در آستانه فرارسیدن ماه مبارک رمضان، بسیاری از والدین با این پرسش مواجه میشوند که چگونه میتوانند فرزندان خود، بهویژه آنهایی که تازه به سن روزهداری رسیدهاند را با این فریضه الهی آشنا و آنها را به انجام این عبادت بزرگ ترغیب کنند. در این میان، استفاده از روشهای تشویقی و محبتآمیز میتواند تأثیر عمیقتری بر روحیه لطیف کودکان و نوجوانان بگذارد.
در همین راستا خبرگزاری ایکنا سلسله درسگفتارهایی با عنوان «روزه اولیها» با بیان زهیر احمدی، روانشناس تهیه کرده است. وی با نگاهی روانشناسانه و با بهرهگیری از مفاهیم دینی، راهکاری عملی برای تبدیل یک تکلیف عبادی به یک تجربه شیرین و خاطرهانگیز برای فرزندان ارائه میدهد.
در ادامه بخش ششم درسگفتار «روزه اولیها» را با عنوان «تمرین بزرگمنشی» میخوانیم و میبینیم:
در پنج جلسه گذشته، نکات مقدماتی و کلیدی را خدمتتان عرض کردیم و امروز قصد داریم در مورد «رفتار روزهدار» صحبت کنیم.
یکی از مهمترین نکاتی که باید برای فرزندانمان نهادینه کنیم، این است که روزهداری فقط به خودداری از خوردن و آشامیدن خلاصه نمیشود. برای روشنتر شدن موضوع، مثالی میزنم، آیا تا به حال دیدهاید یک مأمور پلیس، خود مرتکب دزدی شود؟ قطعاً خیر؛ زیرا هر کس در جایگاه خود مسئولیتها و وظایف خاصی دارد. یا آیا ممکن است یک پزشک متخصص، رفتاری نادرست و غیرحرفهای از خود نشان دهد؟ مسلماً خیر. به همین ترتیب، یک روزهدار نیز در جایگاه خود، وظایفی فراتر از ترک خوراکیها بر عهده دارد.
باید برای فرزندانمان تبیین کنیم که «روزهدار بودن» صرفاً به معنای گرسنگی کشیدن نیست؛ بلکه رفتار و منش فرد نیز باید گویای این حقیقت باشد که او روزهدار است. برای مثال، باید به فرزندان عزیزمان بیاموزیم؛ «پسر گلم، دختر قشنگم، وقتی روزهای، دیگر نباید دروغ بگویی، نباید حرف زشت بزنی و باید مراقب گفتار و رفتار خود باشی».
در اینجاست که معنای عمیق «نفس کشیدن روزهدار عبادت است» یا «خواب روزهدار عبادت محسوب میشود» روشن میشود. اگر تمام این لحظات، فرصتی برای عبادت و پاداش الهی است، پس چرا با یک رفتار نادرست و ناپسند، ارزش روزه خود را کاهش دهیم؟
حضرت فاطمه زهرا(س) در این باره میفرمایند؛ اگر روزهدار رفتاری ناشایست داشته باشد، دروغ بگوید، غیبت کند یا حرف زشت بزند، دیگر روزهداری چه سودی برای او خواهد داشت؟ پس این نکته اساسی را هرگز فراموش نکنیم که روزه، تنها گرسنگی نیست. فرزندان ما باید بیاموزند که در کنار پرهیز از خوراکیها، از رفتارهای زشت و ناپسند نیز دوری کنند.
در این میان، ذکر این نکته ضروری است که فرزندان ما مستقیماً از رفتار ما الگو میگیرند. اگر من به عنوان پدر یا مادر، روزه باشم، اما دروغ بگویم، طبیعی است که فرزندم نیز از رفتار من پیروی خواهد کرد. خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید: «لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ»؛ چرا چیزی را میگویید که خود به آن عمل نمیکنید؟ بنابراین، بیایید مراقب باشیم که در ماه مبارک رمضان، الگویی شایسته برای فرزندان خود باشیم و رفتاری متناسب با شأن یک مسلمان واقعی از خود نشان دهیم.
امیدوارم فرزندان عزیزمان همواره رفتاری در خور شأن یک کودک مسلمان داشته باشند.