عید قربان در سیستانوبلوچستان/ از حنابندان تا پیمان صلح و سازش
گروه فرهنگی ــ مردم سیستان و بلوچستان از قربان به عنوان عید بزرگ یاد میکنند و در منطقه بلوچستان آن را «مزنین ایید» میخوانند؛ در برخی شهرستانهای جنوبی سیستان و بلوچستان از سه روز قبل به استقبال قربان رفته و مقدمات آن را آماده میکنند.
به گزارش ایکنا از سیستانوبلوچستان، عید قربان در کنار عید فطر، بزرگترین اعیاد مسلمین جهان هستند؛ این روز بزرگ در هر گوشه جهان، به شکلی ویژه گرامی داشته میشود و هر نقطهای، آداب و رسوم خاص خود را دارد.
عید قربان در میان مسلمانان شیعه و سنی سیستانوبلوچستان نیز جایگاه خاصی دارد؛ مردمان این دیار از چند روز پیش برای برگزاری جشن عید، رفع کدورتها و کمک به مستمندان برنامه ریزی کرده و خود را آماده میکنند.
مردمان این استان پهناور، از قربان به عنوان عید بزرگ یاد میکنند و در منطقه بلوچستان آن را «مزنین ایید» میخوانند؛ در برخی شهرستانهای جنوبی سیستان و بلوچستان از سه روز قبل به استقبال قربان رفته و مقدمات آن را آماده میکنند.
مراسم حنابندان
یکی از زیباترین رسومی که در میان آداب و رسوم مردم جنوب استان سیستان و بلوچستان از گذشته تاکنون پابرجا مانده است، آیین حنابندان شب قبل از عید است؛ به گونهای که در این شب زنان و دختران با بستن حنا نقشهای مختلفی به وسیله حنا بر دست و پای خود پیاده میکنند.
تمامی طرحهای مورد استفاده در این مراسم که بر دست و پای بانوان بلوچ نقش میبندد، الهام گرفته از همان طرح هنر سوزن دوزی و برگرفته از فکر و خیال دختران این دیار است که طی قرنهای گذشته سینه به سینه و نسل به نسل از مادران به دخترانشان رسیده است.
مراسم روز عید
در روز عید قربان مردم سیستان و بلوچستان با پوشیدن لباس نو این روز را آغاز کرده و همچون آیین استقبال از بهار و نوروز، همه اعضای خانواده پس از استحمام و پوشیدن لباس نو دوش به دوش هم به سوی مساجد و عیدگاهها حرکت میکنند تا فریضه نماز عید را به جا بیاورند.
بانوان بلوچ که از روزها و حتی هفتههای قبل از فرا رسیدن عید نسبت به دوخت لباسهای نو و خرید زیور آلات جدید اقدام کرده و خانه تکانی عید را نیز انجام دادهاند، با پیرایش خود و کودکان و همچنین دود کردن عود، فضای منزل را برای برپایی این جشن بزرگ آماده میکنند.
مردم این دیار برای هر عید و مراسمی غذا و شیرینی منحصر به خود را دارند و بر همین اساس در روز عید قربان نیز به طور معمول بانوان غذاهای محلی از جمله «بت گوشت»، «نان پراته» و شیرینیهای محلی طبخ میکنند.
عیدی دادن هم یکی دیگر از رسومی است که در این روز فرخنده باعث شادی کودکان شده به گونهای که برای فرارسیدن آن لحظه شماری میکنند و حلاوت پوشیدن لباسهای نو، تناول غذاهای خوشمزه و دید و بازدید را برای آنها چندین برابر میکند.
روز صلح و دوستی
پس از اقامه نماز عید قربان، نمازگزاران در محل عیدگاه با در آغوش گرفتن یکدیگر و تبریک عید از هم طلب حلالیت میکنند واین عید بزرگ را فرصت بسیار مناسبی میدانند تا کدورت و اختلافهای گذشته را به فراموشی بسپارند و با در آغوش کشیدن هم باری دیگر پیمان صلح، دوستی، برابری و برادری ببندند.
طلب بخشش و حلالیت طلبیدن در روز عید را میتوان از آداب پسندیده و قدیمی مردمان بلوچ دانست که به مدت سه روز در دیدار با تمامی اقوام و آشنایان ادامه داشته و پس از آن در میان بازار و دوستان نیز تکرار میشود، به گونهای که همزمان با فرارسیدن عید قربان همه ساله مردم استان سیستان و بلوچستان شاهد افزایش تعداد مراسمات صلح و سازش در میان اقوام و طوایف درگیر و دارای اختلاف منطقه هستند و بسیاری از کینهها و دشمنیها جای خود را به صلح و دوستی میدهد.
قربانی کردن حیوانات
قربانی حیوانات را میتوان رسمی دانست که با فرهنگ مردم سیستان و بلوچستان در مناسبتهای مذهبی و غیرمذهبی عجین گشته و در ادوار مختلف تاریخی در این استان رایج بوده است ولی در روز عید قربان به صورت ویژه و گسترده مردم این منطقه با تاسی از اقدام حضرت ابراهیم(ع) این سنت پسندیده را به جای میآورند.
قربانی کردن یک سنت حسنه الزامی و مؤکد در بین مردمان این دیار است و تنها به حاجیان اختصاص نداشته و تمامی افرادی که بضاعت مالی دارند، در اندازه توان خود بز، گوسفند، گاو یا شتر ذبح کرده را در میان خانوادههای کم بضاعت و همسایگان و نزدیکان توزیع میکنند.
انتهای پیام
