سیره رسول‌الله(ص)؛ گمشده‌ انسان امروز

هما اخلاقی، مدرس حوزه در گفت‌وگو با ایکنا خوزستان، ضمن تبریک فرارسیدن سالروز میلاد حضرت رسول‌ اکرم(ص) گفت: پیامبر اکرم(ص) مظهر رحمت الهی هستند؛ ابعاد شخصیتی ایشان طوری است که در هر کدام از ابعاد که نگاه کنید، می‌بینید شخصیت حضرت رسول اکرم(ص) تأثیرگذاری خود را در آن حیطه داشته است.

وی اظهار کرد: یکی از موارد مهم در سیره پیامبر(ص)، بحث برابری و همسانی افراد در مقابل ایشان است. در کلام و سیره پیامبر(ص) دیده شده است که همه را با هم برابر می‌دیدند. یکی از گمشده‌های انسان امروز عدالت و برابری است. امروز ما در دوران تمدن نوین هستیم اما در همین عصر تمدن نوین، باز هم نابرابری و اختلاف طبقاتی را فراوان می‌بینیم؛ تحقیر و برتری‌طلبی وجود دارد اما به شکل مدرن. تقسیم‌بندی کشورها به کشورهای توسعه یافته و عقب‌مانده، اخلاق ناسیونالیستی به شکل‌های نوظهور همه اینها در گذشته هم بوده است.

اخلاق پیامبر(ص)
این مدرس حوزه گفت: اگر امروز بتوانیم اخلاق پیامبر(ص) را مطرح کنیم، انسان‌های زیادی هستند که گمشده خود را در سیره پیامبر(ص) پیدا می‌کنند. یکی از اصلاحاتی که پیامبر اکرم(ص) در جامعه داشتند این بود که روابط بین مردم را تعدیل کردند و جامعه از آن حالت دو گروه «بهره‌کش و متنعم» و «زحمت‌کش و محروم» خارج شد؛ یعنی فاصله‌های نژادی و طبقاتی از بین رفت.

اخلاقی با اشاره به سخنی از پیامبر(ص) فرمودند: «أَلا لا فَضْلَ لِعَرَبیٍِ عَلَی عَجَمِیٍّ، وَ لا عَجَمِّیٍ عَلَیٰ عَرَبِیٍّ، وَ لا أَسْوَدَ عَلَی أَحْمَرَ، وَ لاَ لأحْمَرَ عَلَی أَسْوَدَ إِلاّ بِالتّقْوی» (بدانید که نه عربی را بر عجم، و نه عجمی را بر عرب، و نه سیاهی را بر سفید، و نه سفیدی را بر سیاه برتری است مگر به تقوا)، بیان کرد: بنابراین، نزد رسول خدا(ص) بین عرب و عجم فرقی نیست، بین رنگین پوست‌ها و سفید پوست‌ها فرقی نیست؛ بین کارگر و دیگر مردم فرقی نیست. پیامبر(ص) وقتی دست  کارگر را می‌بوسند می‌خواهند به همه بگویند که صاحب این دست پیش خدا عزیز است و این دست را می‌بوسند که به همه نشان دهد دست زحمت‌کش را باید بوسید. پیامبر(ص) خدا در مقابل چنین دستی تعظیم می‌کرد.

پیوند ناگسستنی
وی ادامه داد: این عدم تفرقه، شخصیت دادن به همه گروه‌ها، مساوات بین همه طبقات یکی از اقدامات درخشان پیامبر(ص) بوده است که مردم را از حالت دو گروهی خارج کرد. وقتی آیه «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ»(حجرات، 10) نازل شد همین اخوت در جامعه اسلامی به خوبی نشان داده می‌شود. پیامبر اکرم(ص) بین انصار و مهاجرین پیمان برادری می‌بندند و این موضوع چنان مفهوم عمیقی دارد که نشان می‌دهد در کنار روابط خویشاوندی، پیوند دینی یک پیوند ناگسستنی است. یعنی پیوندهای دینی مهم‌تر از پیوندهای خویشاوندی است، بنابراین باید براین اساس ارزش‌گذاری کنیم. گاه شما در یک قبیله می‌بینید برخی افراد فرادست و برخی فرودست هستند و اختلاف طبقاتی و تحقیر وجود دارد. اما در پیوند دینی همه افراد در یک سطح قرار می‌گیرند.

اخلاقی با بیان اینکه یکسان بودن افراد نزد رسول خدا(ص) در رفتار ایشان کاملاً مشهود بود؛ گفت: خود خداوند می‌فرماید: پیامبر از خودتان است: «من انفسکم» یعنی مردم پیامبر را از خودشان بدانند و پیامبر(ص) با عملشان این را ثابت کردند. برای مثال شخصی نزد پیامبر(ص) آمد، با دیدن ابهت پیامبر(ص) دست و پای خود را گم می‌کند، پیامبر که متوجه حالتشان می‌شوند، به آرامی به او فرمودند: «هون علیک» (آرام باش بر خودت آسان بگیر) من شاه نیستم و ادامه می‌دهند: من فرزند زنی هستم که مانند شما غذای ساده می‌خورد. پیامبر تلاش می‌کنند که خود را در متن جامعه قرار دهند تا مردم راحت با ایشان ارتباط برقرار کنند.

من بنده خدا هستم
این مدرس حوزه با اشاره به نمونه دیگری از سیره رسول خدا(ص) افزود: وقتی سلمان به پیامبر(ص) رسید می‌خواست به رسم احترامی که برای پادشاهان ایران انجام می‌شد، دست و پای پیامبر(ص) را ببوسد و کرنشی مانند آن انجام دهد، پیامبر(ص) به ایشان می‌فرماید: «انا عبد من عبیدالله أکل مما یأکل العبد و ... » من یکی از بنده‌های خدا هستم. مثل بنده‌های خدا می‌خورم، بلند می‌شوم و می‌نشینم» چرا خود را در مقابل من کوچک می‌بینید؟

اخلاقی بیان کرد: مسلمانان برابریِ همه نزد رسول خدا(ص) و افراد را از بالا ندیدن را در رفتار ایشان می‌دیدند. متأسفانه امروز ممکن است برخی از ما چنین نباشیم. برخی افراد از بالا به بقیه نگاه می‌کنند. اگر سیره پیامبر(ص) امروز بیان شود، حلقه‌های مفقوده زندگی امروز را در آن پیدا می‌کنیم و همه جذب آن می‌شوند.

انتهای پیام