قصص قرآنی؛ درس‌های عبرت‌آموز تاریخ

بدون شک، داستان‌ها و قصه‌ها نقش سازنده‌ای در تربيت و شکل‌گيری شخصيت انسان ايفا می‌کنند و از همين روی خداوند متعال جهت تکامل و تعالی بشر در ابعاد مختلف از اين قالب هنری به بهترين وجه ممکن، استفاده کرده و خود به عنوان اولين قصه‌سرا، بهترين و شيواترين و جذابترين قصه‌ها را در نسخه جاويد خويش در اوج فصاحت و بلاغت سروده و با ارائه اُسوه‌های حسنه والاترين مضامين و مفاهيم تربيتي را در تمامي زمينه های اعتقادی، اخلاقی و عبادی درآن تبيين کرده است.
در اين راستا، مفسران و سيره‌نويسان از ابتدا نزول قرآن تاکنون در خصوص قصص قرآني کتب متعدد و ارزنده‌ای را نگاشته‌اند. اما غالباً به صورت مجمل به نقل داستان بسنده کرده و کمتر به تجزيه و تحليل نکات تربيتب آن پرداخته اند.
از آنجايی که قصه و داستان تأثير شگرفی بر خوانندگان می‌گذارد، پروردگار عالم در سرشت انسان ميل و علاقه فراوانی جهت پی جويی و شنيدن سرگذشت‌ها و قصه‌ها نهاده و از همين روی، از آن هنگام که انسان‌های اوليه قدرت ارتباط از طريق گفت‌وگو را با همنوعان خويش پيدا کردند وقايع و حوادث و سرگذشت‌های خود و قهرمانان و... زمانه خويش را به نسل بعدی منتقل می‌کردند و با پيشرفت زمان و پيدايش خط و نگارش، اين حوادث از سينه‌ها بر قلم‌ها جاری و در صفحات زرنگار تاريخ نگاشته شده است. اين روند رو به رشد تا جايی پيشرفت کرد که هم‌اکنون نيمی از فرهنگ و ادبيات هر ملتی را قصه ها و داستان ها به خود اختصاص داده است.

حجتالاسلام قهرمان احمدی، امام‌جمعه هریس در گفت‌‌وگو با ایکنا از آذربایجان شرقی، اظهار کرد: قرآن کارخانه انسان‌سازی است و نکات ارزشمندی اخلاقی و تربیتی در قصص قرآنی بیان می‌کند و قصه‌های قرآن جهت آموزش و تربيت همه جانبه فرد و اجتماع، به شيوه های گوناگون جهت سوق دادن آنها به کمال نهايی نگاشته است.

وی با استناد به آیه 64 سوره اعراف «فَكَذَّبُوهُ فَأَنْجَيْنَاهُ وَالَّذِينَ مَعَهُ فِي الْفُلْكِ وَأَغْرَقْنَا الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا عَمِينَ» ببان کرد در این آیه می‌خوانیم: پس آن رسول را تکذیب کردند، ما هم او و پیروانش را که با او در کشتی بودند نجات بخشیدیم و آنان را که آیات ما را تکذیب کردند غرق کردیم، که مردمی کوردل بودند.

امام‌جمعه هریس ادامه داد: هدف از نکات ارزشمند تربیتی قصص قرآن مبارزه پیامبران با طاغوت و ستمگران درواقع الگوی مؤمنان است و مؤمنان می‌توانند الگو بگیرند و هدف از قصص قرآنی، هدایت مومنان است و بزرگترین برنامه انبیاء الهی تلقّی می شود.

وی از هدف آموزش‌های نظری قصص قرآن گفت و افزود: آموزش‌های نظری قصص قرآن جهت، تنزل دادن مفاهيم بلند علمی برای تفهيم مطالب به اقشار مختلف مردم تدوين شده است.

‌احمدی‌ ضمن بازگو نمودن سرچشمه گرفتن قرآن از روی حکمت تأکید کرد: از آنجا که قرآن کريم از روی حکمت ازلی الهی سرچشمه می‌گيرد به طور قطع با نزول آن و تدوين قصص در جای جای آن، اهداف و آثار بلند و جامعی مدنظر بوده که به بعدی از ابعاد اعتقادی و اخلاقی و ... فرد و جامعه ايده آل قرآنی برگشت می کند.

‌درس‌های عبرت‌آموز تاریخ
حجت‌الاسلام صمد ناصری، امام‌جمعه خسروشهر در گفت‌‌وگو با ایکنا، اظهار کرد: قصه‌های قرآنی در واقع قصه نیست، درس‌های عبرت‌آموز تاریخ است درس‌های آموزشی تجربی و از عملکرد و تاریخ گذشتگان بهره می‌گیریم و قصص قرآن فقط برای آشنايی با تاريخ و سرگذشت انبيا‌ و اقوام گذشته تدوين شده است.

وی با استناد به آیه 145 سوره اعراف «وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الْأَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْعِظَةً وَتَفْصِيلًا لِكُلِّ شَيْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا بِأَحْسَنِهَا ۚ سَأُرِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ» بیان کرد: در این آیه می‌خوانیم: و در الواح تورات آسمانی از هر موضوع برای نصایح و پند و هم تحقیق هر چیز برای علم و معرفت به موسی نوشتیم و دستور دادیم که حقایق و احکام آن را به قوت عقل و ایمان فراگیر و قوم را دستور ده که نیکوتر مطالب آن را اخذ کنند، که پستی مقام و منزلت فاسقان را به زودی به شما نشان خواهم داد.

‌ناصری‌ با اشاره به نقش الگودهی در قصص قرآنی ادامه داد: خداوند متعال برای ارائه طريق با الگوها و اسوه های حسنه قصه‌های قرآن، الگودهی را برای بندگان خود درنظر گفته است.

امام‌جمعه خسروشهر ضمن بازگو نمودن ملموس بودن عبرت آموزی در قصص قرآنی یادآور شد: قصص قرآن برای تبيين علل و عوامل سقوط و انحراف «افراد، اقوام، تمدن ها»گذشته تدوين شده است.

وی از آموزش عملی مبلغان قرآنی در قصص قرآنی گفت و افزود: آموزش عملی مبلغان قرآنی با بهره‌گیری از قصص قرآن و صرف آشنايی با روش‌های تبليغی و تربيتی انبيا(ع) ‌امانپذیر خواهد بود.

‌ناصری‌ تربیت فکری مردم را در قصص قرآنی مشهود دانست و تأکید کرد: از جمله اهداف اساسی دنبال شده در قصص قرآنی، تربيت فکری و اعتقادی مردم است، اين هدف را می‌توان در لسان و رفتار انبيا(ع) و ... به وضوح مشاهده کرد.

انتهای پیام