نشست بزرگداشت سالروز فتح تهران به همت مشروطه‌خواهان گیلان برگزار شد

به گزارش ایکنا از گیلان، نشست تخصصی بزرگداشت یکصد‌و‌سیزدهمین سال فتح تهران به همت مشروطه‌خواهان گیلان، روز گذشته، ۲۱ تیرماه با حضور جمعی از پژوهشگران گیلان‌شناس، در پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان برگزار شد.

مشروطه‌خواهان گیلان با همراهی یکدیگر در 22 تیرماه ۱۲۸۷ تهران را فتح کردند. این حرکت آزادی‌خواهانه زمانی صورت گرفت که سرهنگ لیاخوف روسی به فرمان محمدعلی‌شاه، مجلس شورای ملی را به توپ بست. مشروطه‌خواهان به‌ویژه از گیلان و قوم بختیاری روانه تهران شدند تا نظام استبداد صغير محمدعلی شاه را برچینند.

در این نشست تخصصی که به ویژگی‌های این فتح بزرگ و تأثیر آن در حرکت و جهت‌گیری مشروطه پرداخته شد، پژوهشگرانی چون فریدون شایسته، هوشنگ عباسی، رضا نوزاد و جمعی از علاقه‌مندان به پژوهش‌های گیلان‌شناسی حضور داشتند.

هوشنگ عباسی، پژوهشگر فرهنگ و ادب گیلان طی سخنانی به نقش گیلانیان در مشروطه اشاره کرد و گفت: چهار تن از مشروطه‌خواهان گیلان به نام‌های ملا عزیز شریعتمدار طالشی، یوسف خان سرتپ جوبنه‎ای، کاظم خان نوکام(کمیسر نظمیه) کمیسر و صالح خان رسدچی باشی مژده‌ای(افسر امنیه) جزو نخستین شهدای مشروطیت هستند. این چهار تن در صحرای ناصریه رشت اعدام شدند و متأسفانه به طرز فجیع دفن شده و تا سال‌ها مهجور ماندند.

فریدون شایسته، محقق و تاریخ‌پژوه گیلان نیز در سخنانی با تأکید بر اهمیت روایت‌های تاریخی و تأثیر تاریخ در آموزش نسل‌ها، بیان کرد: تاریخ عنصری سازنده به نام تجربه با خود دارد که آینه آینده است. در بحث تاریخی فتح تهران، سعدالدوله برای تطمیع مشروطه‌خواهان گیلان در کرج مستقر شد و با دیدن قوای آزادی‌خواه گیلان تلاش کرد آن‌ها را تطمیع کند تا سلطنت محمدعلی شاه اندکی بیشتر دوام بیاورد، اما تلاش او به نتيجه نرسيد و مبارزان بعد از دو روز جنگ در 24 تیرماه به پیروزی رسیدند.

وی ادامه داد: محمدعلی شاه به دلیل آگاهی از شرایط سختی که پدید آورده بود و ترس از مجازات، يک روز پس از اين پيروزی به سفارت روسيه پناه برد و سعدالدوله به سفارت روسیه رفت. لازم است درباره این اتفاق بزرگ و تأثیرگذار علاوه بر تحقیقات انجام شده کارهای دیگری صورت گیرد.

شایسته با ابراز تأسف از مهجور ماندن نقش برجسته گیلان در این حرکت بزرگ تاریخی، تصریح کرد: پس از یکصد و سیزده سال از فتح تهران، متأسفانه نقش برجسته گیلان و مجاهدین و آزادی‌خواهان گیلانی در انقلاب مشروطه و به‌ویژه دوران استبداد صغیر و واقعه مهم فتح تهران، مهجور و مغفول مانده است و آن‌چنان که شایسته است در منابع موجود به این مسئله پرداخته نشده است. اگر بخواهم بین میزان و اهمیت نقش اردوی گیلان و ایل بختیاری در قضیه تاریخی فتح تهران، به صورت نسبت و درصد اشاره کنم، این نسبت ۸۰ به ۲۰ است.

این پژوهشگر گیلانی با بیان اینکه متأسفانه، در منابع تاریخی دوره مشروطه، به طور واضح و روشن، نقش برجسته گیلان چنان بازتاب داده نشده است، بیان کرد: ایجاد تشکیلات مدرن، اصرار بر اجرای قانون اساسی مشروطه، پیشنهاد ایجاد مجلس شورای ملی، ایجاد شوراهای ایالتی و ولایتی و... نمونه‌هایی از نقش مردم گیلان در دو دوره نهضت مشروطه، پیش و پس از دوره استبداد صغیر بود. با توجه به نقش جدی و خطیر مردم گیلان در ادوار مشروطه، متأسفانه ما امروزه، فاقد خانه مشروطه، موزه مشروطه و مرکز اسناد مشروطه هستیم. بنابراین بر عهده همه ماست که به این مهم بپردازیم و روشنگری کنیم.

گفتنی است در ادامه این مراسم، حضار به پرسش و پاسخ در زمینه علل فتح تهران و راهبردهای مشروطه‌خواهان بعد از این حرکت بزرگ پرداختند.