اردبیلیها چگونه به پیشواز عید نوروز میروند + فیلم
در رسم اردبیلیها از بیست روز مانده به نوروز در تمام خانهها و خانوادهها جنب و جوشی پدید میآید، همه در فکر تهیه لباسهای نو، شیرینی و لوازم هفتسین هستند و پیش از هرکار به سبز کردن سبزه دست میزنند.
به گزارش ایکنا از اردبیل، آغاز سال نو خورشیدی و فرا رسیدن عید نوروز فرصتی است برای احیاء بسیاری از سنتهای قدیمی که این عید در استان اردبیل نیز همچون سایر شهرها و استانهای کشور با آداب و رسوم خاصی نمایان میشود، از بیست روز مانده به نوروز در تمام خانهها و خانوادهها جنب و جوشی پدید میآید، همه در فکر تهیه جامههای نو، شیرینی و لوازم هفتسین هستند و پیش از هرکار به سبز کردن سبزه دست میزنند.
عید نوروز در اردبیل به اعیادی با نامهای همچون «بایرامی آیی»، «ایل بایرامی» و در میان برخی از طوایف به «امیرالمومنین(ع) بایرامی» شهرت دارد.
یکی از اولین آداب و رسوم عید نوروز که از اوایل اسفندماه و یا اواسط این ماه که معمولا به بایرام آیی در بین اهالی خطه اردبیل معروف است آغاز میشود غبارروبی منازل یا خانه تکانی است که این امر بنا به ذائقه و سلیقه هر یک از افراد متفاوت بوده است.
در این رسم زنان و مادران خانه با غبارروبی و شست و شوی وسایل منازل خود عید را آغاز و خود را برای این ماه آماده میکنند که این رسم را به معنی پشت سر گذاشتن کهولت، کسالت، تنبلی و هرچه غم و اندوه است میدانند و با این کار خود را برای آغاز سالی نو و پر از خیر و برکت و همراه با شادمانی آماده میکنند.
بیوک جامعی، جامعه شناس اردبیلی، در خصوص آئین و آداب مخصوص عید نوروز در اردبیل، در گفتگو با ایکنا از اردبیل اظهار کرد: از آداب و رسوم ویژه عید نوروز که در استان اردبیل و خطه آذربایجان رواج دارد و از گذشتگان در این عید باستانی به نمایش گذاشته شده است میتوان به دادن عیدی(بایراملیق) و سکه سال نو(ایل سکه سی) اشاره داشت.
وی بیان کرد: بایراملیق یا عیدی هدیهای است که افراد به مناسبت فرا رسیدن عید به همدیگر میدهند و معمولا این هدیه از طرف بزرگترها به کوچکترها داده میشود.
جامعی تاکید کرد: از دیگر رسوم و آداب عید نوروز در اردبیل میتوان به بردن «خونچه» یا هدایای ویژ به نوعروسان اشاره کرد که این رسم در اردبیل و آذربایجان متداول است و در این مواقع خانواده داماد با هدایایی ویژه نوعروس و یا کسانی که تازه نامزد شده اند به خانه عروس رفته و با کمی آجیل، شیرینی، و دیگر تنقلاتی که هدیه خود را تزئین میکنند خونچه خود را به نوعروس میدهند.
بیشتر بخوانید
آئین چهارشنبه سوری در اردبیل
جامعه شناس اردبیلی، گفت: بطور کلی فرهنگ مردم را باید در درون زندگی مردم و از لابهلای باورهای آنها جستجو کرد، از آنجا که چهارشنبه سوری از آئینهای دیرینه ایرانیان است جدای اینکه امروزه آنچه در شهرهای بزرگ ایران در این شب انجام میگیرد بیشتر به جنگ و نزاع شبیه است تا سور و شادی، ولی میتوان با بازگشت به زمانی حدود بیست اندی سال پیش، دریافت که شب چهارشنبه آخر سال مراسم متنوعی داشت که در استانهای مختلف ایران مراسمی با اشکال گوناگون و با سبکهای سنتی صورت میپذیرفت که اکنون نیز برخی از آن رسوم در بعضی از استانها از جمله استان اردبیل برگزار میشود.
وی افزود: جشن «سور» از گذشته بسیار دور در ایران مرسوم بوده است که جشنی ملی و مردمی است و «چهارشنبه سوری» نام گرفته است که این روز را میتوان طلایهدار نوروز معرفی کرد.
جامعی ادامه داد: در گذشته در ایران در پایان هر ماه جشن و پای کوبی با نام سور مرسوم بوده است و از سوی دیگر چهارشنبه نزد اعراب «یوم الارباع» خوانده میشد و از روزهای شوم و نحس به شمار میرفت و مردم این سرزمین در گذشته بر این باور بودند که روزهای نحس و شوم را باید با عیش و شادمانی گذراند تا شیاطین و اجنه فرصت رخنه در وجود آدمیان را نیابند.
جامعه شناس اردبیلی، خاطرنشان کرد: چهارشنبه سوری در استان اردبیل و خطه آذربایجان از اهمیت و جایگاه ویژه در بین مردم این سرزمین برخوردار است و مردم از چند روزی مانده به عید نوروز با توجه به اینکه تمامی کارهای منازل خود اعم از غبارروبی، شست و رفت انجام داده اند با برگزاری جشنی که گاه کوچک و گاهی بزرگ و به مثال مهمانی درباریان انجام میشود به استقبال عید نوروز میروند که این روز در اردبیل آداب و آئین مخصوص خود را دارد.
وی یادآور شد: در این روز مردم اردبیل در حیاط و یا کوچههای محل و کوی و برزن خود آتشی روشن میکنند و آن را نماد روشنایی، تکاپو و تلاش و به رغم دور هم بودن هیزم آتش آن را نماد دورهم بودن اعضای یک خانواده و در نهایت دور شدن از بلاها و شیاطین معنا میکنند و به رغم منطبق شدن این جشن با عقاید مردم سرزمین عرب این بیت فردوسی را دلیل توجه به فروغ و روشن کردن آتش میدانند: «نگویی که آتش پرستان بَدند، پرستندگان پاک یزدان بُدند».
جامعی تصریح کرد: از دیگر رسوم رایج در بین مردم آذربایجان و به تبع آن استان اردبیل در روز چهارشنبه سوری میتوان به تهیه آجیل و شیرینی مخصوص این روز اشاره کرد که آجیل مخصوص این روز شور و شیرین، مانند آجیل عادی مشگل گشاست، یعنی علاوه بر مواد اصلی بو داده شور و شیرین، مانند آجیل، برگه هلو و زردآلو، قیسی، کشمش سبز، مویز، باسلـق، پسته و بادام، فندق بو نداده، نقل، شکر، پنیر، و مغز گردو هم اضافه میکنند.
وی با اشاره به معنی خاص این رسم در استان اردبیل اینگونه برای ما بیان میکند که مردم استان اردبیل و آذربایجان تهیه این آجیل را برای استجابت یک مراد نذر میکنند و خوردن این آجیل در شب چهارشنبه سوری، به اعتقاد مردم باعث شگون و خوش یمنی است.
چهارشنبهسوری زیر برف و کولاک
ساعتی پیش و همزمان با شب چهارشنبه سوری، آخرین سهشنبه سال ۱۴۰۰، بارش برف استان اردبیل را فرا گرفت.
با ورود سامانه بارشی جدید به استان، از بعدازظهر سهشنبه، ضمن کاهش محسوس دمای هوا بهویژه در مناطق مرکزی و جنوبی با کمینه دمای ۸ تا ۱۲ درجه سلسیوس زیر صفر در بیشتر مناطق استان برف و باران بارید.
طبق پیش بینی هواشناسی استان اردبیل، بارش برف تا ۲۵ اسفند ماه ۱۴۰۰ ادامه خواهد داشت و روزهای پنجشنبه تا عصر جمعه ضمن تداوم هوای سرد، آسمان استان نیمه ابری تا ابری بوده و بارشها موقتا قطع خواهد شد.
ورود سامانه بارشی جدید از عصر جمعه در اردبیل
اما مجدداً از عصر جمعه سامانه سرد و بارشی دیگری تمامی مناطق استان اردبیل بهویژه مناطق شمالی استان را تحت تاثیر قرار داده و تا دوشنبه هفته آینده مصادف با روز اول فروردین ۱۴۰۱ سبب بارش متناوب باران و برف خواهد شد.
آخرین سه شنبه سال در اردبیل برفی بود و بر اساس گزارش اداره راهداری و حمل و نقل جادهای استان اردبیل، در حال حاضر تمامی محورهای مواصلاتی استان اردبیل باز بوده و تردد در آنها جریان دارد و پدیده غالب جوی در اکثر محورهای استان، آسمانی تمام ابری به همراه بارش برف است.
در محورهای اردبیل - آستارا، اردبیل - سرعین، مشگینشهر - پارس آباد و مشگینشهر - احمد آباد بارش برف همراه با کولاک مقطعی و در محورهای خلخال - اسالم و اردبیل - سرچم مه گرفتگی مقطعی گزارش شده است و همچنین محور خلخال به پونل در محدوده استان گیلان به علت عدم ایمنی کافی تا اطلاع بعدی مسدود است.
خبرنگار: فائزه ندایی
انتهای پیام
