تأثیر نماز بر استحکام و‌ تقویت نظام خانواده و جامعه

به گزارش ایکنا از لرستان، علی نظری، رئیس دانشگاه لرستان در کرسی علمی، ترویجی با موضوع «فلسفه نماز؛ چرایی، چیستی و کارآیی» که چهارشنبه، ۲۵ آبان با حضور ناقدان، برخی اعضای هیئت علمی و جمعی از دانشجویان در سالن جلسات شهید میربهرسی دانشگاه لرستان برگزار شد، هدف از برگزاری کرسی‌های علمی، ترویجی، گسترش فضای نقد و گفت‌وگوهای علمی در سطح محیط‌های دانشگاهی ذکر کرد و در بیان مفهوم انفاق در راه خدا، گفت: انفاق در راه خدا، بازخورد دنیایی ندارد؛ فردی که انفاق می‌کند نباید توقع تشویق‌های دنیوی داشته باشد؛ بخشیدن بدون هیچ‌گونه چشم‌داشت دنیوی، انفاق است، فردی که انفاق می‌کند باید فقط نگاهش به آخرت و روز قیامت باشد.

وی براساس چارچوب مفهومی «تحلیل بافتی»، فلسفه نماز براساس آموزه‌های قرآن کریم را تشریح کرد و افزود: نماز در قرآن کریم با مفاهیم دیگری همچون انفاق و زکات، همراه است؛ نماز مدنظر قرآن کریم، نمازی است که همراه با انفاق، زکات و ایمان به غیب باشد.

نظری با بیان اینکه نماز در قرآن کریم، تک‌بعدی و یک‌جانبه نیست؛ بلکه همراه با انفاق و زکات است، ادامه داد: نمازگزار مدنظر قرآن کریم، براساس تحلیل بافتی، باید به ابعاد اجتماعی نماز هم توجه و عمل کند.

رئیس دانشگاه لرستان با اشاره به اینکه یکی از ابعاد اجتماعی نماز، انفاق و کمک کردن به دیگران است، گفت: فلسفه نماز در قرآن کریم، فقط ابعاد فردی ندارد؛ بلکه ابعاد اجتماعی دارد، برای مثال، کمک کردن به یتیم، یکی از ابعاد اجتماعی نماز است و نمی‌شود فرد، نماز بخواند ولی نسبت به همسایه‌اش که نیازمند یا یتیم است بی‌تفاوت باشد؛ زیرا نماز مورد نظر قرآن کریم، ابعاد اجتماعی دارد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان، ادامه داد: از ابعاد مهم اجتماعی نماز، انفاق و زکات است؛ براساس تحلیل بافتی، نمازگزار باید در رفع یا کاهش نظام مسائل اجتماع و جامعه نقش داشته باشد.

وی با بیان اینکه اوج نماز حقیقی، نماز حضرت امام علی(ع) است که در حین نماز و رکوع، به فرد نیازمند، کمک می‌کند، اظهار کرد: نماز، ارتباط مستقیمی با نظام خانواده دارد؛ فردی که نماز می‌خواند بایستی به‌دنبال تقویت نظام خانواده باشد کمااینکه نماز حقیقی، ابعاد مهم جامعه‌سازی دارد.

نماز حقیقی، نمازی است که در آن توجه به جامعه وجود داشته باشد

علی فتح‌الهی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، به عنوان ناقد این کرسی علمی ترویجی در رابطه با معنای انفاق و اینکه چیزی را بخشیدن بدون چشم‌داشت، خودش نوعی عبادت است، گفت: این نوع بخشیدن، معامله ­کردن با خداست، انفاق هم فقط از نوع مالی نیست؛ در هر چیزی که خداوند به‌عنوان توانایی به انسان داده است می‌توان انفاق کرد.

وی افزود: انسان دارای ساحت‌های مختلف وجودی است؛ همه این ساحت‌ها در نماز باید وجود داشته باشد؛ برای مثال، این نماز است که به ما می‌گوید به فکر همسایه و سایر شهروندان هم باشیم.

فتح‌الهی در بخشی از گفته‌هایش شعرهایی از مولوی بیان کرد با این رویکرد که نماز حقیقی، نمازی است که در آن توجه به جامعه وجود داشته باشد نه فقط توجه به خود، اظهار کرد: نماز، فقط یک تکلیف فردی مدنظر اسلام نیست؛ همه ادیان، دارای نماز هستند؛ بعد اجتماعی در نماز هست؛ الگوی این موضوع هم نماز حضرت امام علی(ع) است که حین نماز خواندن به فرد نیازمند، کمک می‌کند.

وی گفت: ابعاد تربیتی، اجتماعی، وقت‌شناسی، ارتباط نماز با طبیعت و .. بسیار مهم است و می‌تواند در این زمینه، یک کرسی نظریه‌پردازی برگزار کرد که با کرسی علمی، ترویجی، تفاوت دارد.

نمازگزار حقیقی از هر نظر برای دیگران الگوست

حجت‌الاسلام عابدین درویش‌پور، رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی و عضو هیئت علمی این دانشکده، ارتباط و هم‌نشینی بین نماز با دیگر حوزه‌های معنایی همچون ایمان، ولایت، انفاق، اطعام، اقتصاد و ... را توضیح داد و گفت: نماز و روزه بایستی در ارتباط با دیگران معنا پیدا کنند؛ انسان باتقوا و عادل در رابطه با دیگران و اجتماع، معنی پیدا می‌کند.

وی با بیان اینکه نماز به‌دنبال آن است که خوبی‌ها، فضیلت‌ها و ارتباطات بین انسان‌ها را گسترش بدهد و اساس این ارتباطات، توحید و اخلاق باشد، اظهار کرد: یکی از آسیب‌ها در جامعه ما این است که به خوبی، فلسفه نماز را نمی‌دانیم؛ نماز فراهم‌کننده آرامش انسان‌هاست.

درویش‌پور نماز را مایه آرامش دانست و افزود: هرکسی هم به این آرامش برسد به سوی معنویت پرواز می‌کند، نمازگزار حقیقی و انسان مؤمن از هر نظر برای دیگران الگوست.

در این کرسی علمی، ترویجی، پس از بیان دیدگاه‌های ارائه‌دهنده و ناقدان، اعضای هیئت علمی و دانشجویان حاضر در کرسی نیز ‌نظرات خود را بیان کردند.