فساد اداری و وجود کارگزان فاسد از عوامل بروز فقر در جامعه

به گزارش ایکنا از لرستان، امام علی(ع) کارگزاران خود را به نهایت صرفه‌جویی از درآمدهای عمومی توجه می‎دهد و آنان را به جلوگیری از اسراف توصیه می‎کند.ایشان در بخشنامه‌ای از آنان می‎خواهد تا حتی در نوشتن نامه نیز جانب صرفه‌جویی را مراعات کنند: «قلم‌ها را تیز کنید سطرها را به هم نزدیک سازیدودر نگارش به من، زیادی‌ها را حذف کنید و به معنا بنگیرید و از زیاده‌نویسی بپرهیزید؛ چراکه بیت‌المال مسلمانان خسارت و زیان را برنمی‎تابد».(حرعاملی، 1409: ج 17، ص 404)

فساد اقتصادی و اداری

متاسفانه با وجودی‌که احادیث و روایات فراوانی از ائمه معصوم(ع) در رابطه با استفاده صحیح از بیت‌المال و اموال عمومی به ما رسیده است اما شاهد هستیم این احادیث و روایات در بسیاری از موارد تنها جنبه تزئینی و شعاری به خود گرفته و بسیاری از ما به‌راحتی حتی به‌راحتی آب خوردن به بیت‌المال و اموال عمومی خیانت می‎کنیم غافل از این‌که بسیاری از کشورهای دیگر که رنگ و بویی از اسلام نبرده‌اند همین احادیث و سخنان گهربار را در قالب سخنان آموزنده و روان‌شناسانه و علمی به‌ زیبایی به‌کار می‌گیرند و باید این را بدانیم که ائمه ما از کسانی‌که نام مسلمانی را به یدک می‎کشند عمل می‎خواهند نه فقط شعار و گریه و زاری و بر سر کوبیدن چرا که با عمل کردن به همین سخنان و احادیث است که می‎توان اسلام و زیبایی‎های آن‌را به جهانیان معرفی کرد.
فساد اداری عبارت است از استفاده غیر قانونی از اختیارات اداری و یا نفوذ سیاسی، اختلاس و ارتشاء دو مورد از مصادیق فساد اداری هستند.فساد اداری به هر شکلی که انجام شود موجب تضییع حقوق افرادی خاص یا بیت‌المال می‎شود.این معضل اگر فراگیر باشد زمینه فقر افرادی‌که حقوق آنان تضییع شده است فراهم می‎آید.فساد اداری نه‌تنها از جهت بی‌عدالتی اداری و تضییع حقوق افراد بلکه از نظر رشد و توسعه اقتصادی نیز به جامعه لطمه می‎زند.(میسمی، حسین: 1388: ص 34)
از عوامل بروز فقر در جامعه فساد اداری یا به تعبیر دیگر وجود حاکم و کارگزار فاسد است که اموال عمومی و بیت‌المال را تصاحب می‎کنند و باعث صعودی شدن روند فقر و فساد در جامعه می‎شوند.مفاسد اقتصادی در طول تاریخ همواره عامل بسیاری از نابسمانی‎ها، درد و رنج‌ها، اختلافات طبقاتی، بی‎عدالتی، تبعیض‌ها، آشوب‎ها، شورش‌ها و گسترش فساد و انحراف بوده است.
برخورد قاطع با اشخاص فاسد و خیانت‌کار بخش مهمی از سیره حکومتی و سیاسی امام علی(ع) بود.امام علی(ع) در نامه خود به یکی‌از فرمانداران فاسد خود ضمن نکوهش او در مورد سوءاستفاده از بیت‌المال چنین می‎فرماید: «... پس از خدا بترس، و اموال آنان را بازگردان و اگر چنین نکنی و خدا مرا دهد تا بر تو دست یابم تو را کیفر خواهم کرد، که نزد خدا عذر خواه من باشد و با شمشیری تو را می‎زنم که به هر کس زدم وارد دوزخ گردید و سوگند به خدا اگر حسن و حسین چنان می‎کردند که تو انجام دادی از من روی خوش نمی‎‌دیدند و به آرزو نمی‎رسیدند تا آن حق را از آنان باز پس ستانم و باطلی را که به دستم پدیده آمده نابود سازم».(سیدرضی، ترجمه شهیدی، 1378: ن41، ص 549)

دلایل فساد و دست‌درازی کارگزاران به اموال بیت‌المال

یکی‎از عللی که موجب می‎شود، کارگزاران حکومت دچار فساد شوند، به اموال بیت‌المال دست‌درازی کنند، اسباب ایجاد و تشدید فقر و فاصله طبقاتی را فراهم کنند و از امکانات عمومی برای خود امتیاز قائل شوند این است که کارگزاران درآمد کافی و شایسته نداشته باشند و همین باعث فساد آنان و تجاوز به اموال مردم می‎شود.به عقیده امام علی(ع) کارگزاران باید از حقوق مکفی برخوردار باشند در این‌صورت «آنان از یک‌سو از چنگ‌اندازی بر بیت‌المال خودداری خواهند کرد و از سوی دیگر مسئولان در تنبیه سرکشان و خائنان در اصلاح فاسدان توانمند خواهند بود و متخلفان بهانه‌ای برای تخلف نخواهند داشت».
مبنای سیره سیاسی و حکومتی امیرمؤمنانعلی(ع) این بود که حاکم و کارگزار جامعه اسلامی نباید به‌خاطر مسئولیتی که به‌عهده او گذاشته شده امتیازی طلب کند و به‌خاطر این امانت الهی خود را از دیگر مردم برتر بداند و برای خود و نزدیکانش امتیازات خاصی قائل شود.
هنگامی‎که گروهی خاص بر اموال عمومی چنبره بزنند و همه امتیازات مختص این عده شود موجب ایجاد شکاف و فاصله طبقاتی و در نتیجه افزایش فقر می‎گردد.

انتهای پیام