نزدیک شدن فقه به واقعیت های اجتماعی ما را از فقه دور نمی کند

به گزارش ایکنا از قم، آیت الله مبلغی، شب گذشته در مراسم اختتامیه سومین کنفرانس بین المللی فقه، قانون و واقعیت های اجتماعی در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) گفت: حقیقت و ماهیت ما در شیعه و سنت مبتنی بر شریعت است و همه بر این مساله توافق دارند که احکام باید از شریعت گرفته شود.
وی افزود: نزدیک شدن فقه به واقعیت های اجتماعی ما را از فقه دور نمی کند؛ فرض اول آن است که نسبت به واقعیت های اجتماعی بی تفاوت باشیم و از واقعیت فرار کنیم که این مساله شریعت را منزوی می کند.
مبلغی اظهارکرد: گاهی نزدیکی واقعیت و فقه به نفع واقعیت است؛ به این معنی که تصوری از شریعت را نگاه داریم ولی در واقع به واقعیت های اجتماعی نزدیک شویم؛ یکی از شخصیت ها این مساله را مطرح کرد و بیان کرد که ما میان متن و واقعیت هستیم و تا زمانی که این متن با واقعیت متناسب است از آن محافظت می کنیم ولی وقتی تعارضی بین واقعیت و حقیقت و متن رخ داد متن را فدا خواهیم کرد.
وی گفت: فرض دیگر آن است که متن را از محتوای آن خالی کنیم و از واقعیت و حقیقت خود جدا کنیم و فقط ادبیات آن متن را نگاه داریم و به این متن محتوایی بدهیم که از تجربیات بشری و اجتماعی گرفتیم؛ این فرض نیز باعث ابطال متن خواهد شد.

متن را نباید در تنگنا بگذاریم
وی اظهار کرد: فرض دیگری نیز مطرح است که این همایش به دنبال این فرض است که ما متن را در تنگنا قرار ندهیم و آزادی متن را نگیریم بلکه اجازه دهیم که متن هرچه می خواهد بیان کند و به طور کامل در مقابل متن تسلیم باشیم و رجوع ما به شکل کامل به متن باشد زیرا متن منبعی است که هیچ جایگزینی ندارد و نمی توان برای آن جایگزینی پیدا کرد.
عضو خبرگان رهبری بیان کرد: غیر اینکه واقعیت به این مساله نیازمند است که با آن آشنا شویم؛ باید به این مساله معترف باشیم که به بخش مهمی از واقعیت توجه نکردیم و به بخش مهمی که واقعیت را توضیح می دهد مراجعه نکردیم بلکه به تصورات ساده و سطحی نسبت به واقعیت بسنده کردیم.
وی گفت: نباید در گوشه حجره های حوزه ماند و بر اساس دیدگاه های سطحی تصور کنیم؛ علومی که واقعیت را باری ما مشخص می کند را به انزوا کشاندیم؛ این شناخت در فضایی انجام می شود که با متن ارتباطی ندارد بلکه متن این امکان را دارد که در صورتی که اگر به ذهنیت سابق خود بسنده کنیم، متن نمی تواند صحبت کند و این ذهنیت ممکن است قرن ها و سالها طول بکشد.
وی اظهارکرد: طبق این منهج، واقعیت دارای ویژگی هایی است که از جمله آن می توان به مسایل متعدد ملتزمه و تغییر و... است؛ اگر این مجموعه بر همه چیز مسلط شود و اگر این واقعیت را متوجه شویم و به متن رجوع کنیم دست های ما با معرفت و دانش پرخواهد بود و در نتیجه وقتی به متن مراجعه کنیم می بینیم که این متن از محتوا پر است.
مبلغی بیان کرد: این همایش بیان می کند که اگر این کار انجام نشود و واقعیت را نشناسیم فقه را منزوی کرده ایم زیرا انسان باید از خاستگاه متن حرکت کند؛ اگر خاستگاه ما ذهنیت های سطحی باشد، در آن صورت متن را طبق ذهنیت های سطحی خود دسته بندی کرده ایم.
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی گفت: شهید صدر برای همه جهان بود؛ شخصیت های جهان اسلام روی افکار و اعتقادات شهید صدر تاکید کردند؛ شهید صدر اقتصاد دان امت اسلام بود و این مسایل را برای کل عالم اسلام می نوشت؛ ایشان بیان می کند که چرا قرآن به مشکلات ما پاسخ نمی دهد و چرا بیماری های ما را دوا نمی کند؛ سپس پاسخ می دهد که ما به قرآن رجوع می کنیم در حالی که تصورات ما از مسایل مختلف خالی است.
وی  در پایان گفت: ایشان بیان می کند که ارتباطی بین نسل های ما و تفسیر وجود ندارد؛ همچنین بیان می کند که پیش از رجوع به قرآن باید به واقعیت خود رجوع کنیم و اگر این چنین کنیم به حاجات خود می رسیم و سپس به طور علمی این مسایل را تحلیل و تجزیه می کنیم و تنها به ذائقه های خود نباید اکتفا کنیم؛ این نیازها را باید به مسایل علمی مبدل کنیم و پس از الحاق اطلاعات علمی پرونده ای ایجاد می کنیم و سپس به قرآن رجوع می کنیم و قرآن نیز به سؤالات ما پاسخ می دهد.

انتهای پیام