فاطمه(س)؛ بانویی تکرارناشدنی

حضرت زهرا(س) الگوی بی‌نظیر برای زنان عالم و به‌ویژه کشورهای مسلمان است روح مادرانه، پرورش عاطفی فرزندان، مسئولیت اجتماعی، حجاب و عفاف، ساده‌زیستی، تبعیت از دین، انفاق، نوع‌دوستی و حضور آگاهانه در اجتماع می‌تواند به‌عنوان سرمشق زندگی قرار گیرد و حاصل آن می‌تواند سعادت خانواده و اجتماع را فراهم نماید و علاوه‌بر آن موجب کاهش آسیب اجتماعی مبتلابه جامعه شود در چنین شرایطی الگوی خانواده موفق و جامعه پاک گامی در جهت تمدن‌سازی نوین اسلامی است.در این راستا بهنام فروتن‌نیا، نویسنده و پژوهشگر لرستانی، در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری ایکنا لرستان، قرار داده است، به معرفی ابعاد شخصیتی این بانوی بزرگ اسلام پرداخته است:

ایام شهادت فاطمه زهرا(س) فرا رسیده و محبان این بانوی درخشان تاریخ در عزایش سوگوارهستند. بانوی دو جهان با ویژگی‌های فردی و اجتماعی فقط در طول تاریخ یک‌بار می‌تواند باشد و دیگر تکرار ناشدنی است. گویا آفرینش همه توانش را یکپارچه به‌کار گرفته تا چشمه جوشان معرفت و الگویی را برای هدایت جهانیان به یادگار بگذارد. شخصیتی بی‌نظیر از جنس بانوان با پیام معنویت، عصمت، خانواده متعالی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و همه زوایای زندگی بشری را تحت‌تاثیر قرار دهد و این مسئولیت سنگین فقط برازنده بانوی دو جهان حضرت فاطمه‌زهرا(س) است. شور و حال جلسات ایام فاطمیه فرصت مغتنمی است تا گوشه‌ای ناچیز از ویژگی‌های منحصر به فرد آن حضرت در نظام اجتماعی تشریح و به‌کارگیری شود.

خانواده متعالی

مهم‌ترین نهاد تربیتی بشر نظام خانواده است. خلقت حضرت فاطمه‌زهرا(س) از طرف خداوند، توسط جبرئیل بر پیغمبر اسلام نوید داده شد حضرت فاطمه(س) در خانواده‌ای متولد و پرورش یافت که پدر بر اساس رسالت پیامبری خود می‌بایست بار سنگین هدایت جامعه‌ای را در شبه جزیره عربستان به دوش بکشد که سختی‌های فراوان و مخاطرات سهمگین پیشرو را تحمل نماید. علاوه‌بر آن مادرش خدیجه، از زنان بزرگ، شریف و ثروتمند قریش، و نخستین بانویی بود که به اسلام گروید و تمامی ثروت و دارایی خود را برای خدمت به اسلام و مسلمانان صرف کرد. خدیجه در دوران جاهلیت و دوران پیش از ظهور اسلام نیز به پاکدامنی مشهور بود، تا جایی که از او به طاهره یاد می‌شد.

زیربنای خانواده مهیای پرورش بانویی قدسی است. اما تازه این گام نخست رسالت است دختر تربیت یافته مکتب الهی پیامبر پس‌از رحلت حضرت خدیجه در سن پنج سالگی باید آماده سختی‌های بیشتر شود و تدوام رسالت پدر و دینش را بدوش بگیرد.

علی(ع) همتای فاطمه(س)

پس از سال‌ها رنج و مرارت پیامبر(ص)، اصحاب و صحابه حالا گفتمان اصلی اسلام در شبه جزیره عربستان پیاده شده و رهبر این گفتمان کسی نیست جز پدر فاطمه(س) که سران قبایل و بزرگان آرزوی وصلت با رهبر این دین نورسیده و فراگیر را دارند در چنین شرایطی حضرت به سن ازدواج رسیده و تعدادی از بزرگان از وی خواستگاری می‌کنند اما پیامبر(ص) می‌فرماید در مورد فاطمه منتظر فرمان الهی هستم. گویا قرار است فرزند پیامبر همه زندگیش الگوی بشریت باشد و حتی ادواجش باید آسمانی باشد با هم‌طرازش تا اسلام تدوام یابد.علی(ع) چون فاطمه در مکتب پیامبر رشد یافته و بارها در راه رسالت و حفظ دین رشادت‌ها نموده، در کمال آرامش و سادگی به خواستگاری می‌رود و با اندک جهیزیه زندگی آسمانی شروع می‌شود این خانواده که قرار است تدوام راه پیامبر و مروج دین باشد این‌جا هم باید الگوی خانواده از تربیت کودکان، اجتماع، اقتصاد، فرهنگ و سیاست غنی باشد تا دهان بدخواهان اسلام بسته بماند. مادر مهم‌ترین رسالت تاریخ را در پرورش سه فرزند تاریخ‌ساز به شایستگی انجام می‌دهد و این‌جا حلقه‌های معنوی به‌هم می‌آمیزد تا دختر پیامبر، همسر ولایت و مادر امامت باشد.

فرزندپروری سبک فاطمی

پس‌از ازدواج آسمانی فرزند رسول‌الله با حضرت علی(ع) گام دوم خانواده یعنی پرورش فرزندان رسالت بزرگ فاطمه‌زهرا(س) است. فرزندان این خانواده باید فارغ از هیاهوی دنیوی و انتساب به پیامبر هر کدام نقش اجتماعی خود را به‌نحو شایسته انجام دهند نخست فراگیری آموزه‌های دینی و به‌کارگیری آن در عرصه زندگی اجتماعی باید از خانواده آغاز شود تا فرآیند اجتماعی شدن را به‌نحو شایسته بیاموزند آن هم در مکتب محراب امیرالمومنین و عصمت فاطمه‌الزهرا(س) تا هم بیاموزند زهد و تقوای نخستین پیشوای شیعیان را حجاب فاطمی، علم و شجاعت فاتح دلیر خیبر و درهم شکننده پهلوان عرب که زمان کوتاه و ماموریت بسیار دشوار است در چنین شرایطی حضرت فاطمه باید الگوی فرزندپروری نه برای جامعه معاصر خویش که برای تاریخ آینده اسلام باشد.

برنامه زندگی دختر پیام‌آور اسلام در منظر پیروان این مکتب به دقت بررسی می‌شود و سیره آن حضرت سرمشق و الگوی زندگی آن هم در خانه‌ای که آیات الهی نازل می‌شود باید نهضت از همان خانه آغاز شود و چه زیبا مهم‌ترین وجهه اجتماعی فاطمه(س) در تکمیل معصومیتش حُجب و حیا و حجاب روح و جسم را ترویج می‌نماید. این بانوی بزرگ محدود به دوران حیات‌شان در این زندگی چند روزه دنیوی نبود چنان‌چه در روایت داریم حضرت زهرا(س) قبل از مرگ‌شان سفارش نمودند که ایشان را در تابوت قرار داده تا حتی پس‌از مرگ حجم بدن مبارک‌شان در جلوی چشم نامحرمان در زمان تشییع نمایان نباشد. صفات صدق، اطاعت‌پذیری، صبر، خشوع و تصدیق دیگر صفاتی است که وجود زهرا(س) را بی‌همتا نموده است.

حذف فاصله طبقاتی و انفاق

با دقت در آيات قرآن و سیره ائمه‌اطهار این نکته قابل درک است که يكى‌از اهداف اسلام، از بين بردن اختلافات غيرعادلانه‌اى است كه در ميان طبقه غنى و ضعيف وجود دارد و بدين منظور برنامه وسیعی را در نظر گرفته كه شامل تحريم رباخوارى، وجوب پرداخت ماليات‌هاى اسلامى همچون زكات و خمس، تشويق به وقف و قرض‌الحسنه و نيز ترغيب به انفاق و صدقات و مانند آن است و چنان‌چه اين برنامه وسيع، به‌طور كامل و صحيح به مرحله اجرا درآيد، فقر و مسكنت از جامعه رخت بر مى‌بندد نماد بارز انفاق و کمک به محرومین در دوران حیاتش می‌باشد. انفاق لباس عروسی، اطعام نیازمندان مصداق بارز حذف فاصله طبقاتی است آن‌جا كه افراد شرايط زندگى خود را با وضعيت زندگى اقشار كم‌درآمد جامعه وفق دهند تا بدين ترتيب هم با آنان احساس هم‌دردى كنند و هم در جهت رفع مشكل فقرشان به نوبه خود تلاش نمايند. زندگى مشترک فاطمه(س) و علی(ع) نيز در حالى شكل گرفته بود كه در جامعه نوپاى اسلامى، فقيران و مستمندان و گرسنگان زيادى به سر مى‌بردند و از اين‌رو، ايشان مى‌كوشيدند به پيروى از رسول خدا(ص) زندگى ساده و به دور از تجملات را براى خود تدارک ببينند.

لازمه تمدن‌سازی نوین اسلامی پیروی عملی از الگوی فاطمی است. بیانیه گام دوم انقلاب مطلع نوید بخش تدوام توسعه ایران اسلامی است اما نباید از این نکته مهم و آرمان انقلاب اسلامی با عنوان ایجاد تمدن نوین اسلامی به آسانی گذر کرد. همان‌گونه که در متن بیانیه آمده است انقلاب اسلامی اینک وارد دومین مرحله خودسازی، جامعه‌پذیری و تمدن‌سازی شده است.

بدون شک تمدن‌سازی بدون خودسازی، جامعه‌پذیری شکل نخواهد گرفت و بهترین راه خودسازی پیروی از قرآن، ائمه، مبانی دینی و اخلاقی می‌باشد. زندگی اهل‌بیت عصمت و طهارت راهنمای بسیار روشنی است برای کسانی‌که بخواهند به بهترین حیات دنیوی و اخروی دست یابند. حضرت زهرا(س) الگوی بی‌نظیر برای زنان عالم و به‌ویژه کشورهای مسلمان است روح مادرانه، پرورش عاطفی فرزندان، مسئولیت اجتماعی، حجاب و عفاف، ساده‌زیستی، تبعیت از دین، انفاق، نوع‌دوستی و حضور آگاهانه در اجتماع می‌تواند به‌عنوان سرمشق زندگی قرار گیرد و حاصل آن می‌تواند سعادت خانواده و اجتماع را فراهم نماید و علاوه‌بر آن موجب کاهش آسیب اجتماعی مبتلابه جامعه شود در چنین شرایطی الگوی خانواده موفق و جامعه پاک گامی در جهت تمدن‌سازی نوین اسلامی است.