چالش‌های خبری در پی رخداد سوانح

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، جهان اقتصاد نوشت: در هفته‌های گذشته و با رخداد زمین لرزه سرپل ذهاب در استان کرمانشاه و به دنبال آن وقوع زمین لرزه هجدک و بالاخره زمین لرزه ملارد در مرز استان های تهران و البرز، شبکه های اجتماعی، رسانه ها و دیگر منابع خبری، صحنه ارائه گزارشاتی التهاب آور در کنار سایر اخبار از مناطق زلزله زده بود.

در این شرایط حتی اخباری با عنوان پیش بینی زمین لرزه های بزرگتر برای ساعات و روزهای آینده بدون وجود هیچ گونه مستندات علمی و تنها به دلیل عدم تشخیص کاربران، در شبکه های اجتماعی به شکلی وسیع گسترش یافت.

این اخبار که به نقل از منابع داخلی و خارجی ارائه می گردید، فضای جامعه را آشفته و نگرانی بیشتر را برای ساکنان مناطق زلزله زده ایجاد نمود. این شایعات بویژه پس از رخداد زمین لرزه ملارد در استان البرز و در فاصله کمتر از ۵۰ کیلومتری از پایتخت ایران به شکلی جدی تر در شبکه های اجتماعی منتشر و واکنش های گوناگونی را به دنبال داشت. برخی از افراد و حتی متخصصین، از فرصت پیش آمده به عنوان جولانگاهی برای کسب معروفیت در میان اقشار جامعه استفاده کردند، بدون توجه به اینکه سخنان آنها شاید جامعه را به سمت مسائلی پیش بینی نشده و مشکل آفرین سوق دهد.

این مورد حتی در خصوص برخی شبکه های خبری نیز با هدف مطرح شدن بیشتر در این زمان ها مصداق پیدا نمود و باعث گردید برخی از این شبکه ها به نشر اخباری اغراق آمیز در این زمینه اقدام نمایند. در این میان متاسفانه شاهد بداخلاقی هایی نیز در بین متخصصین بودیم که به جای پرداختن به مسائل علمی و روشن نمودن مسائل مربوط به زمین لرزه در شرایط غیرعادی موجود، به تسویه حساب های شخصی با افراد دیگر منجر شد و این رویه نشان داد، حتی افراد علمی جامعه ما نیز در این زمان ها، اولویت اصلی شان توجیه کردن نظرات شخصی (حتی به اشتباه) است تا حل مشکل جامعه.

در چنین شرایطی، اعلام وضعیت موجود و آینده در خصوص زمین لرزه ملارد در استان البرز به گونه ای از سوی برخی مسوولین مطرح گردید که نشان داد آنها  نیز هنوز در زمینه ارائه درست اخبار سوانح در آن شرایط خاص آموزش های لازم را ندیده و تجربه لازم را بدست نیاورده اند. علاوه بر این، ایجاد ترس و دلهره در میان اقشار مختلف جامعه توسط افرادی که شایعات بی اساسی را در این شبکه ها و به تبع، در جامعه پخش می کردند نشان داد هنوز راه زیادی تا فرهنگ سازی در خصوص مواجهه کارآمد با واقعیت های حاکم بر جامعه در زمان بحران ها داریم.

هجوم افراد غیرمتخصص به سایت های خبری اصلی زمین لرزه ها از جمله سایت موسسه ژئوفیزیک بدون اینکه بتوانند استفاده درستی از این مطالب داشته باشند تنها باعث گردید این سایت ها با مشکل اطلاع رسانی مداوم مواجه شده و در این شرایط ضمن اینکه افراد متخصص به سختی به این اطلاعات دست پیدا می کردند، شاهد گسترش شایعاتی در جامعه به دلیل عدم آشنایی افراد غیر متخصص در خصوص دسترسی به این اطلاعات بودیم. به هر حال دلیل اینکه معضلات اجتماعی از این دست در جامعه ما بیش از بقیه جوامع دیده می شود تا حدود زیادی ریشه در توسعه نیافتگی اجتماعی دارد و تنها راه غلبه بر این معضل، آموزش در تمامی سطوح جامعه در این خصوص است که باید به شکلی هدفمند نهادینه گردد.