مهمترین شاخصه اخلاقی حضرت عباس(ع)

مریم تنانی، مدرس حوزه علمیه خواهران سمنان در گفت و گو با ایکنا از سمنان، با بیان اینکه ابعاد وجودی حضرت عباس(ع) برگرفته از شخصیت والای معنوی و عظمت اخلاقی ایشان بود گفت: از جمله این صفات ارزشمند، فداکاری، ایثار، فضیلت، شجاعت و دلیری، رشادت جسمی و روحی، زهد و تقوای الهی، فتوت و جوانمردی، که همه آنها ناشی از بزرگواری و شایستگی حضرتش بود.

وی افزود: بر این اساس و به دلیل برخورداری از فضایل بیشمار، وجود حضرت عباس(ع) سرشار از کنیه‌ها و القاب بسیار پسندیده‌ای گردید که هر کدام بیانگر یکی از ابعاد درخشان وجودی و زندگی پرنور اوست.

تنانی در خصوص مهمترین شاخصه اخلاقی حضرت عباس در کلام امامان معصوم(ع) اظهار کرد: بزرگی و عظمت مقام عباس بن علی(ع) به گونه‌ای است که امامان معصوم(ع) در موارد متعدد بر فداکاری‌ها، جانبازی‌ها و عظمت شخصیت آن بزرگوار تأکید فرموده‌اند.

این پژوهشگر علوم دینی یکی از فضایل ارزشمند حضرت ابوالفضل العباس(ع) را ولایت‌مداری ایشان برشمرد و گفت: این شاخصه که سرمنشأ آن یقین است که در این راستا در واقع یقین او در واقعه عاشورا به حدی بود که برای شهادت در رکاب برادر حتی لحظه‌ای درنگ نکرد تا به شهادت رسید زیرا ایشان در این اتفاق عظیم در مسیری قدم گذاشت که با بصیرت به آن اندیشیده بود و تصمیم گرفته بود.

به گفته تنانی همان‌طور که در زیارت‌نامه حضرت می‌خوانیم ایشان کسی است که بدون چون و چرا بر امر مولای خود گردن سپرد در حالیکه بزرگان قوم سعی در نصیحت ولی امر خود امام حسین(ع) داشتند ایشان بدون کوچکترین سخنی همان را خواست که امام از ایشان درخواست کرد.

وی با اشاره به اینکه امام صادق(ع) در زیارت‌نامه آن حضرت می‌فرمایند که در روز قیامت همه شهدا که بالاترین مقام را دارند نیز به مقام والای عباس غبطه می‌خورند افزود: این از بصیرت او سرچشمه می‌گیرد که یقین به خدا و روز قیامت و تسلیم در برابر خدا انسان را به این درجه از ایمان خواهد رساند.

این مدرس حوزه با تأکید بر اینکه یقین عباس(ع) نقش او را در واقعه عاشورا پررنگ کرد و به او جلوه‌ای دیگر داد گفت: یقین از ایمان و ایمان از اسلام برتر و بالاتر است. از آنجا که حضرت عباس(ع) در اثر فداکاری‌ها، اخلاص و خصایص والای انسانی در پیشگاه خداوند دارای مقام بسیار ارجمند گردید، خداوند مقام و لقب «باب‌الحوائج» را به حضرتش عطا فرمود و وجود عظیم او را شایسته این لقب دانست.

وی با تأکید بر اینکه توسل به ایشان و عنایت خاصشان نیز موجب رواشدن حاجات است؛ یادآور شد: پذیرش شفاعتش در درگاه خداوند، قطعی است. او کریمی است از دودمان کریمان و واسطه‌ایست گرانقدر برای تقرب به درگاه الهی، که سالهاست، شیعه و سنّی و مسلمان و غیر مسلمان دست دعا و چشم امید به سوی او برداشته‌اند و از کرامات ایشان ناگفته‌های فراوانی دارند.

این پژوهشگر علوم دینی در خصوص مهمترین فعالیتهای علمی و نقلی حضرت عباس در کنار ولایت‌پذیری ایشان اظهار کرد: ایشان در عرصه دانش و معرفت، دارای شخصیت برجسته‌ای هستند که منشأ آن از علم الهی حضرت علی(ع) سرچشمه گرفته که در این راستا درباره دانش ایشان گفته شده «وَ قَدْ کانَ مِن فُقَهاءِ أَوْلادِ الائمّه؛ عباس(ع) از جمله فرزندان دانشمند امامان علیهم السلام است» است.

به گفته تنانی در روایتی از یکی از معصومین(ع) شخصیت علمی و جایگاه معرفتی او را اینگونه ترسیم می‌فرماید: «اِنَّ العَبَّاسَ بنِ عَلِیّ(ع) زُقَّ العِلمَ زَقّاً؛ به درستی که عباس بن علی(ع) دانش را از سرچشمه نوشیده است، نوشیدنی!» در این سخن زیبا از تعبیر لطیفی استفاده شده و آن کلمه (زق) است که عرب، این فعل را درباره کبوتر به کار می‌برد،و آن زمانی است که غذا را در دهان خود نرم می‌سازد تا به جوجه‌اش بخوراند. این همانند سازی در حدیث، گویای دانش اندوزی ایشان از آموزگار توانای دانشها، و چشمه‌سار حقیقت و معرفت، امام علی(ع) است و این گونه بیان می‌دارد که حضرت عباس(ع) توشه دانش خود را از والاگهرترین گنجینه دانش، امام علی(ع) برچیده است.

این مدرس حوزه با اشاره به این سخن امام صادق(ع) که فرمود: «کانَ عَمُّنا العَبَّاسُ(ع) نافِذَ البَصیرَه؛ عموی ما عباس(ع) بینشی ژرف داشته است افزود: در واقع علم حضرت نه از راه مکتب و مدرسه کسب شده بود بلکه علم ایشان علمی است لدنی که از سوی خداوند در وجود ایشان به ودیعه گذاشته شده بود.