نیات خیری که عطر گل محمدی میگیرد
گروه اجتماعی ــ قسمتی از مزرعه موقوفه شوکتآباد بیرجند با نام فدک زیر کشت گل محمدی رفته است. گلهایی که به برکت وقف بسیار بارور شدهاند و درآمد حاصل از فروش آنها براساس سرفصلهای وقفنامه هزینه میشود که توسعه فعالیتهای قرآنی از آن جمله است.
یكی از موقوفات شاخص در استان خراسان جنوبی موقوفه محمد ابراهیم و محمد اسماعیل شوكتالملك است كه روستا و زمینهای اطراف و باغ و عمارت شوكتآباد را دربرمیگیرد.
موقوفه باغ و عمارت شوکتآباد در 5 کیلومتری شرق بیرجند، کنار جاده بیرجند-زاهدان، در روستای شوکتآباد قرار دارد.
باغ و عمارت شوکتآباد بیرجند با وسعتی در حدود 8.5 هکتار با شماره 2363 در سال 1378 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.
احداث این باغ مربوط به دوره قاجار و از املاک امیراسماعیل خان شوکتالملک بوده و به عنوان سکونتگاهی ییلاقی استفاده میشده و به دلیل آنکه وی وارث و فرزندی نداشت، اموال او به برادرش محمدابراهیم خان رسیده است.
تاكنون طرحهای متفاوتی برای استفاده از این موقوفه ارائه شده که یکی استفاده از ظرفیت مزرعه برای کشت گیاهان دارویی بوده است.
قسمتی از مزرعه این موقوفه با نام فدک زیر کشت گل محمدی رفته است. گلهایی که به برکت وقف بسیار بارور شدهاند و درآمد حاصل از فروش آنها براساس سرفصلهای وقفنامه هزینه میشود که یکی از آنها توسعه فعالیتهای قرآنی است.
خواص دارویی گل محمدی
محسن پویان، مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاددانشگاهی خراسانجنوبی، در گفتوگو با ایکنا از خراسانجنوبی اظهار کرد: از گل محمدی در ساخت برخی داروهای گیاهی از جمله قطره گل سرخ استفاده میشود که دارویی ضدافسردگی است.
وی با اشاره به اینکه گل محمدی درختچهای پرشاخ و برگ با انشعابات فراوان که به خانواده گل سرخ تعلق دارد، افزود: در سطح گیاه تیغهایی وجود دارد که منشأ اپیدرمی دارند و گلهای آن صورتی و معطر است که در تهیه اسانس و گلاب استفاده دارد.
مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاددانشگاهی خراسانجنوبی با اشاره به اینکه در گلبرگهای آن اسانس وجود دارد که از دو قسمت تشکیل شده است، تصریح کرد: بخشی از آن مایع و «اولئوپتن» نام دارد که روغنی و بسیار معطر و بخش دیگر آن جامد و بیبو است به نام «استئاروپتن» که تا 30 درجه سانتیگراد حالت جامد دارد.
پویان بیان کرد: در اسانس آن علاوه بر این ماده، سیترونلول نیز وجود دارد و مصرف گل آن مفرح و مسهل است و برای رفع اخلاط خونی و درمان یبوست نیز از آن استفاده میشود.
وی یادآور شد: در بیماریهای سردرد، ضعف قلب، تقویت لثهها، زخم دهان و لثهها و به صورت استعمال خارجی برای ترمیم زخمها، رفع بوی ناشی از ترشحات رحمی در زنان و قطع زگیل، ناراحتیهای پوستی، رویاندن گوشت تازه بر زخمهای عمیق، تحلیل ورم اعضا، شکستگی اعضا و رفع بدبویی عرق کاربرد دارد.
پویان ادامه داد: از گلمحمدی در تهیه داروهای گیاهی استفاده میشود که برخی از آنها سنالین، پودر سنالین و قطره گل سرخ است.
نبود صنایع فرآوری گل محمدی در خراسان جنوبی
محمود نخعی، مسئول مزرعه الگویی فدک نیز با بیان اینکه سال گذشته از این مزرعه یک تن و ۲۷۰ کیلو گل تر محمدی برداشت شد، اظهار کرد: در خراسانجنوبی بیشتر گلابگیریها به صورت سنتی صورت میگیرد.
وی ادامه داد: در یک هکتار مزرعه گل محمدی کاشت شده که نیم هکتار آن به بهرهوری رسیده است، افزود: قیمت یک کیلو گل محمدی ۶۰ تا ۸۰ هزار تومان و قیمت هر کیلو غنچه بین ۱۰۰ تا ۱۳۰ هزار تومان است.
مسئول مزرعه الگویی فدک با بیان اینکه برداشت در این مزرعه به صورت برداشت گل و غنچه است، تصریح کرد: پیشنهاد میکنیم در خراسان جنوبی صنایع فرآوری گل محمدی راهاندازی شود.
نخعی با اشاره به اینکه در این مزرعه گلها را خشک کرده و به فروش میرسانیم، افزود: به علت نبود صنایع فرآوری گل محمدی در خراسانجنوبی ما در این مزرعه گلها را خشک میکنیم و بعد به فروش میرسانیم.
مسئول مزرعه الگویی فدک با بیان اینکه خامفروشی گل محمدی باعث میشود که ارزش افزوده این گیاه از استان خراسانجنوبی خارج شود، اظهار کرد: ایجاد واحدهای اسانسگیری و عرقگیری موجب ایجاد اشتغال میشود.
پیشبینی برداشت ۲.۵ تن گل محمدی
حجتالاسلام پرویز بخشیپور، مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسانجنوبی نیز گفت: پیشبینی میشود طی امسال از مزرعه وقفی فدک شوکت آباد ۲.۵ تن گل محمدی برداشت شود.
وی افزود: شش دانگ مزرعه و قنات شوکت آباد وقفی است و این موقوفه دو وقف نامه به نام محمد ابراهیم و امیراسماعیل شوکتالملک دارد که 37 نیت در دل آن قرار گرفته است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسانجنوبی بیان کرد: با توجه به بررسیهای انجام شده این منطقه بهترین آب و هوا و خاک را برای پرورش گل محمدی دارد و امسال با افزایش مساحت سطح زیر کشت سومین سال برداشت از این محصول را داریم.
بخشیپور با بیان اینکه پیشبینی میشود طی امسال از مزرعه وقفی فدک شوکت آباد ۲.۵ تن گل محمدی برداشت شود، اظهار کرد: اکنون با همکاری جهاد کشاورزی، ۱۰۰ هکتار از اراضی در مجموعه شوکت آباد به شیوه نوین آبیاری میشود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسانجنوبی افزود: برای برداشت گل محمدی ۴۰۰ کارگر مشغول به کار میشوند و به طور متوسط در روز بین ۱۰ تا ۱۵ نفر کارگر، کار برداشت گل محمدی را در این مزرعه انجام میدهند.
بخشیپور اظهار کرد: هزینه حاصل از فروش گل محمدی این مزرعه طبق نیات واقف مزرعه در مواردی مانند ترویج و گسترش فعالیتهای قرآنی خرج میشود.
وی تصریح کرد: امکانسنجی کشت گیاهان دارویی با همکاری جهاددانشگاهی و جهاد کشاورزی در زمینهای موقوفات در حال بررسی است و اکنون موضوع کشت یک هکتار گیاهان دارویی در شوکتآباد را در دست اجرا داریم.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسانجنوبی یادآور شد: سعی بر این است که در سالهای آینده کار عطر گیری و عرق گیری گیاهان را در شوکتآباد انجام دهیم.
احیای موقوفات براساس ظرفیتهای هر منطقه در واقع همان چیزی است که کشور برای رونق تولید و احیای مسائل اقتصادی به آن نیاز دارد.
گزارش و عکس از زهرا حمیدی، خبرنگار ایکنای خراسانجنوبی
انتهای پیام
