رعایت اصول تجوید چه تأثیری بر قرائت دارد

به گزارش ایکنا از خوزستان، محمدرضا پورزرگری، قاری بین‌المللی قرآن کریم، درباره «رعایت اصول و ضوابط تلاوت» در برنامه جمعه‌شب‌های مؤسسه امام رضا(ع) اهواز، که شب گذشته 23 آبان‌ماه برگزار شد، اظهار کرد: رسالت قاریان قرآن نشر قرآن و قرائت قرآن است یعنی آنها باید کاری جبرئیل‌گونه انجام دهند و در قرائت کلام خدا باید حق تلاوت را رعایت کنند. قاری باید همیشه در نظر داشته باشد که کلام خداوند «القرآن أفضل من كل شيء دون الله» است. قاریان باید فضیلت قرآن را بر سایر کلمات چون فضل الهی بر بندگان بدانند.

وی با بیان اینکه در تلاوت قرآن باید به احسن وجه قرآن را تلاوت کنیم، گفت: قاریان باید بیش از هر کسی مؤمن به قرآن و کلام پیامبر(ص) و ائمه(ع) باشند. قاری باید باطن خود را پاک و سالم نگه دارد که وقتی قرآن را قرائت می‌کند در دل‌ها اثر بگذارد. وضو، خشوع و خضوع و طهارت از جمله آداب ظاهری تلاوت قرآن است. قاری حتماً باید قبل از قرائت قرآن باوضو باشد، اینگونه نباشد که قرائت قرآن برای ما تبدیل به حرفه شده باشد و هر جا از ما دعوت شد شروع به قرآن خواندن کنیم. ما به عنوان قاریان قرآن باید دستورات قرآن کریم را در این رابطه اجرا کنیم.

پورزرگری با اشاره به آیه «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا»، تصریح کرد: وقتی از کلام پیامبر کلمه «ترتیل» را بررسی می‌کنیم به این معنی می‌رسیم که قرآن را به شیوه‌ای قرائت کنیم که همراه با تدبر در معانی و اصالت در خواندن باشد و حق تلاوت ادا شود. همانگونه که قرآن می‌فرماید: «وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَي النَّاسِ عَلي‏ مُکْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزيلاً» و همچنین از کلام امیرالمؤمنین(ع) نقل شده: «و لاتنثره نثر الرّمل، و لا تهذّه هذا الشعر»؛ «قرآن را روشن تلاوت کن و حروف و کلمات آن را جدا از هم و پراکنده مساز، مانند پراکنده ساختن دانه‌های ریگ از یکدیگر» یعنی قرآن را سریع نخوانید. اینها را یک قاری قرآن باید در ذهن و تفکر خود و با خضوع در نظر بگیرد. جمله «اَلتَّرتیلُ، تَجْویدُ الْحُروفِ وَ حِفْظُ الْوُقوفْ» منتسب به امیرالمؤمنین(ع) است. بدان معنا که آنچه شایسته حرف به حرف قرآن است، قاری قرآن به شایستگی ادا کند تا به دل مردم نفوذ کند.

این قاری بین‌المللی قرآن کریم با پرداختن به اینکه قرائت قرآن به صوت سماعی از پیامبر(ص) و سپس ائمه(ع) و صحابه دریافت شده است، افزود: قوانین قرائت قرآن که از سوی علمای علم قرائت وضع شده است برگرفته از شنیده‌های پیامبر(ص) بوده و به آن اصطلاحاً تجوید‌القرآن می‌گویند. توصیه شده که قرآن را با همین تجوید قرائت کنید؛ یعنی این اصول و ضوابط قرآن را از تحریف و فقط به صرف خواندن محفوظ نگه می‌دارد و اصالت کلمات قرآن را حفظ می‌کند. تجوید از اصول ضروری است که همه قاریان باید به آن دقت کنند. عده‌ای می‌گویند چرا باید به تجوید اهمیت دهیم؟ و به صوت و لحن بیشتر نپردازیم؟ در پاسخ به آنها باید گفت وقتی تجوید را رها کنیم اصول و ضوابط قرائت هم از بین می‌رود و قرآن خواندن به صورت متون عادی رواج پیدا می‌کند.

پورزرگری اظهار کرد: برخی می‌پرسند چگونه در قرائت ابداع ایجاد کنیم؟ و پیرو آن ابداعاتی را می‌آورند که بدعت است ما باید از بدعت‌ها پرهیز کنیم. اصول و ضوابط قرائت را باید به عنوان ادای امانت الهی رعایت کنیم. بایدها و نبایدهای تلاوت قرآن را بشناسیم و به آنها پایبند باشیم. قاریان قرآن هر چقدر خوش‌لحن‌تر، خوش‌صداتر و مسلط‌تر در اجرای الحان و نغمات باشند باید بیشتر تقوای در قرائت را رعایت کنند و مؤمن به آنچه آموخته‌اند باشند. قاریان بزرگ، آدم‌هایی نبودند که توانشان کم‌ بوده بلکه بسیار توانمند، آشنا به ذوق موسیقی و خوش‌صدا بودند و آنچه آموختند را سعی کردند با تقوا در قرائت به شنونده انتقال دهند. قاریان ایرانی سعی کنند در ظاهر تلاوت‌هایشان تقوا را رعایت کنند. برای قرائت قرآن به ما توصیه شده که قرآن را با حزن بخوانید یا حالت گریه به خودتان بگیرید. یعنی ظاهر خاشعانه و خضوع در تلاوت قرآن رعایت شود.