امنیت پایدار از آگاهی و مسئولیت اجتماعی جامعه شکل میگیرد
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری البرز با بیان اینکه امنیت پایدار بدون مشارکت فعال مردم و نهادهای فرهنگی و علمی ممکن نیست، گفت: جامعهای که آگاه و مسئول باشد خود به عاملی پیشگیرانه تبدیل میشود و بدون نیاز به اقدامات سختگیرانه از وقوع جرم جلوگیری میکند.
به گزارش ایکنا از البرز، فرید نجفنیا، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان البرز، در نشست مشترک با غلامرضا اسکندریان، رئیس جهاددانشگاهی استان، با تأکید بر ضرورت نهادینه کردن فرهنگ پیشگیری از جرم گفت: پیشگیری از وقوع جرم تنها وظیفه قوه قضائیه نیست؛ این یک مأموریت ملی است و همه نهادها، سازمانها و اقشار جامعه باید در آن سهیم باشند. مشارکت مردم و استفاده از ظرفیتهای علمی، پژوهشی و فرهنگی، کلید موفقیت در کاهش جرم و ناهنجاریهای اجتماعی است.
وی با اشاره به اهمیت آموزش و آگاهی عمومی افزود: وقتی جامعه خودآگاه و مسئول باشد، نیاز به اعمال سیاستهای سختگیرانه و تنبیهی کاهش مییابد. پیشگیری مؤثر یعنی فراهم کردن بستری که افراد بهصورت طبیعی و با آگاهی، از ارتکاب جرم پرهیز کنند و قانون به جای تهدید، نقش حمایتی خود را ایفا کند.
این مسئول در ادامه به تشریح سه مرحله پیشگیری از جرم پرداخت و بیان کرد: پیشگیری اولیه، یا همان پیشگیری فرهنگی و اجتماعی، نخستین گام در این مسیر است. هدف از این مرحله، جلوگیری از شکلگیری گرایش و اندیشه ارتکاب جرم در ذهن افراد است. هرچه سطح آگاهی و مسئولیتپذیری افراد بالاتر باشد، احتمال بروز رفتارهای ناهنجار کاهش مییابد.
نجفنیا اظهار کرد: در این مرحله تمام نهادهای آموزشی، رسانهها، دانشگاهها، خانوادهها و سازمانهای فرهنگی نقش اساسی دارند. وظیفه ما این است که پیامدهای اجتماعی و قانونی رفتارهای پرخطر را به مردم منتقل کنیم و زمینهای فراهم کنیم که رفتارهای ناهنجار از اساس شکل نگیرند.
وی مرحله دوم یا پیشگیری ثانویه را پیشگیری وضعی نامید و گفت: در این سطح، با اقداماتی فنی و انتظامی مانند نصب دوربینهای مداربسته، استفاده از سیستمهای ضدسرقت، طراحی شهری ایمن و تقویت امنیت محیطی، فرصت ارتکاب جرم کاهش مییابد. این مرحله بیشتر به پیشگیری از وقوع جرم در محیط و مکانهای مختلف توجه دارد و با تدابیر عملی، از بروز آسیبها جلوگیری میکند.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان البرز درباره مرحله سوم یا پیشگیری ثالثیه تأکید کرد: هدف این مرحله بازپروری مجرم و بازگرداندن او به جامعه است. افرادی که ندامت واقعی نشان میدهند یا سابقه کیفری جدی ندارند، میتوانند از مجازاتهای جایگزین حبس بهرهمند شوند. این رویکرد انسانی، نه تنها امکان اصلاح فرد را فراهم میکند، بلکه از تکرار جرم نیز جلوگیری میکند و فشار بر سیستم قضایی و زندانها را کاهش میدهد.
این مسئول در ادامه به اهمیت استفاده از ظرفیتهای جهاددانشگاهی اشاره کرد و گفت: تولید محتوای آموزشی و فرهنگی، از جمله پادکست، موشنگرافی، اینفوگرافی و فیلمهای کوتاه آموزشی، یکی از ابزارهای مهم پیشگیری است. همکاری با جهاددانشگاهی این امکان را فراهم میکند که این محتواها به شکل گسترده در دسترس مردم قرار گیرد و مشارکت عمومی افزایش یابد.
وی افزود: علاوه بر این، تفاهمنامههای همکاری با نهادهای فرهنگی و دانشگاهها امکان استفاده رایگان از فضاهای آموزشی و برگزاری دورههای آگاهیبخش را فراهم میکند. این اقدامات کاملاً قانونی بوده و همسو با رسالت آموزش و پیشگیری اجتماعی هستند.
نجفنیا با تأکید بر اهمیت پشتوانه علمی در اقدامات پیشگیرانه اظهار کرد: پیشگیری بدون داده و تحقیق اثربخش نخواهد بود. استفاده از ظرفیت اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و مراکز تحقیقاتی برای طراحی برنامهها، کیفیت اقدامات پیشگیرانه را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد. این امر باعث میشود که تصمیمات ما نه صرفاً براساس تجربه یا سلیقه، بلکه براساس تحلیلهای علمی و شواهد میدانی اتخاذ شود.
وی ادامه داد: یکی از چالشهای پیشگیرانه، ارزیابی تأثیر اقدامات است. بدون اندازهگیری و تحلیل دقیق، نمیتوان دریافت که برنامهها تا چه میزان موفق بودهاند. بنابراین، پژوهش و جمعآوری دادههای دقیق، بخشی جداییناپذیر از فرآیند پیشگیری است.
این مسئول با تأکید بر نقش همگانی پیشگیری گفت: امنیت پایدار از دل آگاهی و مسئولیت اجتماعی شکل میگیرد. جامعهای که خودآگاه باشد، بدون نیاز به اقدامات سختگیرانه، از وقوع جرم جلوگیری میکند. اگر آموزش جایگزین مجازات شود و گفتوگو جای خشونت را بگیرد، جامعهای خواهیم داشت که خودش مانع آسیبها میشود و قانون نقش حمایتکننده پیدا میکند نه تنبیهکننده.
وی افزود: در نهایت، هدف ما این است که فرهنگ پیشگیری از جرم در جامعه نهادینه شود، خانوادهها، مدارس، دانشگاهها و رسانهها همگی در این مسیر فعال باشند و افراد، خود نقش عامل پیشگیری را ایفا کنند. هرچه آگاهی عمومی بالاتر باشد، جامعه امنتر و عدالت اجتماعی تقویت میشود.
نجفنیا با اشاره به ضرورت هماهنگی میان دستگاهها و نهادها گفت: موفقیت در پیشگیری از جرم، نتیجه تلاش جمعی است؛ وقتی همه نهادها با همکاری علمی، فرهنگی و اجرایی در کنار هم قرار گیرند، میتوانیم اثرات مثبت و پایدار بر جامعه داشته باشیم و از ارتکاب جرم جلوگیری کنیم.
انتهای پیام
