معرفت‌محوری؛ رویکرد فعالیت‌های قرآنی در چهارمحال‌وبختیاری

به گزارش ایکنا از چهارمحال‌وبختیاری، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوذر کارگر، رئیس اداره امور قرآنی اداره‌کل تبلیغات اسلامی چهارمحال‌وبختیاری، ۲۵ آبان‌ماه با حضور در دفتر خبرگزاری ایکنا در این استان به تشریح فعالیت‌ها و اقدامات اخیر این نهاد و اهم برنامه‌ها و رویکردهای پیش‌رو پرداخت و گفت: تا اواخر دهه ۹۰‌، مجموع فعالیت‌های قرآنی سازمان دارالقرآن در فضای آموزش‌های عمومی و تخصصی و عمدتاً مهارت‌محور بود تا مهارت‌های مجموعه‌های قرآنی ارتقا یابد و لذا در سال‌های گذشته ردیفی با عنوان آموزش‌های عمومی وجود داشت که دوره‌های مختلف آموزشی، برنامه‌های تبلیغی ترویجی و مناسبتی، محافل و... را حمایت می‌کرد.

وی ادامه داد: از اواسط سال ۱۴۰۰، تغییراتی در رویکردها ایجاد و ردیف آموزش‌های عمومی برداشته شد یعنی هیچ آموزش عمومی حمایت نشد و جای خود را به فعالیت‌ها و رویکردهای جدید داد. در واقع سازمان دارالقرآن مأموریت جدیدی را هم منطبق بر فضای عمومی کشور و هم مطالبات و منویات مقام معظم رهبری برای خود تعریف کرده است.

بازتعریف مأموریت‌های قرآنی براساس منویات رهبری

کارگر با تصریح اینکه از ابتدای امسال دو قسم فعالیت در اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی چهارمحال‌وبختیاری پیگیری می‌شود، گفت: قسم اول شامل فعالیت‌های مهارت‌محور است که پیش از این نیز وجود داشت، اما به حداقل رسیده است؛ علت کاهش این رویکرد آن است که در حوزه مهارت‌محوری کارهای فراوانی شده و امروز انسان‌های توانمند داریم و مجموعه آموزش‌ها قابل قبول است، گواهی‌نامه‌های پرشماری برای معلمان دوره دیده در این نهاد صادر شده است، اما این افراد مورد استفاده قرار نمی‌گیرند.

وی بخش دوم فعالیت‌های قرآنی اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی استان را مربوط به رویکرد معرفت‌محوری دانست و توضیح داد: در این دست فعالیت‌ها به مرام و معرفت و زیست قرآنی جامعه هدف توجه شده و تلاش‌ها بر ترویج اخلاق قرآنی در زندگی‌های فردی و اجتماعی معطوف می‌شود. در اینجا مخاطب ما دیگر صرفا فعال قرآنی یا معلم، قاری و حافظ قرآن نیست، بلکه طیف وسیعی از اقشار جامعه از معلمان و اساتید دانشگاه گرفته تا بانوان و... مخاطب برنامه‌ها قرار می‌گیرند.

کارگر بیان کرد: در حوزه فعالیت‌های مهارت‌محور‌، دوره‌های تربیت معلم سبک زندگی قرآنی و تدبر در قرآن و نیز رویداد‌های قرآنی تبیین‌محور در شهرستان‌های مختلف استان برگزار شده و همچنان ادامه دارد. در رویدادهای قرآنی تبیین‌محور دوره‌هایی برای سرحلقه‌های قرآنی شهرستان‌ها که دارای جایگاه و پایگاهی برای تبیین هستند برگزار می‌شود تا از پایگاه قرآن و با فحوا و کلام و هنر قرآنی با مخاطبان در ارتباط باشیم.

رئیس اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی چهارمحال‌وبختیاری ادامه داد: در اینجا، مسئله و محور اصلی قرآن است اما موضوع کار، آموزش روخوانی و روانخوانی و تجوید و قرائت و... نیست، بلکه موضوع، تبیین است. با توجه به شناختی که از قبل از مخاطبانمان داریم، ابزار تبیین را به دست آنان می‌دهیم و با ایجاد انگیزه آنان را به سمت فضای تبیین سوق می‌دهیم.

رویدادهای قرآنی تبیین‌محور

کارگر با تأکید بر اینکه تبیین و تربیت قرآنی ملاک و محور کار ماست و با اشاره به برگزاری دوره‌های مصباح‌الهدی یک و دو ویژه معلمان آموزش و پرورش استان که به ترتیب در شهر مقدس قم و شهرستان کوهرنگ برگزار شد، گفت: فضای محتوایی این دو رویداد بی‌نظیر بود و این ابراز رضایت از مخاطبان را دریافت کردیم. ویژگی بارز این برنامه، تعامل و هم‌افزایی درون‌سازمانی و برون‌سازمانی بود که نهادهایی چون آموزش و پرورش و هلال احمر در این کار همکاری و تهاتر داشتند تا مخاطبان این طرح توانمند شوند.

وی با ابراز رضایت از خروجی جشنواره تدریس ناب که با بررسی ۱۴۰ فیلم تدریس از معلمان قرآن استان در حال پیگیری است‌، بیان کرد: دنبال بهانه بودیم تا به مسئله معلمان قرآنی استان ورود داشته باشیم و جشنواره تدریس ناب این بهانه را به ما داد که توانمندی ۱۴۰ معلم را بررسی کنیم. نکات فراوانی را در این تدریس‌ها احصا کردیم که محور برنامه‌ریزی‌ها زمینه توانمندسازی معلمان خواهد بود. همچنین برای ما مهم است که معلمان قرآن بدانند وقتی از پایگاه قرآن زیست می‌کنند در وهله اول خودشان باید متصف به اخلاق و رفتار قرآنی باشند.

بررسی طرح تجلیل از قهرمانان قرآنی

کارگر با اشاره به بررسی طرحی مبنی بر تجلیل از قهرمانان قرآنی استان چهارمحال‌وبختیاری تصریح کرد: هنوز در مورد مدل برنامه مشغول کار هستیم و در نظر داریم گروهی از قرآنیان را که اتفاقات بزرگی را رقم زدند یا افتخاراتی برای استان کسب کردند، به‌صورت ویژه تجلیل کنیم.

رئیس اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به روند طرح استعدادهای قرآنی در استان، گفت: برنامه‌ریزی برای انتخاب ۲۰ استعداد قرآنی استان و سرمایه‌گذاری جهت ارائه آموزش‌های تخصصی به این افراد در قالب‌های اردویی و دوره‌ها و کارگاه‌ها در حال انجام است تا این نوجوانان دانش‌آموز تحت تعلیم اساتید توانمند قرار بگیرند و ما برای چند سال آینده شاهد افتخارآفرینی این افراد برای استان در صحنه‌های ملی و بین‌المللی باشیم.

کارگر با اشاره به اینکه حمایت‌های قرآنی از مؤسسات و خانه‌های قرآن به‌صورت هدفمند ارائه می‌شود، بیان کرد: مراکز قرآنی فعال در دو گروه دسته‌بندی می‌شوند؛ گروه نخست مراکزی هستند که در راستای رسالت و دغدغه‌ای که در حوزه آموزش و ترویج قرآن کریم دارند کارها را پیش می‌برند و مشغول فعالیت هستند، گروه دوم اما مراکزی هستند که نسبت خود را با انقلاب اسلامی مشخص نکرده‌اند. مدیرانی که در راستای ترویج ارزش‌های اسلام و انقلاب و اشاعه فرهنگ شهدا و امامین انقلاب فعالیت دارند مورد توجه ویژه نهاد امور قرآنی قرار می‌گیرند و حمایت‌ها از طرح‌های با این مضمون، ویژه و محسوس خواهد بود.

آموزش مربیان جلسات خانگی قرآن

وی با اشاره به سیاست سازمان دارالقرآن در حوزه جلسات خانگی قرآن تصریح کرد: جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی، حوزه علمیه، سپاه و دارالقرآن به‌صورت جدی به مباحث جلسات خانگی قرآن ورود کرده‌اند و سبقه جبهه فرهنگی و جامعه قرآنی عصر بسیار بیشتر از دیگر نهادهاست؛ خوشبختانه دارالقرآن و جامعه عصر تفاهم‌نامه خوبی در حوزه جلسات خانگی قرآن را امضا کردند که طی آن، آموزش و توانمندسازی مربیان جلسات خانگی به دارالقرآن محول شد.

کارگر ادامه داد: در استان نیز اعتباری برای آموزش مربیان این جلسات پیش‌بینی شده و در این آموزش‌ها نیز رویکرد تبیینی مورد توجه ماست تا مربیان جلسات خانگی در کنار سایر آموزش‌ها، در حوزه تبیین قرآن، اسلام ناب و ارزش‌های انقلاب نیز توانمند و دغدغه‌مند شوند؛ متأسفانه نقش جامعه قرآنی در تبیین اسلام ناب و مبانی قرآن و نیز اصول انقلاب اسلامی بسیار ضعیف است که باید اصلاح شود.

رئیس اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به تشکیل قرارگاه قرآنی جهاد تبیین در استان‌، توضیح داد: سرحلقه‌های شهرستان‌ها را پیدا کرده‌ایم که برخی از آنان تحت آموزش قرار گرفته‌اند و مأموریت‌های قرآنی در استان در فضای تبیین قرآنی و جهاد تبیین پیش خواهد رفت.

کارگر تأکید کرد: نسبت تمام فعالیت‌های قرآنی با انقلاب اسلامی باید کاملاً دقیق و مؤثر و با رویکرد وظیفه‌محوری باشد، یک فرد قرآنی نمی‌تواند کار قرآنی انجام دهد در حالی که نسبت او با ارزش‌های انقلاب اسلامی مشخص نباشد، همه ما به برکت نظام اسلامی توفیق فعالیت و خدمت به قرآن را داریم و شایسته نیست نظام در جاهایی برای ما هزینه بدهد.

آغاز کار قرارگاه قرآنی جهاد تبیین با معلمان آموزش و پرورش

رئیس اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی چهارمحال‌وبختیاری با بیان اینکه هدف ما در جهاد تبیین توجه به تأثیرگذاری به‌ نفع نظام اسلامی است، گفت: به‌ نظرم در حال حاضر امن‌ترین پایگاه برای این تأثیرگذاری، معلمان بدنه آموزش و پرورش هستند، زیرا مخاطبان وسیع و مهم یعنی دانش‌آموزان را در اختیار دارند؛ در این راستا معلمانی انتخاب شد که همسو و دغدغه‌مند انقلاب هستند، اما در قبال آنچه می‌بینند و می‌شنوند، سؤالات و تعارضات فکری دارند.

کارگر ادامه داد: وقتی تعارضات ذهنی معلمان حل شود، می‌توانند در مواجهه با سؤالات دانش‌آموزان پاسخگو باشند و عاطفه و علقه با دانش‌آموزان تقویت شود. در قرارگاه قرآنی جهاد تبیین، دوره‌ها و آموزش‌هایی که به معلمان ارائه می‌شود، پیگیری می‌شوند.

دبیر کمیته تخصصی قرآن چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به روند فعالیت این کمیته و با ابراز تأسف از عدم همکاری دستگاه‌ها در این راستا، بیان کرد: متأسفانه این عدم همکاری و دغدغه‌مندی نهادها، باعث شده که ادامه برگزاری جلسات این کمیته عملا‌ سودمند نباشد و جز صرف وقت و هزینه خروجی دیگری نداشته باشد و هیچ اتفاقی نیفتد؛ باید گفت که دستگاه‌ها در خمودگی و رخوت فضای قرآنی بی‌تأثير نیستند.

وی بیان کرد: اگر از سرگیری شورای هماهنگی توسعه فعالیت‌های قرآنی در شورای فرهنگ عمومی استان‌ها ابلاغ نهایی بشود، فعالیت کمیته تخصصی قرآن استان نیز ذیل این شورا قرار می‌گیرد و با آن ادغام می‌شود؛ در حال حاضر در حال تنظیم نامه‌ای به ادارات عضو کمیته تخصصی قرآن استان با سه پرسش اساسی هستیم. نخست آنکه در سال جاری برای قرآن چه کردید، دوم آنکه در حوزه فعالیت‌های قرآنی با توجه به ظرفیت دستگاه خودتان چه پیشنهاداتی دارید و سوم آنکه نظرتان را راجع به شکل و محتوای کمیته تخصصی قرآن استان به‌صورت شفاف اعلام کنید.

کارگر در پایان با تقدیر از تلاش‌های تأثیرگذار و محسوس خبرگزاری ایکنا در چهارمحال‌وبختیاری در راستای اطلاع‌رسانی و مطالبه‌گری در حوزه فعالیت‌های قرآنی استان، گفت: ایکنا به‌عنوان یک پایگاه در فضای قرآنی و در بین استان جایگاه خود را یافته است و تأکید می‌کنم که نقش ایکنا فراتر از نهادهای قرآنی مسئول است چون می‌تواند با مطالبه‌گری و طرح مباحث مختلف قرآنی استان و به چالش کشیدن مدیران، رسالت خود را انجام دهد و بیش از پیش تأثیرگذار باشد.