نگاهی به آیینهای عاشورایی در سمنان/ 1
گروه اجتماعی- عزاداری سرور و سالار شهیدان در استان سمنان از گونهگونی و تنوع بالا و از شور و حزن بسیار بالایی برخوردار است.
به گزارش ایکنا از سمنان، عزاداریها در جای جای این استان پهناور با شور و حال خاصی برگزار میشود. استان سمنان از نظر تنوع آیینهای عزاداری یکی از متنوع ترین استانها در کشور ااست.
آیینهای عزاداری در شهرستان سمنان چند روز مانده به ماه محرم، زنان و مردان هر محله به نظافت مساجد و حسنییه ها پرداخته، علاوه بر آن سر در خانه ها و بازار را سیاه پوش میکنند و چادر بزرگی موسوم به پوش یا خیمه به نشانه آغاز عزاداری برروی تکایای نقاط شهری و روستایی بر پا میگردد که از رایجترین مراسم عزاداری مربوط به ماه محرم میتوان به روضه خوانی، دسته گردانی، علم بندان، نخل گردانی و ادای نذورات اشاره نمود که در این راستا در تمام نقاط شهرستان سمنان از اول ماه محرم، مراسم روضه خوانی در مساجد و حسینیه ها برگزار شده و برخی افراد نیز به بر پایی این مجالس در خانه های خود مبادرت می ورزند .
همچنین در طول شبهای دهه اول محرم، پس از نماز مغرب و عشاء مجالس عزاداری و سوگواری در مساجد با حضور روحانیون و مداحان انجام که برپایی این مراسم تا پایان ماه صفر برگزار که یکی از شیوههای عزاداری این ایام، دسته روی یا دسته گردانی است. معمولاً از شب پنجم محرم به بعد دستجات عزاداری از مقابل حسینیه یا تکایای خود حرکت کرده و هر دسته مسیر مشخصی را در هر یک از شبها طی مینماید .
علم ،چوب بلندی است که یک پنجه فلزی در راس آن نصب شده که علم بندان از دیگر آئینهای محرم در سمنان است که در بیشتر نقاط شهرستان با اندکی تفاوت در زمان و نحوه اجرا، انجام می شود و بسیاری از مردان و زنان به جهت بر آورده شدن حاجات خود در این مراسم شرکت نموده و نذورات خود شامل پول و پارچه ها را به علم میبندند. بدین ترتیب بدنه علم از پارچه های نذری اهالی پوشیده میشود. پس از پوشیدن علم، آن را با احترام بلند کرده و در این لحظه همگان صلوات می فرستند. برخی از افراد بنا به نذر خود در جلوی علم گاو یا گوسفند قربانی میکنند .
یکی دیگر از نشانه های عزاداری در نقاط مختلف نخل گردانی است. نخل را با پارچه های سبز و مشکی پوشش داده و در قسمت جلوی آن تصاویر امامان، شهدا و آینه میآویزند. برای بلند کردن نخل عزاداران شال سیاه به گردن خود میاندازند. نخل را در شبهای محرم همراه با هیاتهای عزاداری حمل می کنند. این شیوه در روزهای تاسوعا و عاشورا بیشتر برگزار میشود که در بین عزاداران روستای اعلا مرسوم است که برخی پایه های نخل را زنان در دست گرفته و در حمل آن شرکت می نمایند .
اوج عزاداری ماه محرم در شبهای تاسوعا و عاشورا است که بر این اساس اهالی هر محله پس از تجمع در تکایا و حسینیههای خود به سوگواری پرداخته و سپس در قالب دستجات عزاداری در سطح شهر یا روستا به حرکت در میآیند. در روز تاسوعا دستجات عزاداری مهدیشهر از حسینیه اعظم به طرف کوه تاسوعا حرکت که در میان دسته، علامت، علم، نخل و دیگر نشانه های عزاداری بچشم میخورد. عزاداران این شهر زنجیروار نخل را در مسیری شیب دار به فراز کوه برده و پس از عزاداری به محل قبلی باز می گردانند. مراسم نخل گردانی شهمیرزاد در بعد از ظهر روز عاشورا انجام می شود. عزاداران در قالب دستجات منظم همراه با حمل نشانه های عزاداری به ارتفاعات همجوار شهر رفته و از آن مکان به مقبره پیغمبران در ارتفاعات جانب دیگر شهر سلام می دهند. در میان دستجات این شهر حرکت ذوالجناح نیز مرسوم است.
شایان ذکر است عزاداران شهر سرخه بعد از نماز ظهر عاشورا نخل را در میان حسینیه، پنج نوبت می چرخانند. آتش زدن خیمهها از دیگر مراسم شهر سرخه و برخی نقاط شهرستان است که مراسم نخل گردانی محله جهادیه سمنان در بعد از ظهر تاسوعا بسیار باشکوه بوده و جمعیت زیادی برای شرکت در این مراسم در محل حضور می یایند. در ایام تاسوعا و عاشورا در میان دستجات عزاداری نشانههایی چون نخل، علم، علامت، پرچم، سقا، چلچراغ و غیره مشاهده می گردد و پخت غذای نذری و تقسیم آن در بین اهالی هر محله از دیگر آداب این ایام است.
انتهای پیام
