«اسرار الشّهاده» در لرستان رونمایی میشود
گروه فرهنگی ـ مسئول واحد آفرینش ادبی حوزه هنری لرستان با اشاره به چاپ یازده عنوان کتاب توسط این واحد، گفت: کتاب «اسرار الشّهاده» با موضوع حادثه کربلا و قیام عاشورا تا پایان سالجاری چاپ و رونمایی میشود.
به گزارش ایکنا از لرستان، کار فرهنگی خوب و عمیق موضوعی است که در بین نهادهای فرهنگی کمتر مورد توجه قرار میگیرد و علیرغم تاکیدات مقام معظم رهبری برخی از سازمانهای فرهنگی بهجای تولید دچار روزمرگی و کارهای سطحی شدهاند.حوزه هنری لرستان طی سالهای اخیر رویکرد جدیدی را در تولید آثار فرهنگی ـ هنری در پیش گرفته که در استان کمسابقه بوده است
یکیاز بخشهایی که در زمینه تولید آثار فرهنگی ـ هنری نقش مهمی دارد واحد آفرینش ادبی حوزه هنری استان لرستان است که توانسته در طول چند سال اخیر تا پایان سال 96 یازده عنوان کتاب و چند پژوهش ادبی تولید کند و در سالجاری نیز تولید و انتشار سه عنوان کتاب در حوزه ادبیات لرستان را در دستور کار قرار دهد.
نگاهی به فعالیتهای واحد آفرینشهای ادبی حوزه هنری لرستان
کیانوش کشوری، از فعالان فرهنگی استان لرستان است که مسئولیت این واحد را بر عهده دارد. در مورد فعالیتهای این واحد، گفت: واحد آفرینش ادبی یکسری ماموریتها و اهدافی دارد که بخشی از آنها بهصورت ستادی تعریف شده است مانند برگزاری کارگاههای ادبی و بخشی نیز بهصورت استانی در دفتر طراحی و اجراء میشود.
وی افزود: یکیاز محورهای فعالیت واحد، برپایی محافل و نشستهای ادبی است که در این خصوص در هفته سه کارگاه با موضوعات شعر، شعر بومی و داستاننویسی با حضور اعضاء و علاقهمندان برگزار میشود.
کشوری اضافه کرد: بخشی از این کارگاهها متمرکز بر آموزش فنی است و بخشی مختص خوانش آثار است که مورد نقد و بررسی قرار میگیرد. به فراخور موضوعاتی که مطرح میشود گاهی اوقات آثاری مورد نقد و بررسی قرار میگیرد و بهصورت ویژه با موضوع ادبیات انقلاب نشستهای خاصی برگزار میشود و در این جلسات رمانهایی با موضوعات دفاع مقدس و ادبیات انقلاب اسلامی و یا آثاری با موضوع آزاد چه داخلی و چه خارجی انتخاب و نقد و بررسی میشود.
نگاه تولیدمحور واحد آفرینشهای ادبی حوزه هنری لرستان
وی با بیان اینکه با توجه به سیاستهای چند سال اخیر حوزه هنری و نگاه تولیدمحور این حوزه، مهمترین وظیفه این واحد تولید کتاب است، اضافه کرد: به همین منظور ما با شعراء و نویسندگان غالباً جوان در سراسر استان لرستان ارتباط گرفته و با توجه به اولویت موضوعات موردنظر حوزه هنری از آنها در تولید و چاپ آثارشان حمایت میکنیم و در همین راستا از سال ۹۳ تاکنون دو پایاننامه با موضوع ادبیات دفاع مقدس و حدود یازده عنوان کتاب با موضوع دفاع مقدس، ادبیات آئینی، شعر و داستان جوان و... به چاپ رسیده است.
کشوری ادامه داد: «با نوای کاروان» (تحلیل موضوعی نوحههای دفاع مقدس، «سفید ـ سیاه ـ خاکستری» (تحلیل عنصر شخصیت در رمانهای دفاع مقدس)، «داستانهای کوتاه کوههای بلند»(مجموعه داستان نویسندگان جوان لرستان)، «سرود ساکنان خانه خورشید»(گزیده شعر جوان لرستان)، «سربازان عاشق»(شعر آزاد)، «گُلها همه داودیاند» (شعر آیینی)، «زائر کوچک»(شعر کودک) و... ازجمله این آثار است.
کشوری گفت: برای سالجاری نیز یک مجموعه شعر نو، یک مجموعه شعر کلاسیک و یک پروژه بسیار مهم ادبی در دست کار داریم که هرکدام در مرحلهای از روند تولید قرار دارند. مهمترین کار ما در سالجاری، آمادهسازی و انتشار کتاب «اسرارالشهاده» است که اثری در خور از شاعر لرتبار دورهی قاجار، اسماعیلخان بروجردی، متخلّص به «سرباز» است. اسماعیلخان بروجردی که از مشاهیر و مفاخر ناشناخته استان لرستان است صاحب دو دیوان شعر با عناوین: «دیوان سرباز» و «اسرارالشّهاده» است؛ اسرارالشّهاده در واقع دیوان مراثی این شاعر است که در مورد تلاش واحد آفرینشهای ادبی برای انتشار آن صحبت به میان آمد.
وی افزود: این کتاب با حجم تقریبی ۷۰۰ صفحه، در یک دیباچه و ده مجلس و بخش ضمائم، عمدتاً با مضمون مرثیه پدید آمده است. بخشهای اصلی هر مجلس مزین است به نثر مصنوع و متکلّف دوره قاجار که در واقع حکم براعت استهلال را برای آن دارد. سرباز در این دیوان با مضامین مختلف، به فرازهایی از زندگی و یا تولد، وفات یا شهادت و یا مدح ائمهاطهار پرداخته است که ازجمله این موضوعات میتوان به رحلت خاتمالانبیاء و سیدالاصفیاء محمد مصطفی، وفات بانوی حرم کبریا فاطمهزهرا(س)، حدیث بساط امیر البرره قاتل الکفر حضرت امیرالمومنین(ع)، شهادت امام حسن(ع)، شهادت مسلم بن عقیل، وداع حضرت سیدالشهدا در مدینه و رفتن به کربلا، حوادث پس از شهادت سیدالشهدا، بردن اهلبیت به شام و عبور کردن زینب(س) از کنار قتلگاه، شهادت امام موسی کاظم(ع)، شهادت امام رضا(ع)، تولد حضرت صاحبالامر(عج) و... است.
اسماعیل بروجردی شاعر دیوان اسرار الشّهاده از منظر ادبی نگاهی قدمایی دارد
کشوری اظهارکرد: در این کتاب تکیه و توجه «سرباز» بیشتر بر واقعه کربلا از منظری عرفانی بوده و بیشاز نیمی از این دیوان حول این محور است.
وی گفت: اسماعیل بروجردی شاعر دیوان اسرار الشّهاده از منظر ادبی نگاهی قدمایی دارد. وی در روایتهای مختلف از وقایع گوناگون، بهویژه در روایت وقایع حادثه عاشورا، در مقام مورخ صرف حاضر نشده است بلکه در هر بخش چه در مقدمه چه در میان متن و چه در نتیجهگیری همواره تحلیل خود را که عمدتاً مبتنیبر نگرشی عرفانی است ارائه میدهد. شاعر اسرارلشّهاده به تاریخ صدر اسلام مسلط است و از احادیث و آیات قرآنی در اشعار خود بسیار استفاده برده است. این دید عرفانی شاعر به کربلا، اشعار دیوان او را از دیگر اشعاری که در مرثیه امام و یارانش سروده شده متمایز کرده است. نگاه عرفانی به قیام عاشوراء البته در شعر شاعران پیش از سرباز کسانی چون عمان سامانی سابقه داشته است.
این کارشناس فرهنگی اضافه کرد: در سال ۱۲۶۸ ه ق این کتاب برای اولینبار بهصورت چاپ سنگی ارائه شده و پس از آن نیز شانزده بار دیگر در سالهای مختلف و همچنان به روش چاپ سنگی در دوره قاجار تجدید چاپ شده است اما پس از آن تاکنون بهصورت افست و تصحیح شده ارائه نشده است و در واقع این اثر مغفول مانده بود.
وی در پاسخ به این سؤال که «سرباز» در اشعار خود از چه قالبهای ادبی استفاده کرده است؟، گفت: ابتدا باید توجه کنیم که این کتاب از نظر حجم در میان آثار شعر فارسی آیینی شاعران لرستانی در رتبه نخست قرار دارد. ما شاعری آیینی در این تراز نداشتهایم. این اشعار بیشتر در قالب مثنوی است چراکه ویژگی مثنوی نیز روایتگری است اما استفاده از تشبیه و استعاره و دیگر آرایههای ادبی باعث قوت گرفتن جنبههای هنری این اشعار شده است که نشاندهنده توانمندی این شاعر لرتبار است. یکیاز ویژگیهای دیگر این اثر نوع نگاه به حوادث تاریخی از طریق پرداختن به دیدگاه و باورهای عامه اجتماع زمان خود در مورد حوادث کربلا یا دیگر موضوعات است.
آثار در دست چاپ حوزه هنری لرستان
این فعال فرهنگی ادامه داد: اسرارالشهاده در بخش مربوط به حوادث کربلاء سرشار از اصطلاحات عرفانی و معاشقههای امام حسین(ع) با خداوند است. با خواندن این اشعار در مییابیم که امام حسین(ع) چهقدر عاشقانه میل بهسوی حضرت حق دارد.
وی افزود: تدوین کتاب اسرارالشهاده توسط یک جوان پژوهشگر مشهدی به نام مصطفی لعلشاطری انجام شده است و دفتر آفرینشهای ادبی حوزه هنری لرستان نیز در حال حاضر مشغول انجام مراحل نهایی آمادهسازی آن ازجمله ویراستاری این اثر است. بهدلیل اینکه این کتاب توسط یک شاعر لرتبار تالیف شده است با رایزنیهای انجام شده با این جوان مشهدی مقرر شد که نسخه به روزآوری این کتاب در حوزه هنری استان لرستان آمادهسازی و چاپ شود کمااینکه لعل شاطری در بررسیها و تصحیح خود طبق روشهای علمی با قرار دادن قدیمیترین نسخه بهعنوان مبنا و استفاده از نسخههای بعدی بهعنوان نسخههای بعد که به نسخه بدل معروف هستند نکات مبهم و اشکالات اشعار را برطرف کرده و سرانجام مناسبترین واژه را در متن گنجانده است. کشوری گفت: در روند تصحیح این کتاب، مصحح از نسخههای سنگی موجود در کتابخانه ملی و کتابخانه آستان قدس رضوی استفاده کرده است و در حال حاضر تقریباً دو سوم از کار ویراستاری این کتاب با همکاری چهرههای دانشگاهی انجام شده است و ما در حال اِعرابگذاری و ویراستاری فنی هستیم که به بهترین شکل ممکن جهت استفاده عموم مردم چاپ گردد. مجوز این کتاب از پژوهشکده آفرینشهای ادبی صادر شده و امیدواریم که در اواخر سال ۹۷ چاپ و وارد بازار کتاب شود.
این کارشناس فرهنگی در پاسخ به این سؤال که آیا آثار دیگری در واحد آفرینش ادبی حوزه هنری لرستان برای تولید دارید؟، نیز افزود: همانطور که در ابتدا اشاره شد آمادهسازی و انتشار یک مجموعه شعر نو شامل گزیده اشعار علیرضا کرمی و نیز گزیدهای از اشعار کلاسیک مرحوم بهمن کرمالهی در دست اقدام است که امیدواریم در سال ۹۷ تولید و چاپ شود.
وی در پایان ضمن دعوت از شاعران و نویسندگان لرستانی برای شرکت در کارگاههای ادبی، اظهارکرد: از دیگر فعالیتهای واحد در سالجاری علاوهبر تولید کتاب، نشست مشترک اعضاء کارگاههای ادبی واحد آفرینشهای ادبی حوزه هنری لرستان با شاعران و نویسندگان آفرینشهای ادبی حوزه هنری دیگر استانها است که تقریباً هر سال برگزار میشود و امسال نیز اجراء خواهد شد. کمااینکه اگر شاعران و نویسندگان هماستانی قصد انتشار مجموعه شعر، داستان و یا پژوهش ادبی خود را دارند ما بهشرط دارا بودن اثر از کیفیت فنی لازم، از این عزیزان در زمینه چاپ و انتشار آثارشان حمایت میکنیم. از شما بهخاطر قبول زحمت و تلاش برای انعکاس فعالیتهای فرهنگی در استان لرستان سپاسگزارم.
انتهای پیام
