نقش معنویتگرایی در جهان پساکرونا
تحلیلگر پژوهشکده حکمت با بیان اینکه ادعای بسیاری از تحلیلگران در باب کاهش گرایشات دینی در اثر بحران کرونا دقیق نیست، گفت: در جهان پساکرونا توجه به دین، خدامحوری در زندگی و استحکام اعتقادات قلبی افزایش خواهد یافت.
تأثیرات شیوع بیماری کرونا در دنیای پساکرونا، طبق گفته متخصصین جهانی متفاوتتر از حال حاضر بوده و تغییراتی در پی آن به وجود میآید که آثارش در زندگی انسانهای کره خاکی قابل مشاهده خواهد بود. در این میان برای مقابله با آثار منفی دوران کرونا، باید تدابیری اندیشیده شود، ایکنا آذربایجانغربی، در این ارتباط با هوشنگ شیخی، مدرس دانشگاه و تحلیلگر پژوهشکده سیاستپژوهی و مطالعات راهبردی حکمت، گفتوگویی انجام داده است که در ادامه میخوانید:
بیشتر بخوانید:
- کرونا و ترس ناشی از آن / خدا را فراموش نکنیم
- کرونا و جهل مقدس
- مبارزه مجازی با کرونا / ما با شما «رُک» هستیم
- کرونا تلنگری برای بازگشت به خالق است
- کرونا روندی بر سکولاریسم ندارد
- کرونا میتواند پلورالیسم دینی را تقویت کند
ایکنا ـ دنیای پساکرونا، چه تغییراتی خواهد داشت؟
همهگیری بیماری کرونا باعث تغییرات متعددی در دنیا، از جمله تعطیلی کسبوکار، مراکز آموزشی، فرهنگی، مراکز زیارتی، سیاحتی، توقف و محدودیت در فعالیت مراکز تولیدی و قرنطینه جهانی شد و طبیعی است که در صورت تداوم این وضعیت باید منتظر بروز بحران در اقتصاد جهانی و ظهور بحرانهای سیاسی در کشورها بود. با صراحت بیشتری میتوان گفت حداقل در کوتاهمدت تمرکز بر مسائل داخلی کشورها و به ویژه مسائل انسانی، اجتماعی و امنیت جامعه در سطوح ملی مورد توجه قرار خواهد گرفت.
ایکنا ـ تغییرات نظام سرمایهداری در دنیای پساکرونا، چگونه خواهد بود؟
شعاری که نظام سرمایهداری با صدای بلند سر میداد که قادر و مایل به اداره جهان است اکنون چیزی از توفیق آن مشاهده نمیشود. این به معنای تسلط ایدههای سوسیالیستی و تسلط جریانات چپ در جهان پساکرونا نیست بلکه تعدیل سیاستهای بازاری شدن همه چیز از جمله بهداشت عمومی و ایجاد تغییراتی در سیاستهای نظام سرمایهداری است.
ایکنا ـ کرونا چه پیامدهای سیاسی و اجتماعی در پی خواهد داشت؟
بحران جهانی کرونا به بشریت یادآور شد آن تصوری که از خود در جهان داشت، پنداشت صحیحی نبوده و نخوت و تکبر ناشی از پیشرفت و سیطره تام بر طبیعت بیمبنا بوده است و این تصور اجتماعی میتواند نوع تعامل بشر با طبیعت و درک از خویش را دگرگون سازد. نشانههایی از پیامدهای اجتماعی دیگری هم در این ایام به چشم میآید که در سطوح مختلف مواردی همانند افزایش اختلافات خانوادگی، تشدید قطبیت اجتماعی، افزایش احساس محرومیت نسبی، افزایش شفقت عمومی که به طور مثال در کشور ما در قالب پویشهای مقابله با کرونا و همدلی و مواسات ظاهر شده و همچنین افزایش وابستگی به ارتباطات مجازی را میتوان نام برد.
پیامدهای اجتماعی نیز آثار سیاسی خواهند داشت، اما علاوه بر این آثار در حوزه سیاسی میتوان به اعتنای بیشتر به تجربه مدیریتهای محلی، تشکیک در باب حکومت متمرکز، جهانیشدن، ظهور ناسیونالیسم شهروندمحور، محوریت یافتن سیاستهای سلامت و فروپاشی تصور شکستناپذیری دولتها در اذهان عمومی اشاره کرد که هر یک به خودی خود میتواند جهتگیری و سیر تحولات آینده را مشخص کند.
ایکنا ـ برخی از تحلیلگران سکولار و اکثراً غربی معتقدند که گرایش به دین در اثر بحران کرونا کم شده است، آیا این موضوع صحت دارد؟
برخلاف این تحلیلگران این بحران به بشر یادآور شد که تصور «انسان خداگونه» محلی از اعراب ندارد و کل بشریت اکنون مقهور یک ویروس شده است و در اثر این بحران به جا آوردن مناسک مذهبی جمعی کاهش یافته، اما این به معنای کاهش معنویت نمیتواند باشد و اغلب مطالعات افکارسنجی هم چنین چیزی را نشان میدهند و تحلیل این است که در زمان مرگ اندیشی و مرگ آگاهی و خصوصاً در اثنای چنین بحرانی که استیصال حاصل میشود، میزان توجه به خالق هستی و باورهای دینی افزایش مییابد.
ایکنا ـ شما در دوران کرونا توجه به خدا و دینداری در ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
در کشور ما خدامحوری و ایمان قلبی به دین افزایش یافته، کاهش تکبر و غرور دنیوی رخ داده است و نتایج نظرسنجی ایسپا در سطح ملینشان میدهد که ۴۷ درصد مردم ایران گفتهاند اهمیت دین و خدا در این مدت برایشان بیشتر از قبل شده و ۴۸.۴ درصد نیز گفتهاند نظرشان در خصوص دین و خدا تغییری نکرده است و فقط ۳.۵ درصد مردم گفتهاند اهمیت دین و خداوند برایشان کمتر از قبل شده که این واقعیتهای آماری نشان میدهد اتفاقاً ادعای بسیاری از تحلیلگران در باب کاهش گرایشات دینی و کاهش معنویت در اثر بحران کرونا دقیق نیست.
ایکنا ـ عملکرد دولتهای اروپایی و آمریکا را در مدیریت بحران کرونا، چگونه ارزیابی میشود؟
وضعیت کنونی این کشورها آیینه تمامنمای عملکردشان است البته همه دولتهای اروپایی در یک وضعیت مشابه قرار ندارند به طور مثال دولت آلمان از دولتهایی همانند اسپانیا و ایتالیا بسیار موفقتر بوده اما آنچه که باید مورد توجه قرار بگیرد این است که اتحادیه اروپا واقعاً ناکارآمدی خودش را بار دیگر در این بحران نشان داد.
در کشورهایی همانند ایتالیا و اسپانیا احساسات ضد اتحادیه تقویت شد که در راستای همان گزاره تقویت ناسیونالیسم و تمرکز بر داخل است و در آمریکا در اثر سیاستهای غلط ترامپ و به طورکلی سیاستهای سلامت در نظام سیاسی آمریکا مردمان بسیاری قربانی شدهاند و اکنون آمریکا در رتبه اول جهانی مبتلایان و قربانیان کرونا را دارد و طبق آخرین نظرسنجیها در آمریکا هم نشان از نارضایتی از اقدامات ترامپ وجود دارد.
به طور نمونه 65 درصد در نظرسنجی پیو معتقدند که ترامپ بسیار آهسته عمل کرده و یا نظرسنجی گالوپ نشان میدهد محبوبیت او نسبت به یک ماه قبل 6 درصد کاهش یافته است و حدود 57 درصد مردم آمریکا اقدامات او را تأیید نمیکنند.
بحران کرونا هیمنه علمی و تکنولوژیکی غرب در اذهان بسیاری از مردمان دنیا را دستخوش تردید و تغییر کرده و توجه به دین، خدامحوری و استحکام اعتقادات قلبی مردم را افزایش داده است.
گفتوگو الناز نقیزاده
انتهای پیام
