روی گشاده، رمز ماندگاری معلم قرآن است

مهین‌دخت زیدی، معلم پیشکسوت قرآنی با 35 سال سابقه مربیگری قرآن است. وی از دوران جوانی آموزش قرآن را از خانه‌های قرآنی آغاز کرده است. این مربی قرآن، اخلاق پسندیده و سعه صدر را از مهم‌ترین ویژگی‌های یک معلم قرآن می‌داند که در جذب و ایجاد علاقه مخاطبان به یادگیری کلام خدا بسیار اثرگذار است. در ادامه گفت‌وگوی خبرنگار ایکنا از البرز با این معلم پیشکسوت قرآنی را می‌خوانیم:

ایکنا- کمی از خودتان بگویید و چندسال است که مربی قرآن هستند؟

سال 65 کار خودم را در یک خانه‌ قرآنی، به عنوان مربی قرآن شروع کردم. دارای تحصیلات دانشگاهی در رشته علوم قرآن و حدیث و تحصیلات حوزوی هستم. پدر‌بزرگم، دارای مکتب‌خانه قرآن و مادرم نیز مربی قرآن بود. از کودکی به دنبال تحصیل، آموختن و مطالعه بودم و از ابتدای جوانی نیز عشق عجیبی نسبت به آموختن و آموزش‌دادن قرآن داشتم. حدیث پیامبر(ص) که فرمودند «خیارکم من تعلّم القرآن و علّمه»(بهترین شما کسی است که قرآن را یاد بگیرد و به دیگران یاد بدهد) را سر لوحه زندگی خود قرار دادم و با عشقی که به مربیگیری قرآن داشتم و سعه صدر کار خود را آغاز کردم.

بیش از 30 سال است که مربی قرآن هستم و دو مؤسسه کوثر نبی(ص) و رایحه‌الطیبه البرز را مدیریت می‌کنم. تاسیس حوزه علمیه، فعالیت در شورای نگهبان، مدیر شعبه خانواده شورای حل اختلاف فردیس، مسئول فرهنگی ستاد نماز جمعه فردیس، مسئول عتبات خواهران فردیس و فعالیت به عنوان معینه کاروان حج و زیارت از جمله فعالیت‌های من در جبهه انقلاب اسلامی است. در حال حاضر نیز به عنوان مبلغ و سخنران فعالیت می‌کنم و در خانه خودم جلسات آموزش نهج‌البلاغه و مباحث دینی را با اعضای خانواده برگزار می‌کنم.

ایکنا- به نظرتان رمز ماندگاری و اثرگذاری یک معلم قرآن چیست؟

معلمی شغل انبیاست و رمزماندگاری معلم قرآن؛ عشق به کار به عنوان یک وظیفه و تکلیف، و نه به عنوان شغلی درآمدزا است. معلم قرآن باید به دنبال رضایت خدا و دلسوز باشد و مردم را به خاطر خدا دوست داشته باشد. زمانی که قرآن‌آموزان من، بعد از گذشت چند سال تماس می‌گیرند و اظهار رضایت دارند و از من یاد می‌کنند برای من به عنوان یک معلم بسیار ارزش دارد. همین که قرآن‌آموز به یاد معلم و روش اخلاقی و آموزشی او باشد و او را از دعای خیر خود فراموش نکند، نشان از رمز ماندگاری او دارد.

ایکنا- در خصوص تاثیر اخلاق یک معلم قرآن بر قرآن‌آموزان لطفا توضیح دهید و اینکه چگونه یک معلم می‌تواند موجب جذب جوانان به قرآن شود؟

اخلاق یک معلم قرآن تاثیر به‌سزایی بر قرآن‌آموزان دارد. یک مربی قرآن تمام کارهایش، زیر ذره‌بین قرآن‌آموزان قرار می‌گیرد و اگراخلاق اسلامی نداشته باشد آنها را گمراه می‌کند. تاثیر مربی از تاثیر پدر و مادرهم بیشتر است. مربی قرآن باید با رفتار و کردار خودش و لحن لیّن باعث جذب جوانان شود. باید با جوانان و نوجوانان با زبان خودشان صحبت کنیم و آنها را درک کنیم و آن طور که با زمانه خودشان سازگار است، جوانان را پذیرا باشیم. پیامبر(ص) فرمودند؛« مَثَل الّذی یَتَعَلَّم فی صِغره کالنَّقْشِ فِی‌الْحَجَرِ(مثل آن کس که در کودکی به فراگیری مطالب بپردازد، همانند حکاکی بر روی سنگ است.)» بنابراین من در مؤسسه قرآنی خودم بسیار تلاش می‌کنم از معلمانی استفاده کنم که اخلاق پسندیده برای جذب جوانان داشته باشند تا جوانان دین زده نشوند.

ایکنا- نقش معلمان و اساتید قرآنی را به عنوان هادی و ناجی در بحران‌های اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

بسیاری از کسانی که به مؤسسات قرآنی ما مراجعه می‌کنند دارای مشکلات اجتماعی یا اقتصادی هستند و ما در حد توان به آنها مشاوره و راهنمایی می‌دهیم. زمانی پیامبر(ص)، مصعب‌بن عمیر را که جوان خوش صدا و صبور و تربیت یافته مکتب اسلام بود به مدینه اعزام کردند که به مردم قرآن آموزش دهند.مردم به ویژه مخالفان با تندی با وی برخورد کردند، اما او با صبوری خواستار گفت‌و‌گو شد که این اقدام، زمینه محبوبیت وی را به عنوان معلم قرآن و به عنوان ناجی و هادی در جامعه فراهم کرد.

ایکنا- تاثیر اخلاق اساتید قرآنی بر موفقیت شما چگونه بوده است؟

اولین استاد قرآن من پدر و مادرم بودند که عشق به قرآن‌آموزی را در وجودم نهادینه کردند و با اخلاق پسندیده آنها و سایر اساتیدم که هادی و زمینه‌ساز پیشرفت من بودند، این کار را ادامه دادم و از آن‌ها کمال قدردانی و تشکر را دارم.

ایکنا- آموزش چهره به چهره و حضوری در انتقال مفاهیم و اخلاق قرآنی بر روی قرآن‌آموزان چه تاثیری دارد؟

آموزش چهره به چهره تاثیر به‌سزایی بر روی آموزش قرآن و نکات اخلاقی دارد که آموزش مجازی از آن بی‌بهره است. در آموزش مستقیم و در فضای حقیقی نگاه محبت‌آمیز بین معلم و دانش‌آموز وجود دارد و معلم با چهره بشاش، مفاهیم قرآنی و اخلاقی را با محبت به قرآن‌آموز انتقال می‌دهد. علاوه بر این مربی اگر قصد اثرگذاری دارد باید در گام اول منشأ و عوامل اثرگذاری همچون علوم ارتباطات و روانشناسی و مهارت ارتباط را بشناسد. در واقع علم و مهارت محصول مطالعه و تفکر در احوال جهانیان، مشورت و هم‌فکری است. دانستن مهارت و فن بیان زمینه دفاع از عقاید را فراهم می‌کند، اگر مربی و یا معلمی فن بیان نمی‌داند باید این مهارت را بیاموزد تا الگوهای علمی و مهارتی به الگوهای کارآمدی همچون عزت نفس منتج شود. معلم قرآن باید الگوهای ناکارآمدی همچون انفعالی، پرخاشگرانه و انفعالی ـ پرخاشگرانه را بشناسد و به واسطه علم و مهارت ارتباط این الگوها را اصلاح کند.