برجستگی اقتباس لفظی از آیات قرآن در اشعار ملاحقعلی سیاه‌پوش

عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان به برجستگی اقتباس لفظی آیات قرآن در اشعار ملاحقعلی سیاهپوش اشاره کرد و گفت: بدون برای فهم اشعار این شاعر باید به آیاتی که اقتباس کرده است، احاطه داشت کمااینکه راز و رمزهای سیر و سلوک نیز در اشعار این شاعر مشهود است‌.

تأثیر مکتب تشیع با گره خوردن به فطرت انسان به‌حدی رسیده است که در ادبیات ایران به‌‌ندرت می‌توان بیت یا حکایتی را پیدا کرد که از احادیث و آیات قرآن الهام نگرفته باشد که در این میان می‌توان ملاحقعلی سیاهپوش را یکی از شعرایی دانست که دیوان او انباشته از احادیث و آیات قرآن است.

ملاحقعلی سیاهپوش شاعری با بیانی سحرآمیز است که بی‌شک اگر به خوبی شناخته شود حیرت ادیبان کشور را بر خواهد انگیخت، وی در کتابش به لر بودن خود اشاره کرده است و از جمله اشعار زیبای وی «کله باد» است که با بیانی بسیار ادبی سروده شده و دیگری شعری که در آن واژه‌های لری و لکی به فارسی ترجمه شده است. ملاحقعلی به فارسی نیز شعر سروده و گاهی نیز زبان طنز را برگزیده است.

علی‏‌عباس رضایی‎نورآبادی، مدرس زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان در گفت‌وگو با ایکنا از لرستان، در رابطه‌ با تاثیر قرآن بر شعر ملاحقعلی سیاهپوش اظهار کرد: ملاحقعلی سياهپوش یكی از شاعران عارف و روشن‎ضمير لک‎زبان از خطه الشتر در سده سيزدهم هجری قمری بوده است که با مطالعه دﻳوان اﻳن شاعر درمی‏‌یابيم كه وی از بهره وافری در زمينه علوم اسلامی و ادبيات عرب برخوردار بوده است به‌طوری‌که کاربرد عبارات و مفاهیم قرآن و احادیث پیامبر(ص) و معصومین(ع) و نیز تاثیر فرهنگ و زبان عربی در شعر وی قابل تامل و بررسی است.

وی با بیان اینکه ملاحقعلی سياهپوش در یكی از روستاهای تابع الشتر به نام روستای سياهپوش به دنيا آمده است، افزود: پدر وی میرزامحمد دارای سواد کافی در زمینه مذهبی بوده است و فرزندانش نیز همگی اهل سواد و ادب بوده‌اند ولی ملاحقعلی در این میان بیش از دیگران به ادب و عرفان دل‎بسته و مشهور بود.

رضایی‌نورآبادی با بیان اینکه این شاعر الشتری در شعر لکی تخلص «حقَه» و «حقعلی» و در شعر فارسی تخلص «فیلی» را برای خود برگزیده است، اضافه کرد: ملاخقعلی سیاهپوش در شعری با مضمون «خروش رعد می‌خواند سپاه ابر می‎راند/بامداد نبی ماند علی با ذوالفقار آمد / ندانی از کجا آمد بتوفیق خدا آمد / محمد مصطفی آمد حقیقت حقگذار آمد / غنم حالان سبک خصلت نهان گشتند از هیبت / که شیر بیشه قدرت به جویای شکار آمد / فتاده «فیلی»‎ات بر در، سگس هستم زسگ کمتر / مرا جان نیست در پیکر ترا یکسر نثار آمد» به تخلص خود یعنی «فیلی» اشاره کرده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان با بیان اینکه ملاحقعلی سیاهپوش مشرب عرفانی نيز دارد و رمز و رازهای سير و سلوک در شعر او متجلی و مشهود است، اضافه کرد: گرایش عرفانی او ساده و واضح است و تأثير قرآن، حدیث و عرفان در اشعار این شاعر عارف شایان توجه و مطالعه است.

این مدرس ادبیات فارسی دانشگاه لرستان با بیان اینکه با مطالعه اشعار موجود در دیوان لكی شاعر، متوجه می‎شویم که وی نه تنها با قرآن ‌کریم مانوس بوده بلکه به‌مانند هر مسلمان معتقد و متعهد دیگر، ملتزم به تلاوت این كتاب آسمانی بوده و در این كار مداومت داشته است، بلكه فراتر از آن، ظواهر و بواطن مفاهيم آیات كتاب آسمانی را به نيكی و شایستگی می‎دانسته است کمااینکه تجلی و انعكاس این معرفت و شناخت عميق تحت عناوین مباحثی همچون اقتباس لفظی آیات قرآن ‎كریم و مفاهيم آیات قرآن كریم و نيز وجود لغات و اصطلاحات قرآنی در اشعار لكی این شاعر قابل بررسی است.

این مدرس دانشگاه لرستان با بیان اینکه اقتباس لفظی آﻳات قرآن كریم، مفاهيم و تلميحات قرآنی و كلمات و اصطلاحات قرآنی در شعر این شاعر لرستانی مشهود است، گفت: با مطالعه در دیوان لکی ملاحقعلی مفاهيم و عين آیات و نيز كلمات و عبارات قرآنی كاربرد فراوانی دارد كه نشان‎دهنده انس شاعر با قرآن كریم و نيز ميزان و نوع تعهد او است کمااینکه برای فهم اشعار لكی این شاعر باید به آیاتی که وی اقتباس نموده احاطه داشت زیرا بدون توجه به اﻳن آیات، فهم اشعار وی مشكل است.

از نمونه اشعار این شاعر لرستانی می‌توان به شعر ایشان با عنوان «کله‌باد» با این مضمون اشاره کرد.