محبوبیت در کلام امام جواد(ع)

حضرت جوادالائمه(ع) جوان‌ترین امام شیعه است که با کینه ورزی دستگاه حکومیتی بنی عباس، شیعه خیلی زود از وجود این امام محروم شد. یکی از حکمت‌های زیبایی که از ایشان برای ما باقی مانده درباره رازهای محبوبیت است. امروزه همایش‌های فراوانی درباره راه‌های به دست آوردن محبوبیت برای مردم برگزار می‌شود. یکی از نیازهای انسانی که خداوند او را اجتماعی خلق کرده است، نیاز به دوست داشته شدن است و امام جواد(ع) در عبارتی کوتاه به سادگی راه‌های محبوبیت را بیان کرده‌اند.

«قالَ علیه السلام: ثَلاثُ خِصالٍ تَجْتَلِبُ بِهِنَّ الْمَحَبَّةُ: الاْ نْصافُ فِى الْمُعاشَرَةِ، وَ الْمُواساةُ فِى الشِّدِّةِ، وَ الاْ نْطِواعُ وَ الرُّجُوعُ إلى قَلْبٍ سَلیمٍ؛ امام فرمودند: سه خصلت جلب محبّت مى كند: انصاف در معاشرت با مردم، همدردى در مشكلات آنها، همراه و همدم شدن با معنویات.»

رعایت انصاف همان اقرار و توجه به حقوق دیگران و احترام قائل شدن به محدوده این حقوق است؛ این ویژگی نزد رسول الله(ص) چنان اهمیت داشت که در کتب سیره ذکر شده است ایشان در نگریستن به اصحاب خود نیز عدالت و انصاف را رعایت می‌کردند و در سخنی انصاف را یکی از خصلت‌هایی برشمرده‌اند که افراد را شبیه ایشان می‌کند.

رعایت انصاف در رفتار با دیگران کافی است تا جامعه را به فضایی سالم برای همزیستی تبدیل کند. این ویژگی از نگاه حضرت جوادالائمه(ع) یکی از راه‌های جلب محبت دیگران است.

ایشان مواسات یا همدردی در سختی‌ها را خصلت دیگری برای جلب محبت اطرافیان معرفی می‌کنند. همدردی با مردم یکی از جلوه‌های محبت و دلسوزی فرد نسبت به دیگران است و این مطلب این روایت را به ذهن انسان تداعی می‌کند که «هل الدین الا الحب؛ دین جز دوستی و محبت نیست.»

جلوه‌های مواسات در قرآن کریم به وفور وجود دارد؛ آنجا که خداوند توجه به نیازمندان را از ویژگی‌های افراد با ایمان و انفاق را در میان خصلت‌های اهل تقوا برمی‌شمرد، به مواسات و همدردی با مردم و افراد نیازمند نظر دارد و بدیهی است که این ویژگی به تامین نیازهای مالی منحصر نیست و انسان‌ها در عرصه‌های مختلف زندگی و فراز و فرودهای آن به پشتیبانی یکدیگر نيازمندند و جلوه‌های رنگارنگ این پشتیبانی در قرآن و عترت مشهود است.

ویژگی سوم برای جلب محبت مردم در سخن امام جواد(ع) «الانطواع و الوجوع الی قلب سلیم»، به معنی اطاعت کردن و بازگشت به قلب سلیم است. قلب سلیم ناظر به حقیقت وجودی انسان است که گرایش به خوبی دارد و بازگشت به این حقیقت که ظرفیت‌های زیادی برای خوبی کردن دارد از راه‌های کسب محبت است. برخی این جمله را به معنی همراه و همدم شدن به معنویات دانسته‌اند که در کلام امام به آن اشاره شده است.

کامله بوعذار؛ خبرنگار ایکنا خوزستان 

انتهای پیام