اهمیت تولید محتوای دینی در فضای مجازی/پرسه‌های بی هدف به بیراهه می‌روند

چند سالی است که فضای مجازی جزو لاینفک زندگی بیشتر ما شده و بدون آن، بخشی از کارهایمان انگار روی زمین می‌ماند. البته از زمان شیوع کرونا و اهمیت پرهیز از تجمعات و تعطیلی‌هایی که برای قطع زنجیره انتقال انجام شد، فضای مجازی بخش بیشتری از زندگی‌ها را درگیر خود کرده است.

هم اکنون که آموزش فرزندانمان هم در فضای مجازی انجام می‌شود و حتی کودکان کوچک‌مان هم گوشی به دست شده‌اند، باید قدری بیشتر همپای آنها باشیم تا این پنجره واحد جهانی، راه آنها را بیراهه نکند و سرابی برای آینده جگر گوشه هایمان نباشد.

در همین رابطه حجت‌الاسلام حسن اسکافی، معاون آموزشی حوزه علمیه قائمیه برادران شهرستان بندرانزلی در گفت‌و‌گو با ایکنا از گیلان، اظهار کرد: فضای مجازی یکی از مباحث مهم زندگی عصر حاضر است و به قول مایکل هریس نویسنده کتاب پایان غیبت ما بچه‌های دهه ۶۰ میلادی آخرین بچه‌هایی هستیم که فضای واقعی زندگی را درک کردیم.

وی با اشاره به بخشی از آیه ۴ سوره مبارکه ابراهیم که خدای متعال فرمودند « و ما هيچ پيامبرى را جز به زبان قومش نفرستاديم تا (حقايق را) براى آنان بيان كند»، افزود: امروزه فضای مجازی، زبان فرزندان ما شده که این مسئله دو روی یک سکه هستند از طرفی می‌تواند خطرناک باشد زیرا روح و روان ما را درگیر می‌کند و یا در صورت استفاده صحیح می‌تواند فرصت‌ساز باشد.

اسکافی با تأکید بر اینکه استفاده صحیح از فضای مجازی و تبدیل آن به فرصت، می‌تواند باعث رشد در عرصه‌های فردی و اجتماعی باشد، گفت: دشمن از هر طرف تلاش دارد تا ارزش‌های انسانی ما را زیر پا بگذارد، زیرا دشمن قسم خورده است که حق و حقیقت را از بین ببرد و با استفاده از قدرت و پول، برای رسیدن به هدف خود از هیچ راهی کوتاهی نمی‌کند.

معاون آموزشی حوزه علمیه قائمیه برادران شهرستان بندرانزلی با اشاره به آیه ۶۰ از سوره مبارکه انفال به وظیفه ما در برابر دشمن اشاره و تصریح کرد: «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ ؛ و هر چه در توان داريد بسيج كنيد» لذا با استناد به این آیه شریفه باید خود را در برابر تهدیدات دشمن در فضای مجازی به خوبی آماده کنیم.

به بهانه کار و خستگی، فرزندان‌مان را در فضای مجازی رها نکنیم

وی با تأکید بر اینکه مسئولان و والدین هر کدام وظیفه و سهمی برای این آمادگی دارند، گفت: پدر و مادر به عنوان اولین معلم باید نحوه استفاده فرزندان را مدیریت و بچه‌ها را به بهانه کار و خستگی، در فضای مجازی رها نکنند.

اسکافی با تاکید بر اینکه وظیفه والدین است که در کنار فرزندان خود باشند، تصریح کرد: مخصوصا‌ زمانی که بچه ها در فضای مجازی هستند این حضور باید بیشتر باشد و نباید تصور کرد که این کار تکراری است و کنار بچه‌ها بودن استثنا ندارد و باید همیشه و هر روز باشد زیرا فرزندان نیاز دارند که حضور والدین را در کنار خود داشته باشند.

رهاشدگی در فضای مجازی، تهدیدی برای روح و جسم

وی افزود: گاهی والدین به بهانه خستگی و بی حوصلگی، ترجیح می‌دهند تا فرزندانشان در فضای مجازی مشغول باشند و این رهاشدگی فرزند در فضای مجازی می‌تواند برای روح و جسم خطرناک باشد. زیرا همانطور که نبی مکرم اسلام فرمودند: «اگر قلب انسان مریض شود، جسم هم مریض می‌شود» باید مراقب حضور فرزندان در نحوه استفاده از فضای مجازی باشیم تا خطری متوجه روح و جسم فرزندان نشود.

معاون آموزشی حوزه علمیه قائمیه برادران شهرستان بندرانزلی با اشاره به اینکه با وجود همه امکاناتی که در اختیار فرزندان قرار دادیم ولی باز آنها ناراضی هستند، تأکید کرد: ریشه این نارضایتی در عدم همراهی والدین با فرزندان است دلخوری بچه‌ها از این است که پدر و مادر را در کنار خود نمی‌بینند و یکی از نشانه‌های این دلخوری، فاصله‌ای است که بین والدین و فرزندان ایجاد می‌شود.

اسکافی با اشاره به جمله‌ای از حضرت علی(ع) که فرمودند «کسی را که نزدیکانش واگذارند، بیگانه او را پذیرا می‌گردد»، گفت: قطعا آنطور که خودشان دوست دارند تربیت می‌کنند. اگر امروزه شاهد بروز فاصله بین خود و فرزندانمان هستیم و اگر می‌بینیم که بچه‌ها به سراغ دوستان ناباب می‌روند، مشکل اینجاست که ما نتوانستیم آنها را کنار خودمان نگه داریم و باید در رفتار خودمان به عنوان پدر و مادر بازنگری داشته باشیم.

لزوم هم افزایی فعالان قرآنی در تولید محتوای فضای مجازی

فخری معینی کوهی، آموزشیار دوره‌های مجازی دانشگاه قرآن و علوم حدیث و از مربیان با سابقه تدریس قران و نهج البلاغه شهرستان بندر انزلی در گفت‌وگو با ایکنا از گیلان، اظهار کرد: با توجه به اینکه در عصر ارتباطات و استفاده از فضای مجازی در بسیاری از امور روزمره خود هستیم باید جای ویژه‌ای نیز برای انجام فعالیت‌های قرآنی به ویژه آموزش آموزه‌های دینی با استفاده از این ظرفیت در نظر بگیریم مخصوصا این روزها که به دلیل شیوع کرونا و اهمیت قرنطینه و پرهیز از تجمعات این مسئله به صورت جدی باید مورد توجه قرار گیرد.

وی با تاکید بر اینکه محتواسازی و ارائه مطالب به صورت جذاب در فضای مجازی باعث جذب حداکثری مخاطب خواهد شد، تصریح کرد: این مسئله از عهده یک یا دو نفر بر نمی‌آید و باید همه فعالان و دلسوزان قرآنی در زمینه محتواسازی هم‌افزایی داشته باشند و بسته‌های آموزشی مناسب برای گروه‌های مختلف تولید و مورد استفاده قرار گیرد.

معینی با اشاره به اینکه نکته حائز اهمیت این است که در تولید محتوا، علاوه بر هدف، نیاز مخاطب همچنین بازخورد مطالب ارائه شده را در ادامه راه مورد نظر قرار دهیم، تصریح کرد: اگر یک مطلب و محتوا بدون در نظر گرفتن نیاز مخاطب و جامعه هدف تولید شود و یا حتی مطالب تکراری برای گروه‌های مختلف ارسال شود، قطعا نتیجه مورد نظر حاصل نمی‌شود.

آموزشیار دوره‌های مجازی دانشگاه قرآن و علوم حدیث با بیان اینکه هم افزایی فعالان قرآنی در تولید محتوای آموزشی بسیار مهم است، افزود: بعضی از موسسات ایده‌های خوب دارند ولی توان مالی ندارند، برخی هنوز هم به صورت جدی در فضای مجازی حضور ندارند، حتی افرادی هستند که مربی قرانی نیستند ولی ایده‌های خوبی دارند. همه باید تلاش کنند تا به هدفی که مدنظر آموزش قرآنی است برسیم که این کار نیاز به ساماندهی دارد.

قصه گویی؛ روشی تاثیرگزار برای بیان آموزه‌های دینی

معینی با اشاره به اینکه یکی از مواردی که این روزها می‌تواند مورد توجه قرار گیرد قصه گویی در فضای مجازی است زیرا بیشتر ما از دوران کودکی و نوجوانی خاطرات خوبی از قصه‌گویی داریم، افزود: در خلال بیان و روایت قصه می‌توان آموزه‌های قرآنی را نیز به صورت غیرمستقیم برای کودکان و نوجوانان آموزش داد البته این مسئله باید توسط افراد متخصص و آگاه به امور دینی انجام شود تا بتوان به نتیجه مطلوب برسیم.

این مربی قرآنی تاکید کرد: محتوای ارائه شده با استناد به آموزه‌های قرآنی، باید کاربردی باشد تا در زندگی روزمره هم بتوان مورد استفاده قرار گیرد اینکه داستانی شنیده شود و فقط در حد شنیداری باقی بماند، یا طرحی ارائه شود و در حد نوشته روی کاغذ باشد، گره از مشکلات باز نمی‌شود.

جذب مخاطب با فضاسازی مناسب آموزشی

معینی گفت: بی میلی دانش‌آموزان یکی از آفت‌هایی است که این روزها علی‌رغم تلاشی که مربیان برای ارائه دروس می‌کشند، شاهد هستیم و انگار دانش‌آموزان تمایل زیادی به فراگیری آموزش از طریق فضای مجازی ندارند بر همین اساس باید گروه‌های آموزشی مخصوصا در زمینه فعالیت‌های دینی و قرآنی فضاسازی کنند و حتی این مسئله باید بعد از کرونا هم رعایت شود.

وی افزود: با استفاده از فضای مجازی می‌توان کارگاه‌های آموزشی برگزار کرد از متخصصین و صاحب نظران دعوت به همکاری داشت و در خلال برگزاری نیز زمینه تعامل مخاطبین را فراهم کرد تا بتوان به نتیجه مطلوبی دست پیدا کرد.

معینی که این روزها با استفاده از فضای مجازی، دوره‌های آموزشی قرآن کریم و نهج البلاغه برگزار می‌کند، تصریح کرد: از ارائه مباحث و کارهای تکراری پرهیز کنیم یکی از مواردی که می‌تواند زمینه مشارکت اعضا را در فضای مجازی فراهم کند برگزاری مسابقه است که تولید محتواهای کوچک برای مطالعه یا شنیدن در مدت کوتاه، علاوه‌بر تشویق به مطالعه می‌توان با برگزاری مسابقه رغبت بیشتری برای توجه به مطالب و محتوای تولید شده فراهم کرد.

معینی با اشاره به اینکه کودکان و نوجوانان این روزها خیلی با گوشی و فضای مجازی درگیر هستند، تصریح کرد: متاسفانه می‌بینیم سایت‌های شرط بندی و یا حتی چالش‌هایی که با تشویق بچه‌ها به ارسال فضاهای خصوصی از خانواده، در شخصی‌ترین زوایای زندگی حضور پیدا کردند و به فرزندان‌مان آسیب می‌زنند.

مراقب پرسه‌های بی هدف در فضای مجازی باشیم

این مربی قرآن تاکید کرد: باید توجه داشته باشیم که بازی‌ها و محتواهای سرگرمی با استناد به آموزه‌های دینی و قرآنی برای کودکان تولید کنیم تا فرزندان ما در خلال بازی با روش‌های زندگی دینی به صورت غیرمستقیم آشنا شوند. بازی‌ها باید هدفمند باشند و کودکان و نوجوانان ما زمانی که گوشی به دست وارد فضای مجازی می‌شوند بدون هدف در این فضا پرسه نزنند.

آموزشیار دوره‌های مجازی دانشگاه قرآن و علوم حدیث تاکید کرد: فعالان قرآنی به دور از هر دغدغه دیگر، برای تولید محتوا و برنامه‌های دینی و مذهبی تلاش کنند زیرا اگر زیرساخت‌های زندگی فردی و اجتماعی بر اساس قرآن شکل بگیرد قطعا سایر امور زندگی اعم از روابط فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی نیز اصلاح خواهد شد و به تعالی خواهیم رسید.