نگرش قرآن به سلامت روان

به گزارش ایکنا از آذربایجان‌شرقی، قلمرو دین و آموزه‌های آن تمام ابعاد زندگی فردی و اجتماعی بشر را در بر می گیرد که مهم ترین آن توجه به بهداشت جسمانی و روانی است. در مکتب حیات بخش اسلام، هیچ انسانی حق ندارد با انجام کارهای زیان آور و ترک امور مفید به سلامت جسم و روان خود آسیب وارد کند.
قرآن فردی را سالم و سلیم النفس می‌داند که با تکیه بر فطرت توحیدی از ایمان در قلب برخوردار بوده و در رفتار با ایجاد تعادل میان قوای متضاد درونی و نیز تقابلات بیرونی و درونی برخاسته از غرایز و محیط، بهترین شیوه را در دستیابی به خوشبختی و قرب الی الله برگزیند.
روان رنجوری تنها در رفتار نیست بلکه در عقیده و ایمان نیز راه می‌یابد. از آنجا که تعادل شخصیت یعنی تعادل فرد در ایمان به خدا و عمل صالح است پس عدم تعادل در هر یک از آن دو موجب «روان رنجوری» فرد بوده و فرد از سلامت روانی برخوردار نخواهد بود.
بهداشت روانی در تعریف عبارت است از «مجموعه عواملی که در پیشگیری یا جلوگیری از پیشرفت روند وخامت اختلالات شناختی، عاطفی، و رفتاری در انسان نقش مؤثر دارند.
هدف تعاليم اسلامی از سلامت روانی، را رشد و کمال انسانی و دستيابی به سعادت دنيوی و اُخروی می‌دانند. لازمه اين موفقيت برخورداری انسان از بهداشت روانی است، تا انسان را که هميشه بدنبال خوشبختی بوده، از طريق رشد شخصيت و ارتقاء مکارم اخلاقی، ياری رساند.
هدف از بهداشت روانی آن است که شرایطی فراهم آید تا عوامل مخربی که روان بشر را می‌آزارد و راحتی درونی را از او سلب می‌کند از بین ببرد به گونه‌ای که آسایش و رفاه او تأمین شود و تشویش خاطر نداشته باشد.
ذکر و یاد خدا برای انسان نیروآفرینی می کند
حجت‌الاسلام علی اکبر اکرمی، امام جمعه سراب در گفت‌وگو با ایکنا اظهار کرد: ذکر و یاد خدا، چه در قلب و چه با زبان و چه با اعضا و جوارح، به صورت انجام یک عبادت خاص مثل نماز، دعا و تلاوت قرآن موجب اتصال به منبع لایزال و فناناپذیر هستی شده و یادآور عظمت و قدرت او و نعمت‌های بی کرانش و خوف از عقاب و امید به ثواب و عشق به جلب رضایت و وصال خداست و در نتیجه، در صحنه های دشوار زندگی برای انسان نیروآفرینی می‌کند.
وی با استناد به آیه 69 سوره مائده خاطرنشان کرد: در این آیه می‌خوانیم: كسانى كه به خدا و روز بازپسين ايمان آوردند و كار شايسته انجام دادند، پس هيچ ترسى بر آنان نيست و نه آنان اندوهگين مى‏شوند.
حجت‌الاسلام اکرمی، ادامه داد: آرامش خاطری که محور تمام خوش بختی‌های دنیا و آخرت است، از طریق ذکر خدا حاصل می شود تا بعد آسمانی انسان بر بعد زمینیش چیره شود، و در آن حال است که می‌فهمد دودلی، خاطره‌های شیطانی و نگرانی و پریشانی از وسوسه‌های ابلیسی هستند. در این حال است که همه بیم‌ها از میان می‌روند و جای خود را به امید می دهند; همه دغدغه‌ها و خاطرپریشی‌ها به طمأنینه بدل می گردند و دارای معنا و مفهوم می‌شوند.
وی نیاز به احساس امنیت را از نیازهای اساسی بشر دانست و اظهار کرد: یکی از نیازهای اساسی بشر نیاز به احساس امنیت است که عبارت است از احساس آزادی نسبی از خطر، این احساس وضع خوشایندی را ایجاد می‌کند و فرد آرامش روحی و جسمی می‌یابد، شاید بتوان گفت احساس امنیت زیربنای بهداشت روانی است.
امام جمعه سراب یادآور شد: هر کاری را که می‌خواهیم آغاز کنیم مستحب است با «بسم الله» شروع نماییم. همه این تعالیم و آموزه‌ها در سیره و سنت معصومان(ع) برای آن هستند که انسان همواره خود را در ارتباط با خدا و در مسیر رحمت الهی قرار دهد و از غفلت و پیامدهای سوء آن در امان بماند.
وی با اشاره به فرموده امام جعفرصادق(ع) افزود: امام جعفر صادق(ع) می‌فرمایند: از اين كتاب بزرگ آسمانى براى بيماري‌هاى خود شفا بخواهيد و براى حل مشكلاتتان از آن يارى بطلبيد، چرا كه در اين كتاب درمان بزرگترين دردها است: درد كفر و نفاق و گمراهى و ضلالت.
حجت‌الاسلام اکرمی، ضمن بازگو نمودن تاثیرات شناخت بیشتر قرآن در سلامت روان تاکید کرد: شناخت هر چه بيشتر تأثيرات قرآن در بهداشت روانى فردى و اجتماعى انسان‌‏ها می‌تواند ما را در شناخت بهتر قرآن و استفاده بيشتر از محضر آن در درمان بيماری‌هاى روانى كمک كند و به عبارت ديگر تحقيقات تجربى در اين زمينه كيفيت‏‌هاى امور معنوى را به صورت كميت و آمار علوم تجربى در اختيار بشر قرار می دهد. و راههاى جديدى را در استفاده از وحى الهى براى ما می‌گشايد، كه اميد است اين راهى كه تازه آغاز شده، ادامه يابد و بشريت را به كمالات معنوى علاقه مندتر كند و راه حق اديان الهى و به ويژه قرآن را به انسان سرگشته عصر حاضر بنماياند.
توکل تأثیر شگرفی بر سلامت روان انسان دارد
صمد بهروز، عضو هیات علمی دانشگاه تبریز در گفت‌‌وگو با ایکنا، اظهار کرد: توکل از آموزه‌هایی است که تأثیر شگرفی بر سلامت روان انسان دارد. توکل به انسان توان اقدام و عمل می دهد و بازدارنده های رفتاری را از میان برمی دارد.
وی افزود: داشتن روحیه شکرگزاری نشان دهنده سلامت در ساحت احساس و عواطف فرد نیز هست، زیرا احساس تشکر از صاحب نعمت در او پدیدار شده و این نشان دهنده آن است که به آسیب‌های روحی و روانی همچون غرور، بخل، کینه و حسادت مبتلا نیست و در این زمینه، روح و روان او را مُکدر و مخدوش نساخته و این خود درجه ای از سلامت روان است.
وی با استناد به آیه 169 سوره آل عمران خاطرنشان کرد: در این آیه می‌خوانیم: آن گاه که عزم کردی و تصمیم گرفتی، به خدا توکل کن و کار خود را دنبال نما.
بهروز ادامه داد: اگر انسان آن خواسته‌هایی را که از او به عنوان اشرف مخلوقات عملی نشود، انسان، انسانیت خودش را از دست می دهد و از وجود هستی خودش مسخ می شود.
بهروز ضمن بازگو نمودن امتیازت انس با قرآن در سلامت روان اظهار کرد: تلاوت و انس با قرآن و به کار بستن تعالیم آن در زندگی فردی و اجتماعی را نیز در سلامت روان تاثیرگذار می دانند.
این استاد دانشگاه یادآور شد: قرآن بعضی ار انسان‌ها را نابینا و ناشنوا و گنگ معرفی می نماید.
وی با اشاره به فرموده امام علی(ع) افزود: امیرالمومنین علی(ع) می فرمایند: کسی که بر خدا توکل کند، تاریکی شبهات برای او روشن شده و اسباب پیروزی او فراهم می شود و از مشکلات رهایی می یابد.
بهروز، نعمت آرامش را از نعمت‌های عصر ظهور حضرت مهدی(عج) دانست و تاکید کرد: قرآن کریم، بعد از بیان نعمت اطعام جهت بر طرف کردن گرسنگی، از نعمت آرامش یاد می‌کند و یکی از نعمت‌های بزرگ عصر ظهور حضرت مهدی(عج) را آرامش و امنیت می‌خواند پیامبر صلی الله علیه و آله اطمینان و آرامش و شادابی و خندان بودن را از مشخصه‌های بهشت جاودان بر شمرده است و به طورکلی قرآن کریم به مومنان فرمان می دهد برای رسیدن به آرامش و امنیت خاطر، به پروردگار پناه برند.

انتهای پیام