شادمانی بر شکلگیری شخصیت آدمی تأثیرگذار است/ دینداری؛ ثمره سلامت روان انسان
گروه اجتماعی ـ یک جامعهشناس در خراسان جنوبی گفت: شادمانی و نشاط بهعنوان یکی از مهمترین نیازهای روانی بشر، بهعلت تأثیرات عمدهای که بر شکلگیری شخصیت آدمی و در یک کلام مجموعه زندگی انسان دارد، همیشه یکی از دغدغههای جامعه بشری بوده است.
به گزارش ایکنا از خراسان جنوبی، شادی و نشاط و سرور، یکی از نیازهای روحی و فطری انسان است که در بسیاری از جنبههای حیاتی انسان نقش مؤثری ایفا میکند.
دین اسلام که به تمام نیازهای روحی و جسمی انسان توجه داشته، این موضوع را نیز مورد توجه قرار داده است. وجود آیات متعدد در قرآن کریم، سخنان پیامبر(ص) و احادیث و روایات منقول از ائمه معصومان(ع) حاکی از اهمیت موضوع شادی در اسلام است.
درباره اهمیت شور و نشاط و سرور و جایگاه آن در تعالیم دینی همین بس که مفهوم شادی ۲۵ بار با الفاظ مختلف در قرآن کریم آمده و از کسانی که موجبات دلخوشی و شادکامی بندگان را فراهم میآورند، ستایش شده است.
شادی از ديدگاه اسلام
از زيباترين و مؤثرترين نعمات خداوند بر انسان نعمت شاد بودن، مهر و محبت و عشق ورزيدن است. قرآن به مقوله خوشی، خرسندی و شادمانی توجه ویژه دارد. تعريف و تمجيد از مقولههای شادی در چارچوب کاملاً منطقی و دور از افراط و تفريط و كنترل هيجانات اعم از خشم و غضب، شادی و شادمانی از شاهكارهای آيين اسلام است.
اسلام بهرهگيری از شادی، لذت بردن از زندگی و رضایتمندی از آن را طی آموزههای سهل و آسان آموزش میدهد، تا جايی كه تبسم به چهره اهل ایمان و ديگران را پاداش داده و عملی دارای ثواب برمیشمارد و به اين ترتيب به شادی عمق بخشيده و آن را درونی و پايدار میکند تا تشنگی انسان را نسبت به اين نیاز پاسخ دهد.
اسلام از طرفی نيز از شادیها و لذتهای زودگذر و كاذب به شدت جلوگيری کرده و معتقد است كه اين گونه شادیها، تنها بخش بسيار كوچك و سهم ناچيزی از شادیهای واقعی است.
محققان عوامل و مؤلفههای متعددی را در به وجود آمدن و پايدار ماندن شادی مؤثر دانستهاند از جمله آنها میتوان به برقراری و حفظ روابط بين فردی منسجم و داشتن تماس اجتماعی مداوم و پايدار، ازدواج و زندگی زناشويی، تدین و معنويت، ثروت و پول، عوامل زيست محيطی مانند آب و هوا و موقعيت جغرافيايی، وضعيت جسمانی، اوقات فراغت، رضايت شغلی، تحصيلات، سن و… اشاره کرد.
نیازهای روانی بشر
مهدی قناد، یک جامعهشناس در گفتوگو با ایکنا گفت: شادمانی و نشاط بهعنوان یکی از مهمترین نیازهای روانی بشر، بهعلت تأثیرات عمدهای که بر شکلگیری شخصیت آدمی و در یک کلام مجموعه زندگی انسان دارد، همیشه یکی از دغدغههای جامعه بشری بوده است.
وی اظهار کرد: تحقیقات انجام شده در سالهای اخیر نشان میدهد شادی با توسعهی قوای شناختی، خلاقیت، نوآوری و ارتباطات گستردهتر و مثبتتر انسانها با یکدیگر مرتبط است.
این جامعهشناس با اشاره به اینکه شادی و نشاط در صورت عمیق بودن ضمن گسترش خلاقیت و کارآمدی فرد سبب توانمند بیشتر وی در حل مسئله میشود، ادامه داد: براساس تحقیقات انجام شده شادی و نشاط سبب افزایش طول عمر میشود در حالی که غم و اندوه و استرس میزان طول عمر فرد را کاهش میدهد.
هیجان مثبت و شادی
وی با اشاره به اینکه هیجان مثبت و شادی در افزایش معنویت نیز نقش مؤثری دارد، افزود: دینداری انسانها ثمره سلامت روان آنهاست که باید در رضایت خاطر از زندگی فراهم شود.
این جامعهشناس اظهار کرد: شکرگزاری، خوشبینی، اشتغال، فراوانی رابطه زناشویی جنسی با همسر، میزان زمان اختصاص یافته به فعالیتهای مثبت، اعتماد به نفس زیاد، مسکن، تعهد، پایبندی به مذهب، سلامت جسمی، خودآگاهی، برونگرایی و کنترل درونی در بروز شادی و نشاط در فرد نقش موثری دارند.
قناد گفت: شادمانی و نشاط بعنوان یکی از مهمترین نیازهای روانی، نه تنها تأثیرات عمدهای بر شکلگیری شخصیت و زندگی انسان دارد، بلکه اهمیت زیادی در سلامت روانی و مقابله با مشکلات دنیای امروز دارد.
وی با اشاره به اینکه انسان با نشاط، انسانی کارآ، مبتکر، مولد و سازنده است، افزود: نبود شادکامی عوارض متعدد روانی، اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی را در پی دارد.
این جامعهشناس ادامه داد: عدم امید به آینده و کسالت، موجب کنارهگیری فرد از اجتماع، افسردگی و انزوای اجتماعی میشود که این عوامل خود کاهش فعالیت و کارآیی را بهدنبال دارند، همچنین ناامیدی در بعد فردی موجب از میان رفتن نیرو و اراده لازم برای نیل به اهداف میشود، افراد ناامید نسبت به تواناییهای خود باور نداشته و از آینده تصوری نامطلوب دارند و به همین سبب سرخورده و منفعل میشوند.
قناد گفت: بیشک اجرای برنامههای نشاطبخش برای جامعهای که به زعم آمارهای موجود از نظر ناملایمات روانی، عدهای از افراد آن وضعیت مطلوبی را ندارند امری کاملاً حیاتی است، چنین برنامههایی در درجه نخست باید، هدفی مشخص و تضمین داشته باشد از نظر میزان درجه حصول به آن هدف باشند، چون در غیر این صورت ضربهی بدتری به اوضاع مذکور وارد میآید.
وی اظهار کرد: دستگاهها وسازمانهای مختلف باید درحوزهی مسئولیت خود، برای گسترش فرهنگ شادی برای کارکنان و زیر مجموعهی فعالیت خود، برنامههای لازم را تدوین و برای اجرای آن برنامهها به صورت جدی تلاش کنند.
این جامعهشناس با اشاره به اینکه در فضاهای آموزشی ایجاد محیطی شاد در محیط دانشگاه و کلاس درس جو تفاهم، همدلی و خلاقیت را افزایش میدهد، بیان کرد: در بحث از شادی و نشاط باید توجه داشت آن نوعی از شادی و نشاط برای جوامع و افراد مناسب است که اولاً مبتنی بر فرهنگ افراد باشد، ثانیاً اصیل و پایدار بوده و ماندگاری داشته باشد، بنابراین اصلاح باورهای فرهنگی درخصوص شادی کردن جوانان و زنان ضرورت دارد.
انتهای پیام
