روز جهانی زبان مادری؛ فرصتی برای بازگشت به خویشتن
گروه فرهنگی ـ امروزه زبان لری با مشکلات و چالشهایی روبهرو است که این چالشها در نبود یک فضای پشتیبانکننده قوی و مطمئن روزبهروز خطرات بیشتری را برای آن بهوجود میآورد.تلنگری که روز جهانی زبان مادری برای ما لرتباران دارد فرصتی برای اندیشیدن دوباره بر محور هویت و زبان ملی لری و دریک واژه فرصتی برای اندیشیدن درباره خود است.
به گزارش ایکنا از لرستان، یکیاز جنبههای نامگذاری روزها یادآوری است و تلنگر تا جامعه هدف آن ابن مناسبت یا رویداد را در ذهن مرور کنند.تلنگری که روز جهانی زبان مادری برای ما لرتباران دارد فرصتی برای اندیشیدن دوباره بر محور هویت و زبان ملی لری و دریک واژه فرصتی برای اندیشیدن درباره خود است.
امروزه زبان لری با مشکلات و چالشهایی روبهرو است که این چالشها در نبود یک فضای پشتیبان کننده قوی و مطمئن روزبهروز خطرات بیشتری را برای آن بهوجود میآورد.
نبود خط لری منسجم و فراگیر و بهتبع آن نبود ادبیات نوشتاری لری باعث شده است تا زبان لری روزبهروز در هجمه فرهنگ شفاهی غیر لر که عامدانه یا غیر عامدانه در سرزمینهای لرنشین در حال گسترش است مهجورتر شود.
اختلافات تفرقهافکنانه در قوم لر در خصوص گرایشهای نژادی لر مانند لک و بختیاری و.. و تحریکاتی که باعث نواخته شدن طبل تفرقه میشود عامل حزنانگیزی است که تحرکات لرها را در حول محور زبان ملی و هویت ملی با چالش روبهرو میسازد.
نبود همگرایی در بین اندیشمندان، متفکران و روشنبینان قوم لر باعث شده است تا اتحاد فکری برای رسیدن به یک اجماع در جهت حمایت از زبان مادری وجود نداشته باشد.
غریبگی روزافزون گویشوران لری با واژههای اصیل
متأسفانه هماکنون بیشتر زبانهای همجوار لری مانند کردی و ترکی و… در پورتالهای بینالمللی ثبت و موتورهای جستجوگر و استفاده از اپلیکیشنها با این زبانها کاربردی شدهاند. حالتیکه در زبان لری هنوز صورت نگرفته است.
غریبگی روزافزون گویشوران لری با واژههای اصیل بهعلت سلطه رو به افزایش زبان فارسی در مناطق لرنشین درد دیگری است که لرها با آن مواجهاند.
انتظارها از صداوسیمای ملی ایران در حمایت از زبان لری که حالتی ناامیدکننده دارد ولی صداوسیمای لرستان و سایر استانهای لرنشین نیز با شیوع فارس لری یا همان لری مخلوط با فارسی ضمن قبحزدایی از عدم استفاده از واژههای اصیل روزبهروز بیگانگی را در حوزه زبانی لری برای گویشوران بیشتر میکنند.
نظام آموزشی هیچ تلاشی برای حفظ و احیای زبان لری ندارد و بستر آموزشی روزانه بیشتر دانشآموزان را لریزده میکنند.چنانچه بر خود خورده بگیریم که چرا کودکانمان را با لری آشنا نکرده و جمله همیشگی با کودکانمان لری صحبت نمیکنیم حقیقتی است ولی هنگامیکه در جماعتهایی که کودک یا نونهال حضور دارد و در برابر گفتار لری باد تمسخر و اهانت مربیان کادر آموزشی روبهرو میگردد رغبتی برای تکلم لری نخواهد داشت.
پشتوانه رسانهای زبان لری اندک است
متأسفانه پشتوانه رسانهای زبان لری اندک و کانالهای مستقل ماهوارهای که بتوانند گفتار لری را بیشتر رواج دهند وجود ندارند.شاعران و ادبیان لر بهعنوان نگهبانان زبان لری متأسفانه کمتر عرصه خلق واژه، احیای واژه و.. هستند و جز انگشتشمار شاعران متعهدی چون حسین حسنزاده رهدار،دیگران اهمیتی برای زبان لری قائل نیستند.
نوشتنیها درباره زبان لری و غمهای آن بسیار و مجال قلم کم است ولی چنانچه لرها خودکمبینیها، همیاریها و… را به کناری بگذارند میتوانند به خویش بازگردند و بهجای واژه مامان باافتخار بگویند: دا، دالکه و …
یادداشت : هوشنگ پرتو، منبع : هفته نامه ویرنامه
