راهکارهای کاهش تکلفگرایی از نگاه امام علی(ع)
گروه اجتماعی ـ ازجمله راهکارهای کاهش تکلف در سیره علوی، اصلاح نوع بینش و نگاه مدیران است که در حوزه معرفتشناسی عبارتاز فهم صحیح از دستورات دین، نگاه صحیح به مردم، کار و مسئولیت و رعایت حقوق است، و در حوزه شخصیتی مدیران، رعایت تقوی، حفظ کرامت افراد، عدم سلطهگری در مدیریت و استقبال از انتقاد سازنده و وفای به عهد است.
به گزارش خبرگزاری ایکنا از لرستان، تکلفگرایی در کار و اشتغال، عبارت از به دردسر افکنده شدن همراه با رنج و مشقت در امور مدیریتی است و ازجمله عوامل مؤثر در کاهش کارکرد مدیران و ارائه خدمات به مراجعین است.
ازجمله راهکارهای کاهش تکلف در سیره علوی، اصلاح نوع بینش و نگاه مدیران است که در حوزه معرفتشناسی عبارتاز فهم صحیح از دستورات دین، نگاه صحیح به مردم، کار و مسئولیت و رعایت حقوق است، و در حوزه شخصیتی مدیران، رعایت تقوی، حفظ کرامت افراد، عدم سلطهگری در مدیریت و استقبال از انتقاد سازنده و وفای به عهد است.
همچنین اصلاح عوامل سازمانی در نظام کار و اشتغال در حوزه رفتاری که شامل پرهیز از شخصیتزدگی در مدیریت و در حوزه کارکردی تثبیت قوانین و سنتهای صحیح، سازماندهی صحیح کارمندان و میانهروی در امور را در بر میگیرد، از دیگر راهکارهای کاهش تکلف در نظام کار و اشتغال است.
کرامت ذاتی انسان اقتضاء دارد که نظام دین، نظامی مبتنی بر راههای سهل و آسان و قابل پیمودن باشد و آئین و تکالیف دینی، تنگنظرانه و سختگیرانه نباشد، چنانچه خداوند متعال در آیه 185 سوره مبارکه بقره میفرماید: «...يُرِيدُ اللّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلاَ يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ....؛ ... خدا برای شما آسانی میخواهد و دشواری نمیخواهد...» و این را نیز همه میدانند که پیامبر اکرم(ص) بر شریعت و دین حنیف، آسان و ملایم برانگیخته شده و امام علی(ع) نیز تحت تربیت و آموزش رسول اکرم(ص)، درخصوص آسان نمودن امور در نظام کار و اشتغال میفرمایند: «آسان کنید کارها را و سخت و دشوار نکنید، و آنها را سبک گردانید و سنگین نکنید».
تکلف و تکلفگرایی در نهجالبلاغه
تکلف و تکلفگرایی در نهجالبلاغه در موارد متعددی به کار رفته ازجمله بهمعنای رنج و سختی و واداشتن در امور غیرواجب و غیرضروری، و بسترهایی مانند نوع بینش و نگاه مدیران و عوامل سازمانی در نظام کار و اشتغال برای آن در نظر گرفته شده است، لذا در نهجالبلاغه برای حل مسئله تکلفگرایی، در این دو حوزه تدابیری در حوزه نگاه و بینش مدیریتی در نظرگرفته شده که ازجمله آنها میتوان به حوزه معرفتشناسی در مدیریت اشاره کرد که خود این حوزه نیز به حوزههایی مانند فهم صحیح از دستورات دین، نگاه صحیح به مردم، نگاه صحیح به کار و مسئولیت و رعایت حقوق تقسیم میشود.
در راستای حوزه رعایت حقوق میتوان گفت؛ پاسداشت حقوق انسان، در عرصههای گوناگون نظام کار، هدفی مهم در سیره علوی است، تا آنجا که راه کمال آدمی در قرب الهی جز با تحقق حقوق انسانی بهطور همهجانبه، هموار نمیشود، چنانکه امام علی(ع) در خطبه 216 نهجالبلاغه در رابطه با حقوق انسانی و جایگاه آن میفرماید: «از میان حقوق، بزرگترین حقی که خدای سبحان واجب گردانیده، حق سرپرست بر مردمان و حق مردمان بر سرپرست است؛ وظیفهای که خدای سبحان ادای آنرا بر هر یک از آنان مقرر داشته است و آنرا سبب همبستگی و پیوندشان، و بنیادی برای ارجمندی دینشان قرار داده است».
رعایت حقوق مردم؛ از عوامل مهم در رسیدن به اصلاح امور و حذف تکلف
شیوه مدیریتی امام علی(ع) در خدمت تأمین درست حقوق و رساندن هر ذیحقی به حقوق خویش است، ایشان برای پاسداشت حقوق انسانی هر سختی و نامردمی را پذیرا بودند تا حقوق انسانی را با همه جلوههایش محقق سازد، چراکه این امام همام در نامه 26 نهجالبلاغه بزرگترین خیانت را خیانت به مسلمانان میداند و در نامه 27 و در سفارشی میفرماید: «با آنان فروتن باش و نرمخو، و هموار و گشاده رو، و به یک چشم بنگر به همگان، خواه به گوشه چشم نگری خواه خیره شوی به آنان، تا بزرگان در تو طمع ستم بر ناتوانان نبندند و ناتوانان از عدالتت مأیوس نگردند، که خدای تعالی میپرسد از شما بندگان، از خرد و درشت کارهایتان و از آشکار آن و نهان» از اینرو امام علی(ع) رعایت حقوق را از عوامل مهم در رسیدن به اصلاح امور و حذف تکلف دانسته و در خطبه 216 نهجالبلاغه میفرماید: «... پس چون رعیت حق والی را بگذارد و والی حق رعیت را به جای آرد، حق میان آنان بزرگ مقدار شود و راههای دین پدیدار و نشانههای عدالت برجا و سنت چنانکه باید اجرا، پس کار زمانه آراسته گردد و طمع در پایداری دولت پیوسته و چشم آز دشمنان بسته».
دیگر حوزه مورد بررسی حوزه شخصیتی در مدیریت است که این حوزه شامل ویژگیهای شخصیتی مدیران است که در جهتگیری صحیح نظام کار و اشتغال نقش بسزایی را ایفا میکند، ویژگیهایی مانند رعایت تقوی، حفظ کرامت افراد، عدم سلطهگری در مدیریت، استقبال از انتقاد سازنده و وفای به عهد، که پایبندی به پیمانهایی که بین افراد در نظام کار و اشتغال منعقد میشود، یکیاز عوامل مؤثر در کاهش سختیها در امور اداری است، چراکه وفای به عهد سبب ایجاد اعتماد شده و از اتلاف انرژیهای معنوی و مادی در مسائل گوناگون جلوگیری میکند، امام علی(ع) به این اصل مهم در سخنانی اشاره کرده و میفرمایند: «آنچه میگویم در عهده خویش میدانم، و خود آنرا پایبندانم».
زیرا پایبندی به این اصل، رحمت، آسودگی و امنیت را در نظام اداری ایجاد میکند، بهطوری که امام علی(ع) در نامه 53 نهجالبلاغه میفرماید: «و خدا پیمان و زینهار خود را امانی قرار داده، و از در رحمت به بندگان رعایت آنرا برعهده همگان نهاده و چون حریمی استوارش ساخته تا در استواری آن بیارامند و رخت به پناه آن کشند، پس در پیمان نه خیانتی توان کرد و نه فریبی داد و نه مکری پیش آورد» و در نامه 53 نهجالبلاغه میفرماید: «و پیمانی مبند که آن را تأویلی توان کرد یا رخنهای در آن پدید آورد».
انتهای پیام
