
۲:۱۷ بامداد ۱۷ آبان بود که زمین لرزهای به بزرگی ٥.٩ ریشتر شهر ترک از شهرستان میانه استان آذربایجانشرقی را لرزاند و در پی این زمینلرزه پنج نفر جان باخته و تعداد زیادی نیز مصدوم شدند. شهرهای میانه، سراب و بخش ترکمانچای تحت تأثیر مستقیم این زلزله قرار گرفتند. ۲۰۰۰ واحد در روستاهای شهرستان میانه و ۱۰۰۰ واحد هم در روستاهای سراب در زمینلرزه اخیر ۱۰۰ درصد آسیب دیدند.
حال بیش از یک ماه از زمان وقوع زلزله میگذرد، سرما بر مناطق زلزلهزده حاکم شده و بارش برف پاییزی نیز مشکلات زلزلهزدگان را دوچندان کرده و شبها و روزهای مناطق زلزلهزده با سختی و رنج فراوانی میگذرد. نحوه اسکان موقت برای برخی از زلزلهزدگان همچنان محل مناقشه است. مسئولان ستاد مدیریت بحران به استقرار کانکس برای اسکان موقت اعتقادی ندارند. آنها میگویند تأمین کانکس ضمن هزینهبر بودن، زمانبر نیز هست، ولی بنیاد مسکن برای آرامش روانی اهالی سه راه پیشروی آنها گذاشته است.
به هرحال در شرایطی که زلزلهزدهها نمیدانند از سوز و سرما باید به کجا پناه ببرند در کنار آن با کمبود حمام و خدمات بهداشتی هم مواجه هستند، مسئولان از واحدهای مسکونی موقتی حرف میزنند که هنوز در دست ساخت است و احتمالاً بین ۱۲ تا ۱۵ متر خواهند بود.
روستای ورنکش
روستای ورنکش، معروفترین روستای زلزلهزده شهرستان میانه است که بیش از دیگر روستاها از زمین لرزه ماه گذشته آذربایجانشرقی متأثر شده و مورد توجه اکثر مسئولان کشوری که برای سرکشی به زلزلهزدگان و بازدید از مناطق زلزلهزده آمدند، قرار گرفته است.
بررسیها نشان میدهد که کسی در این روستا در چادر زندگی نمیکند و تمامی چادرها یا خالی هستند یا بهعنوان انبار استفاده میشوند، تنها یک خانواده در چادر ساکن است که به گفته خودشان دو اتاقک ۱۲ متری که برای اسکان موقت از بنیاد مسکن گرفتهاند، فضای کافی برای خانواده چهار نفره ندارد و توأم از اتاقک و چادر استفاده میکنند.
نبود سرویس بهداشتی و حمام
رقیه محسنی، یکی از اهالی روستای ورنکش است که در گفتوگو با ایکنا از نبود سرویس بهداشتی و حمام و امکانات بهداشتی در روستا گلهمند بوده و مجبور به استفاده از امکانات همسایگان و آشنایانش است.
وی میگوید: یک ماه بیشتر از وقوع زلزله گذشته است، من تا کی میتوانم در همسایه و آشنایان را زده و بگویم که برای استفاده از سرویس بهداشتی و حمام شما آمدهایم؟، دیگر کسی مرا به خانهاش راه نمیدهد. آب برای شستوشوی دست و صورتمان هم نداریم. لباسهایمان را یا دفن میکنیم یا بیرون میاندازیم؛ چرا که آب برای شستن آنها نداریم.
وی ادامه میدهد: هوا بسیار سرد است و بچهها بیمار شدهاند، نه سرویس بهداشتی و نه حمام دارم و در کانکس ساکن هستم، اما آوار خانه من را هنوز برنداشتهاند، در ابتدای وقوع زلزله پول کافی برای برداشتن شیروانی بالای خانهام نداشتم و الان هم بنیاد مسکن میگوید باید همزمان با موقعی که آوار خانه همه برداشته میشد، اقدام میکردی.
وی اظهار میکند: حتی آب هم برای شستشو و خوردن نداریم، سر آب آوردن از خانه همسایه، کتک خوردم. در طول ۴۰ روز، فقط یک بار توانستم در خانه یکی از آشنایان حمام کنم.
محسنی میگوید: بچهها به دلیل عفونت میکروبی، تبخال زدهاند، نمیتوانیم در کانکس زندگی کنیم، هوا بسیار سرد است. برای پختن یک وعده غذا، آن را روی چراغ میگذاریم تا بلکه شب آماده شود.
وی اضافه میکند: بخاری برقی بیش از حد برق مصرف کرده و جوابگو نیست، همین هم چندین بار باعث آتشسوزی در کانکس ما شده، اداره برق هم تا به حال به ما سر نزده است.
علی نوروزی که منزل او در زمین لرزه اخیر ترک برداشته و به گفته خودش قابل سکونت نیست، با نشان دادن تصاویری از منزلش، میگوید: کارشناس تنها فقط یک بار از منزل من بازدید کرده و تا به الان کسی سراغ ما نیامده است، اگر دیوارهای خانه فرو بریزند و یکی از اعضای خانوادهام از دست بروند چه کار باید کنم.
وی ادامه میدهد: هماکنون در چادر به سر میبریم و ساختمان تازهساخت پسرم هم ترک برداشته است که نه کارشناسی از آن بازدید کرده و نه بیمه چیزی پرداخت میکند.
بر اساس این گزارش، هیچ یک از اهالی زلزلهزده روستاهای زلزلهزده ورنکش و صومعه از نظر مواد غذایی و وعدههای خوراکی کمبودی نداشتند و همگی در این خصوص ابراز رضایت کردند، اما دامهای زلزلهزدگان همچنان در چادرهای برپا شده توسط جهاد کشاورزی استان به سر میبرند و اقدامی برای ساخت واحدهای دامی و تأمین سرپناه نشده است.
همچنین با وجود گذشت بیش از یک ماه از وقوع زمین لرزه همچنان گل و لای روستای ورنکش مانع از پیشرفت کارها شده و رفت و آمد روستاییان را با سختی زیادی مواجه کرده است؛ گل و لای این منطقه به حدی دست و پا گیر است که تلاش خبرنگاران برای دسترسی به برخی اهالی و مصاحبه با آنها بینتیجه ماند.
روستای ورزقان
سراغ یکی از اهالی روستای ورزقان میانه میروم. میگوید اینجا تازه آواربرداری شروع شده است، ممنون هستیم از همه حمایتها اما هنوز افراد بسیاری در روستا هستند که تنها سرپناه امنشان چادر است.
پیرزنی از چادر بیرون میآید و هراسان میگوید همه زندگیم را از دست دادهام، اینک تنها سرپناه من و فرزندانم این چادر است.
کمی این طرفتر میآییم، پیرمردی که آوار فروریخته خانهاش را برداشتهاند عصبانی است و میگوید آواربرداری کردند و رفتند نه وام به دستم رسیده نه چیزی، خودم کانکس خریدم تا از سرما در امان باشیم.
به پایین روستا میرسیم. چند چادر در پایین کوههای برف گرفته خودنمایی میکند. مردی که انگار نگهبان خانوادهاش است و بالای سر آنها چون مراقبی ایستاده، میگوید: سرما امانمان را بریده؛ اما مهمتر از همه، ترس از حمله گرگها زندگی را برایمان سخت کرده است.
روستای تیرشاب
طاهره اشرفی یکی از اهالی روستا که در کانکس زندگی میکند، خانه و تعداد زیادی از دامهایش را در زمین لرزه از دست داده و نگران دامهای باقی ماندهاش است، به ایکنا میگوید: هیچ سرپناه و حتی غذایی برای خودم نمیخواهم، اما دامهایم برای من ارزشمند هستند، از مسئولان خواهش میکنم سرپناهی برای دامهای من که الان در بیرون به سر میبرند، درست کنند.
وی میافزاید: از شب تا صبح آتش روشن کرده و به دلیل ترس از تلف شدن حیواناتمان و ترس از گرگ در بیرون به سر میبریم.
اشرفی ادامه میدهد: کانکس خیلی سرد است و بخاری برقی پاسخگوی سرمای روستا نیست، تمام بدنم از شدت سرما درد میکند.
سعیده سیدی، دیگر بانوی زلزلهزده در روستای تیرشاب است که در اتاق ۱۲ متری زندگی میکند، ولی او هم مانند همسایهاش از ترس از دست رفتن دامهایش مجبور به زندگی در چادر و مراقبت از حیواناتش است، او پنج رأس دامش را بعد از وقوع زمین لرزه و بر اثر شدت سرما از دست داده است.
روستای دونیق
مریم علیزاده، یکی از اهالی روستای دونیق سراب به ایکنا میگوید: این اتاقک را دو هفته است که به ما دادهاند، اما هوا خیلی سرد است و از بخاری برقی که به ما دادهاند استفاده میکنیم، خانه ما کاملاً تخریب شده بود و بازسازی آن شروع شده است. مسئولان همگی به ما سر میزنند و مشکل خاصی نداریم.
مرحمت امامی، بانوی زلزلهزدهای است که لوازم خانهاش در زمین لرزه از بین رفته و با سه دختر و همسر بیمارش در کانکس و چادر زندگی میکند و به شدت از سرما گلهمند است، او درب کانکس را باز کرده و فضای نابسامان آن را به ما نشان میدهد، خانهاش درست روبهروی کانکس واقع شده و در دست بازسازی است.
وی بیان میکند: ما حتی یک فرش هم نداریم و خودمان را با بخاری برقی که توان چندانی ندارد، گرم میکنیم، وضعیت اقتصادیمان خوب نیست.
وی میافزاید: اداره برق از تیر چراغ برق انشعاب گرفته و به ما داده است که بعضی قسمتهای سیم لخت است و به هنگام بارندگی بسیار خطرناک میشود.
بنا بر گزارش ایکنا، نبود سرویس بهداشتی و حمام و وسیله گرمایشی مناسب و نبود مکان مناسب برای نگهداری احشام نیز مانند دیگر روستاها از عمده مشکلات در این روستا بود. تعداد زیادی از اهالی این سه روستا بیمار بوده و از شدت سرما دچار سرماخوردگی شده بودند.
شروع بازسازیها در مناطق زلزلهزده
عزیزالله مهدیان، معاون بازسازی و مسکن روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در بازدید از برخی روستاهای زلزلهزده در گفتوگو با خبرنگاران اظهار کرد: بازسازیها در مناطق زلزلهزده شروع و بیش از ۵۰ درصد آواربرداریها انجام شده است.
وی با بیان اینکه پروندهها تشکیل و کارشناسیها انجام و معرفی به بانک و عقد قرارداد هم آغاز شده است، ادامه داد: در صورت مساعد بودن شرایط آب و هوایی تلاش خواهیم کرد تا کار بازسازی را در کمترین زمان ممکن به پایان برسانیم، اما حتماً تا سال آینده ادامه خواهد داشت؛ چرا که ممکن است سرما و یخبندان اجازه کار ندهد.
مهدیان با اشاره به آخرین وضعیت اسکان موقت زلزلهزدگان گفت: تعدادی از مردم اتاقک و تعدادی هم وجه نقد دریافت کردهاند. اتاقک پیش ساخته و مصالح کافی برای متقاضیان جدید هم موجود است.
وی در توضیح اینکه چرا سهمیه ابلاغی دولت، کمتر از واحدهای تخریب شده در دو شهرستان میانه و سراب است، بیان کرد: در تمامی بازسازیها روش به این صورت است که ابتدا برآوردی سریع کرده و مصوبه را برای آغاز سریع عملیات بازسازی و اسکان موقت به دولت تقدیم کرده و سپس با بررسی کارشناسی دقیق مصوبه اصلاحی را برای دولت ارسال میکنیم.
مهدیان ادامه داد: برآورد اولیه از تعداد واحدهای تخریب شده بر اثر زلزله آذربایجانشرقی در دو شهرستان میانه و سراب در ابتدا ۳۰۰۰ واحد بود که الان تعدادی بیشتر شده است، همچنین در برآوردهای اولیه خسارتی از واحدهای شهری گزارش نشده بود که الان چند مورد احداثی و تعمیری گزارش شده است.
آواربرداری تا پایان بهمنماه سال جاری
حافظ باباپور، مدیرکل بنیاد مسکن آذربایجانشرقی در گفتوگو با ایکنا از آواربرداری حدود ۱۶۴۱ واحد در مناطق زلزلهزده خبر داد و گفت: امیدواریم آواربرداری تا پایان بهمنماه سال جاری به اتمام برسد، اما عجلهای برای آواربرداری نداریم.
وی با بیان اینکه زلزله ماه گذشته، دو شهرستان میانه و سراب را متأثر کرد و موجب تخریب ۱۰۰ درصدی حدود ۳۰۰۰ واحد مسکونی شد، اظهار کرد: طبق ارزیابی همکارانمان حدود ۱۵۰۰ واحد مسکونی نیاز به تعمیر دارند.
وی متذکر شد: برای اولین بار است که هم بازسازی واحدهای مسکونی تخریب شده و هم بازسازی و احداث واحدهای دامی تخریب شده به بنیاد مسکن سپرده شده است.
باباپور تأمین اسکان موقت و دائم و آواربرداری را سه وظیفه اصلی بنیاد مسکن در حادثه زمینلرزه عنوان کرد و گفت: پس از بحث عملیات امداد و نجات و اسکان اضطراری که عمدتاً بر عهده جمعیت هلال احمر استان، نیروهای نظامی و انتظامی، سازمانهای امدادرسان است، بنیاد مسکن وارد عرصه شد.
وی با اشاره به تدابیر اندیشیده شده بهمنظور تأمین اسکان موقت زلزلهزدگان آذربایجان شرقی گفت: دولت تدبیر کرده بود که ۱۰ میلیون تومان وام بلاعوض برای اسکان موقت در اختیار زلزلهزدگان قرار داده شود و متقاضیان با دریافت این وام اقدام به اجاره منزل مسکونی در خانه آشنایان یا جای دیگر کنند.
مدیرکل بنیاد مسکن آذربایجانشرقی، احداث اتاقک پیش ساخته ۱۲ متری و اهدای کانکس را از دیگر تدابیر برای تأمین اسکان موقت زلزلهزدگان دانست و افزود: تا به این لحظه ۳۱۳ نفر درخواست اتاقک و کانکس از ما کرده بودند که همگی تأمین و تحویل متقاضیان شدهاند.
وی اضافه کرد: ۱۳۸ اتاقک از شهرستان سراب و ۱۱۱ اتاقک از شهرستان میانه، ۴۶ عدد کانکس از شهرستان سراب و ۱۴ عدد کانکس هم از شهرستان میانه درخواست داده شده بود.
باباپور با بیان اینکه به اعتقاد ما اسکان موقت در مناطق زلزلهزده به پایان رسیده و مشکلی در این خصوص وجود ندارد، اظهار کرد: مرحله اول پرداخت وام ۱۰ میلیونی بلاعوض به تمامی متقاضیان پرداخت شده و ۵۰۰ نفر نیز مرحله دوم یعنی هفت میلیون بقیه را دریافت کردهاند.
محمدباقر هنربر، مدیرکل مدیریت بحران استانداری آذربایجانشرقی در گفتوگو با ایکنا میگوید: با گذشت بیش از یک ماه از این حادثه به پیشنهاد استاندار، زلزلهزدگان اتاقکهای پیش ساخته تحویل گرفتند.
وی افزود: با توجه به اینکه چادرهای اضطراری زلزلهزدگان تخلیه شدهاند و هیچ خانواری در آنها ساکن نیست، به فرمانداریهای شهرستانهای زلزلهزده ابلاغ شده است تا چادرها جمعآوری شود.
هنربر، با بیان اینکه در جریان زلزله اخیر 3000 واحد مسکونی در شهرستانهای سراب و میانه تخریب شدهاند، گفت: سه نوع اسکان موقت برای زلزلهزدگان در نظر گرفته شده است که شامل 300 دستگاه کانکس و 250 واحد اتاقک توسط بنیاد مسکن است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری آذربایجانشرقی، با اشاره به اینکه روند آواربرداری وابسته به شرایط آب و هوایی است، گفت: آواربرداری 1700 واحد مسکونی به اتمام رسیده است. همچنین ساخت واحدهای مسکونی شروع شده و تاکنون 135 واحد پی کنی، 23 واحد آرماتوربندی، 15 واحد فونداسیون ریزی و 6 واحد اسکلتبندی شده است.
هنربر از تشکیل 2650 پرونده در بنیاد مسکن برای ساخت واحدهای مسکونی خبر داد و گفت: تاکنون 877 پروانه ساخت صادر شده است و 797 نفر از زلزلهزدگان متقاضی دریافت تسهیلات به بانکها معرفی شدهاند.
گزارش از نسرین سوار
انتهای پیام