بررسی پتانسیل‌های تحول آفرین تا انتقاد از ضعف زیرساخت‌های گردشگری اردبیل

به گزارش ایکنا از اردبیل، سیزدهمین جلسه ستاد راهبردی و مدیریت اقتصاد مقاومتی استان اردبیل با محوریت بخش گردشگری استان با حضور استاندار اردبیل، معاون اقتصادی استاندار و مدیران دستگاه‌های اجرایی مختلف و سرمایه‌گذاران و فعالان بخش خصوصی در حوزه گردشگری اردبیل، 30 بهمن ماه برگزار شد.

استان اردبیل به لحاظ قرارگیری در موقعیت خاص جغرافیایی به عنوان یکی از مناطق مهم گردشگری کشور محسوب می‌شود و دارای اماکن تاریخی و گردشگری و نعمت‌های خدادادی بی‌شماری است که هر یک از آن‌ها سبب جذب هزاران گردشگر به ییلاق شهر ایران می‌شود.

این موضوع سبب شده تا گردشگری به‌عنوان یکی از محور‌های اصلی در توسعه اقتصادی استان اردبیل در نظر گرفته شود و در این راستا نیز اقداماتی در طی سال‌های اخیر انجام یافته، اما هم‌چنان جای کار بسیار زیادی در این حوزه احساس می‌شود.

حضور استاندار اردبیل در این جلسه فرصتی شده بود تا فعالان بخش گردشگری در استان سفره دل خود را باز کرده و در کنار اشاره به قابلیت‌های ویژه گردشگری در اردبیل نسبت به بیان کمبود و کاستی‌ها بپردازند.

اکثر حاضرین در این جلسه در سخنان خود به بهره‌وری بالای صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی استان تاکید داشته و استان اردبیل را دارای ظرفیت‌های بسیار بالا در این حوزه معرفی می‌کردند و، اما موضوع مشترکی که همه بدان تاکید داشتند، این بود که با چنین ظرفیت‌های بالا در استان پس چرا استان اردبیل در حوزه گردشگری همچنان در جا می‌زند؟!

رتبه ۳ استان اردبیل از لحاظ تعداد مراکز اقامتی در کشور

طبق گفته جعفر بذری، رئیس جامعه هتل‌داران استان اردبیل، اردبیل سومین استان در سطح کشور از لحاظ تعداد مراکز اقامتی بوده و پس از استان خراسان رضوی و مازندران در جایگاه سوم کشوری قرار گرفته است.

رئیس جامعه هتل‌داران استان اردبیل، بیان کرد: در حال حاضر ۲۲۰ واحد اقامتی از قبیل هتل، هتل آپارتمان، مسافرخانه و ... با ۲۰ هزار تخت رسمی در سطح استان اردبیل مشغول به فعالیت است.

وی افزود: شهر سرعین نیز به عنوان دومین شهر کشور بعد از مشهد دارای بیشترین مراکز اقامتی و مسافرپذیر در سطح کشور مطرح است.

این موضوع نشانگر امکانات رفاهی و اقامتی بالا در استان اردبیل در بخش گردشگری است و همین موارد علامت سوال در برابر چرایی عدم توسعه حوزه گردشگری استان اردبیل علی‌رغم اقدامات انجام یافته بسیار بزرگتر می‌کند.

در ادامه نادر فلاحی، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل، تصریح کرد: با توجه به طرح آمایش سرزمینی موجود یکی از اولویت‌های اساسی برای توسعه استان اردبیل حوزه گردشگری است و این موضوع در طی چند سال اخیر تبدیل به گفتمان غالب در استان شده است.

وی، عنوان کرد: استان اردبیل دارای ظرفیت‌های بسیار بالا در حوزه گردشگری و صنایع دستی است و علی‌رغم مشکلات اقتصادی موجود و هم‌چنین شیوع بیماری کرونا که ضربه کاری بر پیکره گردشگری بود، اما کمترین واحد‌های راکد در استان در بخش گردشگری بوده است.

فلاحی اظهار کرد: اقتصاد گردشگری اقتصادی نوپا و مردمی بوده و اقدامات بسیار مناسبی در طی سال‌های اخیر در این بخش انجام یافته که تمامی این فعالیت‌ها به همت فعالان بخش خصوصی در این حوزه اتفاق افتاده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل، شروع احداث ۴ مجتمع خدمات رفاهی در جاده‌های استان، پیشرفت ۵۰ درصدی پارک آبی در سرعین، شروع سرمایه‌گذاری یک هزار میلیارد تومانی بخش خصوصی در مشگین شهر، ایجاد قطب‌های جدید گردشگری در استان، ثبت ۲شهر عنبران و اصلاندوز به عنوان شهر‌های ملی گلیم و ورنی در کشور و ... را از جمله فعالیت‌های توسعه‌ای در بخش گردشگری دانست و به لزوم برنامه‌ریزی دقیق جهت جبران عقب ماندگی زیرساخت‌های گردشگری استان تاکید کرد.

عدم معرفی صحیح جاذبه‌های گردشگری

اما همانطور که گفته شد علی‌رغم این اقدامات انجام یافته و محوریت بخش گردشگری در توسعه استان، توسعه در این بخش در جامعه ملموس نبوده و اردبیل همچنان یک استان فصلی در گردشگری شناخته می‌شود که فقط در ماه‌های گرم سال میزبان مهمانان از نقاط مختلف کشور است و نوعی ناهماهنگی در نقشه و راهبرد توسعه گردشگری استان نیز مشاهده می‌شود.

وی بیان کرد: کمبود امکانات شهری و بین شهری، عدم معرفی صحیح جاذبه‌های گردشگری استان و عدم نظارت صحیح بر تاسیسات گردشگری سبب شده تا شاهد حضور رقبای غیرحرفه‌ای در استان اردبیل باشیم که به یک معضل بزرگ در گردشگری استان تبدیل شده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل، ادامه داد: ساماندهی جارچیان در ورودی شهر‌ها به خصوص شهر سرعین و اردبیل یکی از موضوعاتی است که باید مورد توجه مسؤولان استان قرار گیرد.

فلاحی ضعف سیستم حمل و نقل هوایی در استان اردبیل، فرسودگی وسایل حمل و نقل درون و برون شهری، عدم فضاسازی مناسب توسط شهرداری‌ها، آموزش نامناسب نیروی انسانی، بروکراسی‌های شدید حاکم بر صدور مجوز، ضعف شدید در گردشگری الکترونیک و ... از جمله چالش‌های جدی حوزه گردشگری در استان اردبیل است.

 نگاه جزیره‌ای به گردشگری اردبیل؛ دلیل بهره‌وری پایین

وحید وزیری، عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی در ادامه این جلسه همانند سایر اعضای حاضر، گردشگری را به عنوان تنها راه چاره توسعه اقتصادی استان دانست و افزود: در طول سال‌های گذشته اقداماتی در حوزه گردشگری استان اردبیل به صورت جزیره‌ای انجام یافته، اما همین نگاه جزیره‌ای و عدم ارتباط این فضا‌های ایجاد شده با یکدیگر سبب بهره‌وری پایین آن برای استان شده است.

وی تاکید کرد: هر زمانی که بتوانیم با ایجاد این زیرساخت‌ها زمان ماندگاری مسافر در استان را افزایش دهیم آن زمان می‌توان گفت که بهره‌وری مناسبی در این حوزه داشته‌ایم.

این مدرس دانشگاه اظهار کرد: پتانسیل‌های موجود در استان و هم‌چنین طرح‌های اجرا شده باید در کنار یکدیگر قرار گرفته و به‌عنوان تکمیل کننده خدمات یکدیگر باشند.

وزیری یادآور شد: موازی کاری و نگاه رقابتی بین بخش‌های مختلف گردشگری در استان، ضعف جدی در آموزش نیروی انسانی در نوع برخورد با مخاطبان با فرهنگ‌های مختلف، تبلیغات ضعیف پتانسیل‌های گردشگری استان، مشکل فرودگاه اردبیل با پرواز‌های جسته و گریخته و ... از جمله ضعف‌های استان در بخش گردشگری است که باید برنامه‌های دقیقی برای رفع این نواقص داشته باشیم.

پکیج‌های سرمایه‌گذاری گردشگری نباید به‌صورت رقابتی باشد

رضا آستانی، رئیس هیأت مدیره جامعه آبدرمانی‌های استان اردبیل، به قابلیت‌های بالای استان اردبیل در حوزه گردشگری و به خصوص آبدرمانی‌های متعدد در این استان اشاره کرد و گفت: حمایت از سرمایه‌گذاران بومی سبب موفقیت حوزه گردشگری می‌شود و در حال حاضر نیز ۹۵ درصد سرمایه‌گذاران استان اردبیل بومی هستند.

وی تصریح کرد: پکیج‌های سرمایه‌گذاری گردشگری نباید به‌صورت رقابتی باشد بلکه در جهت تکمیل خدمات یکدیگر در نظر گرفته شود و موضوعی که با صدور مجوز‌های بی‌رویه برای احداث آبدرمانی‌های متعدد در استان مد نظر نبوده است.

۴ راهبرد اصلی برای توسعه گردشگری استان ترسیم شده است

مهران اوچی اردبیلی، رئیس جهاد دانشگاهی استان اردبیل، با اشاره به ماموریت جهاد دانشگاهی نسبت به بازنگری در طرح جامع گردشگری استان اردبیل عنوان کرد: این طرح در سال ۷۹ تدوین شده و بازنگری در آن بر عهده جهاد دانشگاهی قرار گرفته است و در این طرح سعی کرده‌ایم تا نگاه ویژه‌ای به بخش‌های نوین گردشگری هم‌چون گردشگری، ورزشی و سلامتی داشته باشیم.

وی افزود: طبق آسیب شناسی‌های انجام یافته در خصوص این طرح، برنامه راهبردی در ۴ بخش اتخاذ شده است؛ هدایت شیوه‌های بهره‌برداری از منابع آب‌های معدنی به سمت آب‌های درمانی کلینیکی، توسعه گردشگری زمستانی و تلفیق قابلیت‌های گردشگری زمستانی با آب‌های گرم معدنی جهت کاهش وابستگی گردشگری به ماه‌های گرم استان و ترغیب سرمایه‌گذران ۲ راهبرد اول بوده است.

رئیس جهاد دانشگاهی استان اردبیل ادامه داد: تنوع بخشی به فعالیت‌های گردشگری از طریق تقویت جاذبه‌های یادمانی، فرهنگی و تاریخی برای افزایش مدت اقامت گردشگران و در نهایت تعریف ساز و کار‌های لازم برای باز توزیع مسافران از مرکز سرعین و ایجاد تعادل از جنوبی‌ترین نقطه تا شمالی‌ترین نقطه استان از دیگر راهبرد‌های این طرح است.

آبدرمانی‌های استان کاربرد آبدرمانی و کلینیکی ندارند

اوچی اردبیلی، خاطر نشان کرد: آبدرمانی‌های استان اردبیل متاسفانه به هیچ وجه کاربرد آبدرمانی و کلینیکی نداشته و عدم توجه به برندسازی گردشگری از جمله مشکلات حوزه گردشگری استان است و در حالی‌که می‌توان در حوزه گردشگری سلامت و هم‌چنین ورزش‌های زمستانی به یک برندی دست یافت.

وی با اشاره به سایر ضعف‌ها در حوزه گردشگری استان بیان کرد: ضعف فرهنگ پذیرش در میان برخی از جوامع محلی و ضعف در زیرساخت‌های الکترونیکی از جمله موضوعات مهم در این حوزه بوده و تنها راه نجات ارتقای مباحث فرهنگی آموزش است.

نیازمند برنامه‌های میان مدت و بلند مدت در حوزه گردشگری هستیم

رئیس جهاد دانشگاهی استان اردبیل یادآور شد: وجود دیدگاه‌های کوتاه مدت در حوزه گردشگری استان گرچه شاید در کوتاه مدت سبب رونق گردشگری شود، اما در میان مدت و بلندمدت سبب بروز مشکلاتی می‌شود و موضوعی که هم اکنون در شهر سرعین با آن مواجه هستیم.

وی گفت: هم‌چنین باید توجه جدی به تمام پتانسیل‌های استان داشته باشیم و در سال‌های گذشته دیدگاه ما فقط توسعه گردشگری از شرق به غرب و غرب به شرق بوده، اما در حالی‌که ظرفیت‌های بسیاری زیادی در جنوب و شمال استان وجود دارد لذا باید توازن در این بخش نیز رعایت شود.

اتاق بازرگانی اردبیل فقط نام گردشگری را یدک می‌کشد

عدم حضور نماینده اتاق بازرگانی در این جلسه نیز خود جای سوال و تعجب بسیاری داشت چرا که گردشگری یکی از محور‌های توسعه استان اردبیل بوده و اتاق بازرگانی نیز به‌عنوان یکی از ارکان مهم توسعه اقتصادی استان و فعالیت‌های بخش خصوصی می‌تواند نقش بسیار موثری را در این حوزه داشته باشد.

پس از ارائه نظرات از سوی فعالان بخش خصوصی و هم‌چنین مسؤولان دستگاه‌های اجرایی، سید حامد عاملی استاندار اردبیل اظهار کرد: آسیب شناسی در خصوص عقب ماندگی‌ها در استان و به‌ویژه حوزه گردشگری، رونق این بخش را به دنبال دارد.

وی تاکید کرد: وضعیت استان در حوزه‌های مختلف مناسب نیست و برای جبران عقب ماندگی‌ها باید به دنبال حرکت‌های تحول آفرین باشیم.

استاندار اردبیل تصریح کرد: زنجیره‌های ناقص در حوزه گردشگری باید با برنامه‌ریزی‌های لازم تکمیل شده تا در کمترین زمان رونق و تولید ثروت را در این بخش ایجاد کند.

عاملی با بیان اینکه مدیریت منابع و هدف‌گذاری برای نتیجه بخش بودن اقدامات ضروری است، بیان کرد: با اینکه پتانسیل‌های خوبی در حوزه گردشگری داریم، باید دلایل عدم حضور گردشگران خارجی در استان را شناسایی و برای ایجاد جذبه بیشتر گردشگری در استان تلاش کنیم.

وی به انتخاب استان به‌عنوان پایتخت گردشگری کشور‌های عضو اکو اشاره کرد و خواستار استفاده از این ظرفیت در راستای بهره‌مندی بهتر برای توسعه گردشگری استان شد.

استاندار اردبیل در ادامه به مشکلات موجود در زیرساخت‌های استان اشاره کرد و افزود: در حال حاضر اقداماتی در راستای تسریع در اجرای پروژه‌های زیرساختی از جمله بزرگراه شمال تا جنوب در استان در حال انجام است.

وی از جذب ۷۰۰ میلیارد تومان در سه ماهه اخیر به پروژه‌های زیرساختی استان خبر داد و گفت: این اعتبار برای تسریع در اجرای زیرساخت‌های لازم از جمله تجهیز فرودگاه، تامین نیازمندی‌های گاز، برق راه و راه آهن اختصاص یافته است.

عاملی در ادامه با بیان اینکه فضای کسب و کار در استان مناسب نیست، خواستار همدلی و احساس مسؤولیت همه قشر‌ها اعم از بخش خصوصی و دولتی در ایجاد فضای کسب و کار در استان شد.

وی عنوان کرد: با برخی تنگ‌نظری‌ها، فضای کسب و کار درست نمی‌شود و فضای کسب و کار زمانی حل می‌شود که بخش خصوصی و دولت با همدلی و وحدت برای تامین آینده فرزندان این مرز و بوم تلاش کنند.

به گزارش خبرنگار ایکنا، موارد مطرح شده در این جلسه نشان از نیاز استان اردبیل به یک برنامه جامع در حوزه گردشگری داشته و از آنجاییکه این بخش به عنوان یکی از اصلی‌ترین محور‌های توسعه استان اردبیل شناخته می‌شود، رفع موانع و مشکلات آن نیازمند توجه ویژه مسئولان و دستگاه‌های اجرایی مختلف است.

خبرنگار: فائزه ندایی