوحی و آبخوری و همچنین خمرههای بزرگ که همگی مورد استفاده در مساجد بودند.
وی در خصوص ارزش تاریخی این آثار بیان کرد: مشخصاً این آثار مربوط به لایههای زیرین شهر آستانه و بقایای شهر کرج ابودلف هستند که از شهرهای مهم دوره اسلامی به شمار میرفته و از قرن دوم هجری شکل گرفته است و همچنین یکی از تاثیرگذار ترین شهرهای تاریخ اسلامی ایران بوده است.
این مقام مسئول همچنین در خصوص تصمیمات اتخاذ شده عملیات عمرانی گفت: در حال حاضر با هماهنگیهای به عمل آمده و دستور دادستانی، کار حفاری متوقف شده و مقرر شد تا پس از برگزاری جلسات، نحوه پیشبرد کار از طریق سازمانهای مربوطه مورد بررسی قرار گیرد تا بتوان بدون آسیب رساندن به این گنجینه تاریخی عیان شده، کار عملیات عمرانی نیز به انجام برسد.
حسینی عنوان کرد: این گنجینه عیان شده یک گنجینه ملی است و با توجه به اهمیت آثار و اشیاء به دست آمده ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی بر حفظ و صیانت این گنجینه و کاوشهای نجات بخش آثار تاریخی در محل تاکید دارد. البته ادامه عملیات عمرانی و حفاری از این به بعد باید با انجام ملاحظات بیشتر و استفاده از دست و عدم استفاده از ماشین آلات حفاری و راهسازی سنگین، بدون کمترین آسیب به لایههای شهر باستانی کرج ابودلف صورت پذیرد.
بنابراین گزارش: در همین راستا و در معرفی شهر تاریخی کرج ابودلف، اسماعیل شراهی، کارشناس باستان شناسی معاونت میراث فرهنگی استان و مولف کتاب «سکههای طلای عباسی و اغالبه کرج ابودلف» گفت: کرج که امروزه به نام آستانه معروف است، از شهرهای کهن و شناخته شده نیمه غربی ایران محسوب میشود.
شراهی ادامه داد: تا حدود سال 190 هجری، در منابع تاریخی نشان چندانی از این شهر که پیشینه آن دست کم به دوره ساسانی بر میگردد دیده نمیشود. کرج در دوره ساسانی تا اوایل اسلام یک روستا بوده و با نامهایی مانند بوهین کره یا کره نیز شناخته شده است.
وی افزود: یکی از قدیمیترین اشاراتی که منابع تاریخی به این شهر کردهاند مربوط به سال 68 هجری است که گروهی از خوارج پس از کشتار برخی مردم عراق عجم در کرج نیز عدهای از مردم را میکشند.
شراهی در پایان بیان کرد: پیش از این مقداری اشیاء و سکه دوره عباسی از این محدوده کشف و کتابی با نام سکههای عباسی و اغالبه کرج ابودلف نیز در رابطه با این شهر تاریخی توسط ادارهکل میراث فرهنگی استان تالیف شد و کشفیات جدید اهمیت کاوشهای هرچه بیشتر در این محدوده را نشان داد. امیدواریم با مشارکت مساعد دستگاههای ذیربط این روند تسریع و از اتلاف و صدمه به بقایای این شهر باستانی جلوگیری به عمل آید.
