پاسخ خداوند برای ناپیوستگان به قرآن در روز قیامت

به گزارش ایکنا از چهارمحال‌وبختیاری، احمدرضا بسیج، رئیس بسیج اساتید استان و پژوهشگر قرآن شامگاه ۲۱ دی‌ماه در جلسه هفتگی تدبر در قرآن با موضوع «پاسخ خداوند به ناپیوستگان به قرآن در قیامت» که با همت بسیج اساتید و ویژه دانشگاهیان استان در بستر فضای مجازی برگزار شد، با اشاره به آیه «لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ ۚ كَلَّا ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا ۖ وَمِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ» (مؤمنون/۱۰۰)، اظهار کرد: در این آیه خداوند در پاسخ به دوزخیان که هنگام مرگ تقاضای بازگشت به دنیا برای انجام عمل صالح دارند، با قاطعیت می‌گوید: «هرگز». وقتی قیامت شد، نظام مادی برچیده می‌شود و هر انسانی پس از مرگ در حد فاصل میان دنیا و آخرت یعنی برزخ، می‌ماند تا قیامت برپا شود پس تقاضای بازگشت به دنیا ناشدنی است.

بیشتر بخوانید:

• مصادیق «بِئْسَ الْقَرِينُ» در دنیا
• تجهیز انسان به پیامبر درونی و بیرونی؛ عامل توجیه‌ناپذیری گمراهی
• ناپیوستگان به قرآن در روز قیامت چه می‌گویند؟
• بی‌توجهان به قرآن به عرفان‌های کاذب روی می‌آورند
• چرا عده‌ای به قرآن توجه ندارند؟/ پاسخ‌های روانشناختی قرآنی
• توصیف ویژگی‌های ناپیوستگان به قرآن

وی با اشاره به آیه ۱۳۰ سوره مبارکه انعام، ادامه داد: بر طبق این آیه شریفه، خداوند از دوزخیان می‌پرسد که آیا رسولانی از میان شما مبعوث نکردم تا آیات مرا برایتان تبیین کنند و شما را نسبت به امروز هشدار بدهند تا بهانه‌ای باقی نماند و حجت برای شما تمام شود؟ اصول دین تحقیقی است و ایمانی ارزش دارد که با درک و تحقیق و بر مبنای عقلانی حاصل شود، انسان باید با عقل و فهم به درک دین دست یابد و ضرورت دین و پیامبران الهی و امامت و ولایت در حیات بشر را درک کند، لذا در این آیه، مراد از هشدار به معنی ترساندن نیست بلکه توجه دادن برای مراقبت بیشتر است.

مدرس دانشگاه فرهنگیان استان با یادآوری این گزاره عقلی که هر چیزی موجود شد معدوم نمی‌شود، گفت: در فلسفه، وجود و عدم نقیض یکدیگرند و محال است چیزی که معدوم است موجود شود و یا چیزی که موجود شد هرگز معدوم نمی‌شود حتی اگر از حالتی به حالت دیگر تبدیل شود. لذا واژه واژه سخنان و ذره ذره اندیشه و رفتار و کردار نیک یا بد آدمی در روز قیامت جلوه‌گر و مجسم شده و حسابرسی می‌شود.

بسیج با اشاره به اینکه ناپیوستگان به قرآن در دنیا هرگز سراغ قرآن نمی‌روند و نخوانده و نشناخته آن را رد می‌کنند، بیان کرد: کسی که قرآن را نخوانده و جدی نگرفته و از آن ایراد می‌گیرد در روز قیامت در زمره ناپیوستگان به قرآن و دوزخیان قرار می‌گیرد که از خداوند درخواست بازگشت مجدد به دنیا را دارند و اینان علیه خود شهادت می‌دهند و می‌گویند: «شَهِدْنَا عَلَىٰ أَنْفُسِنَا ۖ یعنی ما (به جهالت و بدی) بر خود گواهی می‌دهیم.» 

وی آیه «لَا تَجْأَرُوا الْيَوْمَ ۖ إِنَّكُمْ مِنَّا لَا تُنْصَرُونَ» (مومنون/۶۵) را مصداق دیگری از پاسخ خداوند به دوزخیان در روز قیامت عنوان کرد و توضیح داد: خداوند خطاب به ناله و فریاد آنان و درخواست کمک و بخشش می‌فرماید که «امروز فریاد مکنید، که از ما به شما هیچ مدد و یاری نخواهد رسید». مقوله شفاعت در قیامت ظهور و بروز می‌یابد حال آنکه موجودیت و اسباب شفاعت در دنیا اتفاق می‌افتد و شفاعت در قیامت تنها در مورد انسان‌هایی به منصه ظهور و تجلی می‌رسد که اسباب و زمینه‌های آن‌را در دنیا برای خود فراهم کرده باشند. لذا ناپیوستگان به قرآن که اسباب یاری و شفاعت را فراهم نکرده‌اند در قیامت دست خالی هستند و توشه‌ای ندارند که تجلی یابد.

این پژوهشگر قرآن در استان با اشاره به آیه شریفه «قَدْ كَانَتْ آيَاتِي تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ عَلَىٰ أَعْقَابِكُمْ تَنْكِصُونَ، مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ سَامِرًا تَهْجُرُونَ» (مومنون /۶۶ و ۶۷)، تصریح کرد: خداوند در پاسخ دیگری به عجز و لابه ناپیوستگان به قرآن کریم در قیامت به آنان یاد آوری می‌فرماید که آیات من بر شما تلاوت می‌شد اما شما از آن روی بر می‌گرداندید و بر اثر تکبر و خودبزرگ‌بینی به قهقرا می‌رفتید لذا بى‌اعتنايى به انبيا نشانه‌ رشد و ترقی نيست، بلكه عامل سقوط و عقب‌گرد است یعنی دستورات و قوانين الهى عامل رسيدن به تكامل و اعراض از آنها مايه‌ سقوط می‌باشد. فراز «سامِراً تَهْجُرُونَ» به این نکته اشاره دارد که ناپیوستگان به قرآن که از عقل و منطق محرومند، نسبت به پیامبر(ص) و قرآن تکبر می‌ورزند شب‌ها تا دیروقت به یاوه‌سرایی و بدگویی در مورد آنان روی می‌آورند که این عملشان در قیامت از آنان بازخواست می‌شود.

بسیج با تشریح پاسخ خداوند به دوزخیانی که آرزو می‌کنند ای کاش این پرونده ما نبود و مرگ پایان زندگی بود تا این سرانجام بد را نبینیم، گفت: از آیه ۲۶ به بعد سوره مبارکه حاقه به این موضوع اشاره می‌شود که نامه اعمال ناپیوستگان به قرآن به دست چپ آنان داده می‌شود، پس یکی می‌گوید: «اى كاش نامه‌ام به من داده نشده بود و نمى‌دانستم حسابم چيست؟ اى كاش مرگ پايان كارم بود (و ديگر زنده نمى‌شدم). دارائى من رفع نيازى از من نكرد. قدرتم از دستم برفت» خداوند پاسخ می‌دهد: «او را بگيريد و در غل بكشيد. سپس او را در آتش شعله‌ور وارد بيندازيد. سپس در زنجيرى كه هفتاد ذراع باشد درآوريد. همانا او به خداى بزرگ ايمان نمى‌آورد و بر طعام دادن به نيازمندان ترغيب نمى‌كرد».

وی با اشاره به آیه شریفه «وَذَٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ أَرْدَاكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخَاسِرِينَ» (فصلت/۲۳)، تصریح کرد: در اینجا فراز «ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ» به ما یادآوری می‌شود که با استدلال بايد عقايد خود را محكم و شفاف كنيم و از هر گونه سوءظن و خیال‌های خام نسبت به خدا دورى كنيم چرا که این شک و گمان‌ها اگر به‌درستی هدایت نشده و پاسخی دریافت نکنند ایمان را زایل می‌کنند. شک فی‌نفسه خوب است همچنان که مرحوم علامه حسن‌زاده آملی می‌گفت: «آغاز مسیر کمال من از زمانی بود که شک کردم». شک اساساً مقدمه و ابزار رشد و کمال است مشروط بر آنکه پاسخی مناسب و قانع‌کننده برای رفع آن پیدا کنیم چرا که در شک و شبهه ماندن ایمان و عقیده را از بین می‌برد.

بسیج بیان کرد: مجازات‌های اخروی با اعمال دنیوی تناسب دارد و به‌صورت دقیق مهندسی شده است به‌عنوان نمونه نگهبانان جهنم در پاسخ به ناپیوستگان به قرآن که طلب کمک می‌کنند می‌گویند که «آيا چنين نبود كه پيامبرانتان معجزاتى براى شما آوردند؟» مى‌گويند: «چرا» گويند: «پس دعا كنيد (و خدا را بخوانيد)» ولى دعاى كافران در تباهى است». در واقع، اشاره دارد که خدا در دنیا فراخوان دین را برای انسان‌ها داد اما عده‌ای آن را نشنیدند و گوش فرا ندادند لذا این دسته از انسان‌ها در روز قیامت هر چه خدا را بخوانند و طلب کمک کنند، خداوند صدای آنان را نمی‌شنود و درخواست‌ها و توبه و دعایشان اجابت و پذیرفته نمی‌شود.