دستورالعمل اجرایی، کاملکننده آئیننامه «موسیقی فجر»/ زمان نگاه تجاری به رویدادهای هنری به سرآمده است
گروه هنر ــ پیروز ارجمند درباره انتشار آئین نامه موسیقی فجر میگوید: آئیننامه در حقیقت حاصل سوءمدیریت برگزارکنندگان دو دوره اخیر جشنواره بوده که این امر اعتراضات زیادی را به دنبال داشت و در نهایت نامهای به امضای یک هزار منتقد به نگارش درآمد که در آن از وزیر ارشاد خواسته شد تا زین پس این جشنواره دارای یک اساسنامه شود.
به گزارش خبرنگار ایکنا؛ آئیننامه برگزاری جشنواره بینالمللی «موسیقی فجر» ابتدای تیرماه سال جاری پس از امضای تأیید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از سوی دفتر موسیقی معاونت هنری ارشاد منتشر و رسانهای شد.
با وجود مثبت بودن این اتفاق و اینکه بالاخره حداقل در معاونت هنری ارشاد، مسئولان مجاب شدند تا پس از دههها برگزاری جشنوارههای فرهنگی و هنری تحت عنوان «فجر» آنها را هدفمند و براساس آئیننامهای راهبردی کنند(این اتفاق در مورد جشنواره «تئاتر فجر» نیز رخ داده است)اما در برخورد ابتدایی با آئیننامه برگزاری جشنواره «موسیقی فجر» با کلیاتی در قالب چند بند مواجه میشویم که چندان کاربردی نبوده و بیشتر از اینکه مواد و مفادی لازمالاجرا برای بهبود شرایط برگزاری جشنواره در اختیار برگزارکنندگان قرار دهد، به چشماندازها و اهداف کلی در آن اشاره شده است.
اهداف، چشمانداز، مأموریت، ارزشهای کلیدی جشنواره و ضوابط کلی به عنوان بندهای این آئیننامه با توضیحاتی اجمالی و کوتاه در آن، بخشهای این آئیننامه را تشکیل میدهند که همچنان تکلیف ستاد برگزاری و دبیرخانه جشنواره را حتی به شرط ثابت ماندن اعضای و برگزارکنندگان طی چند دوره متوالی، به وضوح در تحقق اهداف آن مشخص نمیکنند، اینکه باید دقیقاً چه رفتاری از خود بروز داده و یا برای رسیدن به مطالبات بحق اهالی موسیقی چه برنامههایی را در اولویت قرار دهند و...؟
برای ارزیابی و بررسی کارشناسی آئیننامه برگزاری جشنواره بینالمللی «موسیقی فجر»، با پیروز ارجمند؛ مدیر اسبق دفتر موسیقی ارشاد و رئیس دو دوره جشنواره بینالمللی «موسیقی فجر» گفتوگویی ترتیب دادهایم که در ادامه میخوانید:
ـ به طور حتم در جریان انتشار آئیننامه برگزاری جشنواره «موسیقی فجر» قرار دارید، ارزیابی کلی شما در مورد این آئیننامه چیست؟
ابتدا لازم است به دلیل شکلگیری این آئیننامه اشاره کنم و آن اینکه تدوین و انتشار این آئیننامه حاصل سوءرفتارها و در حقیقت سوءمدیریت برگزارکنندگان دو دوره اخیر جشنواره «موسیقی فجر» بوده است که این امر اعتراضات زیادی را به دنبال داشت و در نهایت نامهای به امضای یک هزار منتقد به نگارش درآمد که در آن از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خواسته شد تا زین پس جشنواره دارای یک اساسنامه شود تا مبنای مدیریت هم در بخش سیاستگذاری و هم اجرایی جشنواره قرار گرفته و مسائل و مشکلات پیش آمده در ادوار آتی پیش نیاید.
این فرایند یعنی نامه اعتراضی منتقدان و کارشناسان موسیقی و ارائه پیشنویسهایی از سوی نمایندگان منتقدان به نحوه برگزاری جشنواره و دفتر موسیقی ارشاد تا خروجی آن که انتشار آئیننامه برگزاری جشنواره بینالمللی «موسیقی فجر» است چیزی حدود یک سال و نیم به طول انجامید و این اتفاق را باید مرهون دیدگاه معاونت جدید هنری ارشاد باشیم که رویکرد تعاملی را به جای رویکرد تهاجمی سرلوحه کار خود قرار داده است و شخص دکتر حسینی با سعه صدر و آرامش، مجال و فرصتی برای اظهار نظرهای کارشناسی از سوی منتقدان، کارشناسان و دلسوزان موسیقی کشور و جشنواره «موسیقی فجر» فراهم آورد.
ـ اشاره به این مسئله داشتید که فرایند تدوین این آئیننامه تقریباً یک سال و نیم به درازا کشیده، آیا در تمام این مدت شاهد پویایی در روند تدوین آئیننامه بودهایم؟
خیر، متأسفانه در دوره معاونت وقت هنری ارشاد روند شکلگیری این آئیننامه که ابتدا در قالب یک پیشنویس به دفتر معاون هنری ارسال شد مسکوت ماند و عزمی برای پیشرفت و قانونمند شدن آن وجود نداشت؛ البته این مسئله خود نیز یک نوع سلیقه است، متأسفانه دیدگاه مدیریت هنری وقت ارشاد به مقوله هنر، نگاهی تجاری بود که هم به نهادهای هنری همچون جشنواره «موسیقی فجر» و هم سازمانها و بنیادهای فرهنگی و هنری فعال، به دید بنگاه تجاری نگاه میکردند.
ـ به خود آئیننامه برگزاری «موسیقی فجر» باز میگردیم و اینکه در مواجهه اولیه با توجه به کلینگری که در بندهای آن وجود دارد شاید چندان توقعات را برآورده نسازد، با این مختصات شاید نتوان این آئیننامه را یک آئیننامه اجرایی به حساب آورد که مثلاً نقشه راهی در اختیار دبیرخانه و ستاد اجرایی جشنواره قرار داده باشد، نظر شما چیست؟
آئیننامه منتشر شده به همین شکل و با همین کیفیت قطعاً میتواند راهگشا باشد هرچند که من هم با این نظر شما موافقم که این آئیننامه بیشتر به یک منشور و مانیفست شبیه است تا یک آئیننامه اجرایی که تکلیف ستاد اجرایی و دبیرخانه جشنواره را در زمینه نحوه برگزاری جشنواره به شکلی که بتواند اهداف را محقق سازد، مشخص نماید.
جشنواره بینالمللی «موسیقی فجر» در حال حاضر علاوه بر ضوابط کلی که این آئیننامه درصدد ساختارمدار کردن آن است، نیاز به ارائه شیوهنامهای اجرایی است که در جزئیات نیز ورود کرده و شاهد بسامان شدن روند اجرایی آن در زمان برگزاری ادوار گوناگون این جشنواره باشیم؛ ناظر بر این مسئله اعتقاد دارم که آئیننامه برگزاری جشنواره «موسیقی فجر» نیاز به آئیننامههایی جانبی و در اصل تکمله دارد.
ـ با این وجود چرا معتقدید که این آئیننامه با این شکل و شمایل، راهگشا است؟
در بندهای این آئیننامه شاهد رویکردهای مؤثر و مثبتی هستیم و بنا بر پیشنهاد ما در پیشنویس، نقش تشکلهای خصوصی و دانشگاهها در روند برگزاری جشنواره پُررنگتر شده است. در این آئیننامه اهتمام ویژهای به برخی انجمنهای صنفی در جریان حرفهای موسیقی شده است، به طور مثال انجمن صنفی هنرمندان موسیقی ایران که در وزارت کار به ثبت رسیده است حتی پیش از خانه موسیقی که براساس این آئیننامه کارکرد ویژهای در شورای سیاستگذاری جشنواره خواهد داشت و این امر مجال و فرصت بیشتری به نسل جوان فعال موسیقی در پویایی و سرزندگی جشنواره خواهد داد؛ همانطور که اشاره شد بر نقش نهادهای دانشگاهی در روند سیاستگذاری و اجرایی جشنواره در این آئیننامه تأکید شده است و 3 نماینده از 3 دانشکده موسیقی در روند سیاستگذاری مشارکت داشته و این جشنواره را در راستای یک مسیر علمی و هدفمند قرار خواهند داد.
به هر حال حتی به فرض کلی بودن این آئیننامه و عدم ورود آن به جزئیات بیشتر که دستورالعملی لازمالاجرا را در اختیار دبیرخانه و ستاد اجرایی قرار خواهد داد باید به این نکته مهم اذعان کرد که انتشار آن توانست به تأثیر حرکتهای اجتماعی و نهادینه شدن تحرکات و تصمیمات صنفی فعالان موسیقی در روند اجرای سیاستهای کلان موسیقی و همچنین قوانین و مقررات جشنواره «موسیقی فجر» صحه بگذارد؛ امری که حداقل در ارشاد مسبوق به سابقه نبوده و حداقل در دوران معاونت پیشین هنری ارشاد شامل مسکوت ماندن روند اصلاحی برخی سیاستها و قانونگذاریها بودیم که چون شامل مرور زمان میشد، حساسیت آن به تدریج کاهش یافته و دیگر فرد یا گروهی در جهت اصلاح امور برنمیآمد.
ـ ضمانت اجرایی این آئیننامه و متعاقب آن تدوین بندهایی جزئیتر به عنوان آئیننامه اجرایی که طبق گفته شما به عنوان دستوالعملی لازمالاجرا در ادوار مختلف برگزاری جشنواره همگی خود را ملزم به تبعیت از آن نمایند، چقدر است؟
بسیار زیاد، هرچند که همه این امیدواریها منوط به این نکته است که در ادامه معاونت هنری ارشاد و دفتر موسیقی ملعبه دست بعضی از دوستان به ظاهر دلسوز که اصطلاحاً دائمالشورایی هستند و در همه جلسات و نشستهای چه سیاستگذاری و چه اجرایی خود را صاحب نظر میدانند نشود؛ پرهیز از لابیگری و پرهیز از هر نوع باندبازی و حرکت در راستای بندهای آئیننامه، تشریک مساعی با همه منتقدان، کارشناسان و طیفهای سلیقهای متفاوت در عرصه موسیقی شرط توفیق در اجرای مفاد این آئیننامه و سایر قوانین و دستورالعملهایی است که ذیل آن تدوین میشود.
اعتقاد شخصی من این است که با توجه به فضای باز به وجود آمده و تأکید آئیننامه به حضور و نقش برخی حقوقدانان در شورای سیاستگذاری جشنواره جلوی برخی از آفتها از جمله لابیگری، تبعیضات، منفعت و انحصارطلبی عدهای خاص که 40 سال منافع شخصی را بر منافع جمعی ترجیح داده و به تکرویی پرداختهاند، گرفته خواهد شد.
گفتوگو از امیرسجاد دبیریان
انتهای پیام
