نظام آموزشی فرهنگ اسلامی دوستی با طبیعت را از کودکی نهادینه کند

اسدالله حاتمی، مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان‌جنوبی در گفت‌وگو با ایکنا از استان در خصوص نزدیک شدن با فصل بهار و افزایش آمار آزار حیوانات و شکار آن در طبیعت، اظهار کرد: براساس آمارهای رسمی تنها در کمتر از نیم قرن اخیر نیمی از گونه‌های جانوری زمین منقرض شده‌اند و این برای زمینی که هر روز گرمتر می‌شود خبر ناامیدکننده‌ای است، چراکه خشکی زمین و خشکسالی‌های پی در پی نیز بخش‌های زیادی از این زمین تشنه را برای حیات‌وحش ناآرامتر کرده است.

وی افزود: آزار و کشتار حیوانات، بدون داشتن ضرورت حیاتی برای انسان‌ها و تنها برای تفریح از دیدگاه هر انسان آزاد و سلیم و براساس دستورات شرعی و انسانی عملی ناپسند به حساب می‌آید که مسلماً در صورت تکرار دارای اثراتی بر روح و جسم انسان‌ها نیز خواهد بود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان‌جنوبی بیان کرد: در برخی رساله‌های علمیه و احادیث و روایات مختلف حتی به پارامتر زمان شکار نیز پرداخته شده است؛ علامه مجلسی در روایتی نقل می‌کنند که «شب بر سر آشیانه مرغان نروید برای شکار، که شب در امانند و جوجه را بگذارید تا زمانی که پرواز کند و بعد آن را شکار کنید.»

حاتمی ادامه داد: در دین مبین اسلام آمده که شب حیوانات را در آشیانه شکار کردن و همچنین حیوانات را در شب کشتن مکروه است و یا کشتن چهارپایی که انسان خودش آن را پرورش داده و همین‌طور تعقیب کردن و خسته کردن حیوانات اهلی و یا وحشی برای شکار و کشتن آنها؛ از نقطه نظر قوانین زیست محیطی و شکار نیز موارد بسیاری از این قوانین نیز موکد و موید این مطلب است که با هر وسیله و هر زمان نمی‌توان اقدام به صید و شکار حیوانات کرد.

وی افزود: برای نمونه در اصلاحیه بند ب ماده 3 مصوبه 4 قانون شکار، بر ممنوع بودن شکار و صید همه پستانداران، پرندگان و خزندگان قابل شکار و آبزیان قابل صید(به استثنای جانوران زیانکار) از یک ساعت بعد از غروب آفتاب تا یک ساعت قبل از طلوع آفتاب تأکید شده است؛ با نگاهی به پیرامونمان به این واقعیت می‌توان رسید که در کشور ما جز عده اندکی که از راه صید و شکار امرار معاش می‌کنند باقی افراد فقط برای تفنن دست به این عمل زده و به نظر می‌رسد از نظر قوانین اسلامی، شکار در حدی پسندیده است که برای تأمین احتیاجات اولیه انسان باشد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان‌جنوبی بیان کرد: در هر صورت قوانین موجود منع مطلقی را برای افراد قانونمند در این زمینه ایجاد می‌کند؛ اشخاصی که به طرق غیرقانونی و در شرایطی ناجوانمردانه، اقدام به شکار می‌کنند نه تنها نفعی عاید خود و دیگر استفاده‌کنندگان گوشت شکار نمی‌کنند بلکه با تعقیب حیوان و خسته کردنش سموم بسیاری را نصیب خود و دیگران می‌کنند.

حاتمی ادامه داد: خسته کردن هر حیوان(اهلی یا وحشی) قبل از ذبح و سر بریدن آن از نظر دستورات اسلامی و نیز دستورات بهداشتی جایز نیست چرا که حیوان در نتیجه دویدن و تبدیل قند عضلاتش به اسید اوریک و به خصوص اسید لاکتیک دارای گوشت سخت شده که باعث مسمومیت می‌شود؛ به همین دلیل حیوانات قصابی را باید قبل ذبح مدتی به حال استراحت گذاشت تا سموم بدن آنها دفع شود.

قوانین اسلامی را بپذیریم 

وی تصريح کرد: خداوند در آیه 38 سوره انعام می‌فرماید: وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُمْ مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ؛ و هیچ جنبنده‏‌اى در زمين نيست و نه هيچ پرنده‏‌اى كه با دو بال خود پرواز مى‌كند مگر آنكه آن‌ها نيز گروه‌هايى مانند شما هستند ما هيچ چيزى را در كتاب فروگذار نكرده‏‌ايم سپس همه به سوى پروردگارشان محشور خواهند گرديد.

حاتمی ادامه داد: براساس این آیه انسان‌ها باید بپذیرند که سلطان بلامنازع طبیعت نبوده و جزئی از این اکوسیستم هستند که تنها به واسطه عقلانیت و قدرت تجزیه و تحلیل در رأس هرم آن قرار گرفته‌اند؛ لذا نباید این حق را به خود بدهیم که نه همچون نیاکانمان در عصر شکار، برای قوت و نان شب، که برای تفریح، سلاح به دوش بیندازیم و به هر شکاری که برخوردیم پایان آن‌را رقم بزنیم.

وی تصریح کرد: در همه کشورهای توسعه یافته، جدای از قوانین و محدودیت‌های متعددی که با ضمانت اجرایی تام، برای شکار وضع می‌شود، فرهنگ دوستی با طبیعت و حیوانات نیز از کودکی آویزه گوش و ذهن و زبان افراد می‌شود، اما واقعیت این است که در ایران چرخ زنگ زده طبیعت بر این مدار نمی‌چرخد لذا باید قدری در خود تأمل کنیم که کدام نقطه از نظام تربیتی ما درست نیست که پیکر جنبنده‌ای اسیر دست ناآگاهی‌های ما می‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان‌جنوبی در پایان گفت: راه برون رفت از شکارهای غیرمجاز تنها آگاهی است و این آگاهی تنها با دغدغه‌مندی از آن کودکی و فرهنگ‌سازی آن در کتب درسی و نظام آموزشی امکان‌پذیر است تا همان کودکی، افراد طبیعت و حیوانات را گنجینه‌ای با ارزش و به عنوان یک امانت خدادادی بنگرند.