زندگی در روزهای سخت با آموزه‌هایی از جنس قرآن

این روزها که بیماری کرونا بر زندگی ما سایه انداخته، باید بیاموزیم چگونه با مشکل کنار بیاییم تا زندگی با اندکی تغییرات جریان خود را دنبال کند. زندگی در اوج آرامش درست همان چیزی است که در پرتو آموزه‌های قرآن دست‌یافتنی است، چیزی که شاید دوای درد این روزها باشد. بهره‌گیری از نظرات علمی روانشناسان نیز در این باره می‌تواند بسیار مؤثر باشد تا بتوانیم روال عادی را به زندگی خود برگردانیم.

بیشتر بخوانید:

• توصیه‌های دینی به معنای کنار گذاشتن دستورات پزشکی نیست
• آرامش و  اعتماد به نفس؛ اولین واکسیناسیون علیه کرونا
• چگونه بر ترس از کرونا غلبه کنیم/ یادآوری آموزه‌های دینی
• خودمراقبتی و توکل بر خدا؛ راهکار مقابله با کرونا
• حفظ آرامش مهم‌ترین عامل در سلامت انسان است

خداوند آزمایش می‌کند

حجت‌الاسلام قاسم فلسفی، روانشناس و کارشناس مذهبی، در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌جنوبی، بیان کرد: خداوند متعال در سوره مبارکه بقره آیه 155 خطاب به مسلمین می‌فرماید: «وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ‌؛ قطعاً ما شما را به چیزی از ترس و گرسنگی و کاهش اموال و نفوس و فرزندان می‌آزماییم و تو ای پیامبر به شکیبایان بشارت بده».

این کارشناس مذهبی با ذکر اینکه خداوند متعال در این آیه شریفه به مسئله آزمایش و انواع آن اشاره می‌کند، افزود: این مهم است که آزمایش الهی امری قطعی بوده و تخلف‌ناپذیر است. نکته‌ای که در این آزمایش موجب سربلندی انسان می‌شود مقاومت و پایداری است؛ همان مقاومت و پایداری که امروز پزشکان و پرستاران کشور ما به بهترین شکل ممکن آن را به نمایش گذاشته‌اند.

وی بیان کرد: نکته دیگر در این آیه صبر بر بلایاست و کسی می‌تواند از عهده این آزمایش برآید که پایداری پیشه کند، اما در مقابل صابران، افراد ترسو، کم‌صبر و مضطرب هستند که سست شده و تسلیم می‌شوند، در حالی که خدا در این مواقع انسان را دعوت به صبر و شکیبایی می‌کند. در این شرایط باید بدانیم اگر بلایی به ما می‌رسد ممکن است از باب آزمایش باشد و بر اساس این آیه از قرآن بهترین کار صبر و پایداری است. این جمله که در این روزها معروف شده که ما کرونا را شکست می‌دهیم، نشان‌دهنده همین تفکر قرآنی است.

فلسفی در خصوص مدیریت استرس و اضطراب و تاب‌آوری در این شرایط، اظهار کرد: متأسفانه آنچه امروز در جامعه در مورد کرونا دیده می‌شود استرس و اضطراب بیش از حد برخی از مردم است. ترس از چیزی می‌تواند خطرناک‌تر از خودش باشد و امروز ترسی که به خاطر ویروس کرونا به جان مردم افتاده از این بیماری بیشتر است.

وی ابراز کرد: استرس و اضطراب ویروسی است که از کرونا هم قوی‌تر بوده و جامعه‌ای که دچار استرس و اضطراب شوند نشاط و امید از آن خواهد رفت. کرونا به زودی نابود خواهد شد، اما آیا تاکنون فکر کرده‌ایم که بعد از رفتنش با استرس و اضطراب و حتی وسواسی که برای ما به یادگار خواهد ماند چه خواهیم کرد؟

یاد خدا؛ نابودکننده استرس

فلسفی افزود: راهکارهای زیادی برای مقابله با استرس در این شرایط وجود دارد، آنجایی که در سوره مبارکه رعد آیه 28 می‌فرماید: «أَلاَ بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛ آگاه باشید که دل‌ها فقط با یاد خدا آرام می‌گیرد». قطعاً یکی از بهترین راهکارهای غلبه بر استرس در شرایط کنونی یاد خداست چراکه شرط آرامش، ایمان قلبی به خداست. در لحظات سختی، گرفتاری، مریضی، ترس، جنگ و... تنها امید بی‌پناهان و درماندگان خداست؛ خدایی که قادر علی کل شیء است.

وی تصریح کرد: یکی از حکمت‌های بلا و آزمایش مردم غافل شدنشان از خدا و دل بستن به دنیاست، درست مانند پدری که وقتی ببیند فرزندش کاری غیر صلاحش انجام می‌دهد و از هدف و راه مستقیم دور می‌شود یا او را تنبیه و یا محدود می‌کند. خداوند متعال نیز وقتی ببیند بنده به انحراف می‌رود برای اینکه دوباره او را آگاه و هوشیار کند بلایی به او می‌رسد تا برگردد. امروز در بسیاری موضوعات روانشناسی دین صاحب نظر است؛ کما اینکه در مسائل دینی قبل از اینکه به جسم بپردازد به روح و روان پرداخته است. انسانی که به لحاظ روحی و روانی شخصیتی متزلزل داشته باشد قطعاً نخواهد توانست جسمی سالم داشته باشد.

فلسفی اظهار کرد: امروز یکی از مهم‌ترین دلایل ایجاد استرس و اضطراب در جامعه این است که انسان‌ها خود و ماهیت فطریشان را فراموش کرده‌اند و این خودفراموشی منجر به فراموش کردن خدا شده و فراموش کردن خدا به معنای استرس، اضطراب، دلهره و نهایتاً از هم پاشیدگی زندگی است.

چگونه از عهده مشکلات برآییم؟

رضا دستجردی، مدیر گروه روانشناسی علوم پزشکی بیرجند، نیز اظهار کرد: تاب‌آوری و ویژگی‌های افراد تاب‌آور به معنای ظرفیت و توانمندی است که در برابر مشکلات از عهده حل مشکل برآییم. افراد تاب‌آور توان مقابله با مشکلات را دارند، دارای انعطاف‌پذیری هستند و زندگی را به صورت هدفمند، مثبت و امیدوارانه می‌بینند.

وی بیان کرد: این افراد خوش‌بین هستند و این امر سبب می‌شود در ذهن این تصویر را بسازند که آینده می‌آید و مشکلات حل می‌شود. این افراد به راحتی روابط اجتماعی برقرار می‌کنند، مشکلات را با گفت‌وگو حل می‌کنند و هیجانات را کم می‌کنند. در این افراد خود مراقبتی بالا بوده، از مشورت دیگران استفاده می‌کنند، می‌توانند در مشکلات مدیریت کنند و در موقعیتی که ویروس کرونا وجود دارد این افراد با عمل به توصیه‌های بهداشتی و به دور از آسیب زندگی خود را مدیریت می‌کنند.

مدیریت استرس با تاب‌‌آوری

علی‌اکبر اسماعیلی، روانپزشک، نیز با بیان اینکه مردم برای اینکه در معرض عوامل اضطراب‌زا قرار نگیرید تنها باید به منابع موثق اتکا کنند، تصریح کرد: فرض کنیم امروز ما مبتلا به ویروس کرونا شدیم و یا یکی از نزدیکانمان به این ویروس دچار شد و قرار است ما از وی مراقبت کنیم، در این گونه موارد یکی از مؤثرترین راه‌هایی که به مدیریت استرس و افزایش روحیه امید در فرد کمک می‌کند، مکانیسم تاب‌آورانه است. تاب‌آوری به معنای تحمل موقعیت‌های دشوار زندگی از طریق تطابق رفتاری و روانی و هیجانی و ذهنی و سازگاری با توقعات بیرونی و درونی است.

اسماعیلی با تأکید بر اتکا به اعتقادات خود و توکل به خدا، افزود: با توکل به خدا و اعتقاداتی که داریم در زندگی با شرایط مختلف توانسته‌ایم از پس مشکلات و سختی‌ها برآییم و قطعاً این بیماری مانند سایر بیماری‌هاست و با مدیریت و نحوه برخورد صحیح  با این بیماری و درمان آن می‌توانیم بر آن فائق آییم.

گزارش از زهرا حمیدی