اظهار پشیمانی؛ شرط مهم استغفار

ماه رجب همانند ماه شعبان و ماه رمضان از ماه‌های بسيار باشرافت و با فضيلت است كه در روايات اسلامی بر آن تأكيد و توصيه شده است، به‌طوری كه ماه رجب شهر‌اللّه الأصب يعنی ماه (سرای خداوند) ناميده شده كه رحمت خدا در آن بر بندگان سرازير است پس شايسته است انسان‌های باايمان بسيار استغفار و توبه کنند و به اين ماه نيز «واصل»،(بی سر و صدا) گفته شده، زيرا در آن از جنگ با مخالفان و مشركان نهی شده است.

كسانی كه در ماه رجب اهل توبه و عبادت هستند از گناه پاک می‌شوند و چنانچه گفته شده است اگر كسی در ماه رجب، اول، وسط و آخر اين ماه را روزه بگيرد خداوند همه گناهانش را می‌بخشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابوالحسن فاطمی، مدیر حوزه علمیه امامیه شهرکرد و امام جمعه موقت شهرکرد، در گفت‌و‌گو با ایکنا از چهارمحال‌و‌بختیاری اظهار کرد: در روایات بیان شده که رجب نام یک روز و نهر در بهشت بوده که این نهر از شیر سفیدتر و از عسل شیرین‌تر است، هر کس در این ماه یک روز را روزه بگیرد از آن رود و نهر می‌آشامد، از طرفی رجب را اصب گفتند، اصب به معنای فوران یا ریزش بیش از حد رحمت است، چون رحمت خداوند در این ماه بسیار بر بندگان و امتش ریخته می‌شود.

وی با اشاره به اینکه استغفار و طلب بخشش از ذات اقدس پروردگار، زمان و مکان خاصی نیاز ندارد، افزود: یعنی هر زمان انسان پشیمان شود و از خطاها، لغزش‌ها و کوتاهی‌های خود به درگاه خدا استغفار کند، مورد قبول است.

امام جمعه موقت شهرکرد گفت: در حقیقت به زبان آوردن استغفار هم لازم نیست، یعنی انسان می‌تواند با قلب خود استغفار، راز و نیاز و طلب بخشش و پشیمانی و با چشمش گریه کند.

چه زمان‌هایی برای استغفار مناسب است

فاطمی با اشاره به اینکه در عین حال زمان‌هایی بوده که برای استغفار از تقدس و جایگاه بالاتری برخوردار است، تصریح کرد: ماه مبارک رجب، یکی از زمان‌ها بوده که از سایر اوقات برای استغفار کردن مقدس‌تر است، مثلاً شب مبعث پیامبر اکرم(ص) و ایام‌البیض که مصادف با شب ولادت حضرت علی(ع) است، از طرفی سحرهای ماه رجب نیز بهترین زمان برای استغفار هستند، به همین دلیل به دعاها و مناجات مخصوص این ماه از سوی معصومان تأکید شده است.

وی ماه رجب را ماه خودسازی و تهذیب نفس برشمرد و عنوان کرد: اوج اعمال ماه رجب توبه و استغفار و سبک شدن از گناهانی است که در قلب و دل انسان جای گرفته است.

مدیر حوزه علمیه امامیه شهرکرد یادآور شد: ماه رجب ماه رسیدن به اوج لیلة‌القدر است‌، در روایات بیان شده اگر کسی بخواهد لیلةالقدر ماه مبارک رمضان را درک کند باید ماه رجب و ماه شعبان را به عنوان دو مقدمه طی کند.

وی تأکید کرد: این ماه، ماه اولیای الهی بوده که از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و در اهمیت ماه رجب همین بس که خداوند فرموده‎‌اند: من ماه رجب را وسیله ارتباط میان خود و بندگانم قرار داده‌ام پس هرکس به آن چنگ زند، به من مى‌رسد.

فاطمی در ادامه اظهار پشیمانی به معنای واقعی را از جمله شرایط مهم استغفار بیان کرد و گفت: انسان در زمان استغفار باید نسبت به خطاهای خود پشیمان باشد، از طرفی انسان چه در ماه رجب چه غیر از ماه رجب، همواره شکسته بال و شرمنده باشد و نسبت به کوتاهی‌ها و اشتباهات، خود را به کم‌کاری‌ها، معصیت و نافرمانی‌ها متهم به ناقص بودن اعمالش بداند.

وی تأکید کرد: استغفار کردن شکسته بودن دل را لازم دارد که برای جلب رحمت حق تعالی بهتر است قبل و بعد از آن صدقه داده شود، به شرط اینکه بعد از استغفار و طلب مغفرت، گناهان گذشته را تکرار نکند.

مدیر حوزه علمیه امامیه شهرکرد بیان کرد: انسان نباید هیچ‌گاه گناهانی را که انجام داده، توجیه کند و باید همیشه نسبت به خطاهای اتفاق افتاده، عذرخواه و استغفارکننده باشد، زیرا هیچ عهد و پیمانی به دست انسان نمی‌دهند که بابت گذشته بخشیده نشده باشد و به دلیل اینکه نمی‌داند نسبت به گذشته بخشیده شده‌ یا خیر، بایستی همواره در حالت بیم و امید قرار داشته باشد.

امام جمعه موقت شهرکرد ادامه داد: از طرفی باید به رحمت خداوند متعال امید و به دلیل نبخشیده شدن بیم داشته باشیم، بنابراین بهتر است که انسان از هر فرصتی برای پرداختن به استغفار و دعا استفاده کند، البته با توجه به اینکه مناجات شعبانیه مختص ماه شعبان است، می‌توان برای همیشه و در تمام اوقات این مناجات خوانده شود و در آن تأمل صورت گیرد.

وی تصریح کرد: یکی از دعا‌هایی که بسیار در ماه رجب توصیه شده دعای یا مَنْ اَرْجُوهُ لِکُلِّ خَیْرٍ بوده که در این ماه بعد از هر نماز خوانده شود.