پزشکی؛ تبلور دمیدن قدرت الهی در کالبد انسان

یکم شهریور مصادف با زادروز پزشک حاذق ایرانی ابوعلی سینا، با هدف گرامی‌داشت خدمات و تألیفات وی به دانش پزشکی و تجلیل از پزشکان جامعه، به عنوان روز پزشک در ایران نامگذاری شده است.

در فرهنگ اسلامی، ارزش دانش گرانقدر پزشكی و فعاليت حرفه‌ای طبيب تا بدان اندازه والا و عظيم است كه طبيب مظهر اسم شريف محيي و احياگری معرفی شده است. همچنين در متن فرهنگ و حيات اجتماعی مردمان اين مرز و بوم نيز طبيب و طبابت از جايگاه ويژه و اهميت والايی برخوردار بوده است تا به آن اندازه كه بيماران و دردمندان نه فقط برای جستجوی تسكين و درمان دردهای جسمانی خويش، كه بلكه در مقام مشاوره و هدايت جويی در همه ابعاد زندگی فردی و اجتماعی خود به حكيم و طبيب متوسل می‌گردند، چرا كه حكيم و طبيب در افق نگاه و قضاوت آنان شخصيتی مبرز و برخوردار از دانش فقهی و پزشكی و آراسته به فضائل والای اخلاقی است.

به همین مناسبت فرزین رضاعی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان، در پیامی یاد و خاطره شهدای جامعه پزشکی و مدافعان سلامت را گرامی داشت.

در این پیام آمده است:

«نوشتن و گفتن از آنان که ضامن سلامت جامعه، امنیت روحی بیماران و فرشتگان نجاتی هستند که درد جسم را با روح بلندشان در سایه لطف الهی التیام می‌بخشند و سرمایه زندگی‌شان را در راه همنوعان نثار کردند، آنهایی که نیاسودند تا دیگران بیاسایند، انسان‌هایی که انسانیت را معنایی تازه بخشیدند و جان و روح و جسم‌شان تنها آرامش دیگران را خواستار است، کاری بس دشوار می‌نماید.

بی‌شک حضور مسئولانه پزشکان در کوران کرونا فصل درخشانی است که به واسطه قرابت و همراهی با عظمت معنوی ارزش‌های، صبر و استقامت، ایثار و جانفشانی، جاودانگی یافته و با پشتکار و عشق به خدمت، فضای فرهنگی جامعه پزشکی را عزت و آبرو بخشیدند.

اینجانب ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جامعه پزشکی که با خودگذشتگی و آراستگی به درجه رفیع شهادت نائل آمدند، روز پزشک را به تمامی طبیبان فرزانه و جامعه پزشکی تلاشگر دانشگاه علوم پزشکی کردستان تبریک و تهنیت گفته و امیدوارم در مسیر تلاش برای درمان بیماران که مبتنی بر فطرت پاک انسانیت است را سرلوحه تلاش بی‌وقفه خود نموده و با خدمتگذاری صادقانه به بندگان در راه کسب رضای الهی گام بردارند».

همکارانمان در بیمارستان‌ها به شدت خسته‌اند

زهرا صلواتی، یکی از پزشکان عمومی استان کردستان، نیز در گفت‌و‌گو با ایکنا اظهار کرد: جامعه پزشکی از روزی که فعالیت خود را در بخش سلامت آغاز می‌کند با مشکلات و سختی‌های بسیاری مواجه خواهد شد اما شیوع ویروس کرونا این مشکلات و سختی‌ها را چندین برابر کرده است.

وی با اشاره به اینکه پزشکان در خط مقدم مقابله با ویروس ناشناخته کرونا قرار دارند، افزود: به واسطه این امر ما در کنار سختی‌هایی که در کنار بیماران باید متحمل شویم یک عامل انتقال برای خانواده‌هایمان نیز هستیم که این امر استرسی زیادی را نه تنها به جامعه پزشکی بلکه به تک تک فعالان حوزه سلامت وارد می‌کند و این امر موجب شده که گاهی دیدار با خانواده و پدر و مادرمان را به خاطر در امان ماندن از این بیماری به یک ارتباط تلفنی محدود کنیم. همکارانمان در بیمارستان‌ها به شدت خسته شده‌اند و فشار کاری، روحی و روانی این بیماری موجب شده که دچار نوعی تنش و بیماری‌های روحی و روانی شوند.

صلواتی با تأکید بر اینکه برای رفع و کم کردن این مشکلات باید مردم و مسئولان در کنار کادر درمان قرار گیرند، ادامه داد: ناشناخته بودن این بیمار خود به تنهایی به یک معضل تبدیل شده که عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی از سوی مردم و جدی نگرفتن اصول قرنطینه و رعایت این پروتکل‌های از سوی مسئولان، اوضاع و زیرساخت‌های اجتماعی باعث شده که سختی و مشقت کادر درمان چندین برابر شود. مشاهده سختی و مشکلات بیماران و خانواده‌های آن‌ها، مرگ ناگهانی پزشکان، پرستاران و حتی دانشجویان فشار روانی و کاری کادر درمان را افزایش داده است و این امر موجب شده که امروز بخش سلامت و کسانی که در این زمینه درگیر هستند، دچار خستگی مفرط شوند.

وی با اشاره به اینکه علی‌رغم تبلیغات و رقابت بسیار بالای دانشجوی برای پذیرش در رشته‌های پزشکی سختی کار این رشته بسیار بالاست چراکه دانشجوی رشته پزشکی باید قید بسیاری از لذت‌ها و مسائل خوشایند زندگی را بزند و هفت سال باید با حجم بسیار بالای درس‌ها، زندگی طولانی مدت خوابگاهی، آموزش‌های دوره بالینی و ورود به محیط بیمارستان و کار عرصه را برای آزادی عمل در انجام کارهای روتین شخصی نیز می‌بندد و باید گفت دانشجوی پزشکی تا زمانی که عشق و انگیزه درونی نداشته باشد نمی‌تواند در این امر موفق باشد.

صلواتی افزایش تعداد پزشکان را یکی دیگر از مشکلات این بخش دانست و گفت: با توجه به تعدد پزشکان ممکن است در تقسیم‌بندی ‌های صورت گرفته محل خدمت پزشک محلی با حداقل امکانات باشد که این خدمت فقط و فقط و فقط عشق و انگیزه فرد را می‌طلبد.

این پزشک عمومی یکی دیگر از سختی‌های جامعه پزشکی را مدیریت زندگی به ویژه برای بانوان پزشک دانست و گفت: ما پزشکان بیشتر وقت خود را در حال درمان بیماران هستیم و در کنار سختی کار به محض ورود به خانه بخش اصلی مسئولیت زندگی ما شروع می‌شود که این امر نیازمند مدیریت خیلی سختی است چراکه با مسائل آموزشی، تربیتی، رفاهی فرزندان و خانواده در خانه مواجه هستیم و باید تمام تلاش خود را به‌کار گیریم تا بتوانیم هم محیط کار و هم محیط خانواده را ساماندهی کنیم و در کنار این امر خود نیز دچار آسیب نشویم که فعالیت مان را با مشکل مواجه کند. در کنار این امر خانواده، دوست، آشنا و فامیل نیز از ما انتظار دارند که به صورت آنلاین بتوانیم مشاوره‌های تلفنی به آن‌ها بدهیم.

بهبود بیمار به مسائل مالی ارجحیت دارد

ابراهیم اسدی، دانشجوی ترم 10 رشته دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با اشاره به اینکه پذیرش در رشته‌های پزشکی برای یک دانش‌آموز جزو افتخارات و اولویت‌هاست، اظهار کرد: بر همین اساس رشته‌های پزشکی، پیراپزشکی، دندانپزشکی، بهداشت و ... از رشته‌های پرطرفدار برای دانش‌آموزان رشته‌ تجربی است.

وی با اشاره به اینکه شرایط شغلی مناسب و آینده کاری نشان از کوتاهی دید و عدم افق روشن یک دانشجو نسبت به پذیرش در رشته‌های پزشکی دارد، افزود: شرایط زندگی دانشجوی پزشکی با مشکلات و سختی‌هایی مواجه است که دوره طولانی تحصیل پنج ساله، شش ساله و هفت ساله بوده که موجب فرسایش بیشتر فرد خواهد شد.

این دانشجوی کردستانی، سختی دروس و واحدهای درسی را یکی دیگر از مسائل پیش روی دانشجویان پزشکی دانست و گفت: یک دانشجوی پزشکی باید آمادگی مطالعه، تحقیق و پژوهش را در حد بسیار گسترده و فراگیر داشته باشد؛ یعنی اگر دانشجو بسیار کوشا و علاقه‌مند نباشد و تنها برای کسب عنوان دکتری وارد این رشته شده باشد، حتی نمی‌تواند مدرک دکترای عمومی خود را به دست بیاورد، چراکه دوره پزشکی عمومی نسبت به رشته‌های دیگر، طولانی‌تر است و در طی این مدت دانشجو باید درس‌های متعدد، متنوع، حجیم و نسبتاً پیچیده و دشواری را مطالعه کند.

وی افزود: یک دانشجوی پزشکی با یک بیمار، احساسات یک انسان و درد و مشکلات بیمار روبه رو است که قانون کلی برای درمان درد یک بیمار وجود ندارد یعنی ممکن است یک درمان برای بیمار جواب بدهد و همان سیکل برای بیمار دیگر پاسخ مثبتی برای درمان ندهد و این عملی بودن کار در فرایند طولانی‌مدت تحصیل فرساینده‌تر نسبت به سایر رشته‌هاست.

اسدی با انتقاد از نظام آموزشی حاکم بر رشته‌های پزشکی گفت: نظام آموزشی رشته‌های پزشکی نیازمند یک ساماندهی منسجم بوده که این فرایند تحصیل را برای دانشجو بهتر کند. شیفت‌های سخت در بخش‌های بیمارستان در نظر گرفته می‌شود که در کنار حجم گسترده دروس و طول تحصیل فرد را دچار مشکلات جسمی و روحی خواهد کرد و این امر می‌طلبد که در ساختار نظام آموزشی نظامندتر، هدفمندتر این مسائل را پیش‌بینی می‌کردند.

این دانشجوی دندانپزشکی اظهار کرد: یکی دیگر از مشکلات رشته‌های پزشکی این است که به جای علم محور، کتاب محور و دانش محور بودن، استادمحور است و یک استاد می تواند اعمال نظر زیادی داشته باشد که این امر هیچ‌گاه علمی نیست.

وی در پایان یادآور شد: یکی از اهداف اصلی رشته‌های پزشکی کاهش آلام و درد و رنج یک بیمار باشد و در سوگندنامه پزشکی نیز به‌کارگیری تمام تلاش خود برای سلامتی یک بیمار بیان شده است اما در طول دوران تحصیل اقدام خاصی صورت نمی‌گیرد تا این امر به یک اعتقاد قلبی برای پزشکان آینده کشور تبدیل شود که شفای بیمار به مسائل مالی پزشک ارجحیت دارد و این خود یک معضل اساسی است.