حج، واجبی شرعی و عملی عبادی است که ابعاد سیاسی و اجتماعی مهمی نیز دارد. این فریضه نشاندهنده اهتمام مردم ایران در عمل به واجبات دینی، حتی در شرایط سخت جنگ، است.
حضور زائران ایرانی در حج همچنین نمایانگر اقتدار و توانایی ایران اسلامی در مدیریت شرایط دشوار است. افزون بر این، حضور آنان در میان چند میلیون زائر از سراسر جهان، فرصتی طلایی برای دیپلماسی فرهنگی ایران فراهم میکند.
اما در کنار همه این مسائل، تنها زائرانی میتوانند اعمال حج را به خوبی به جای آورده و سلامت به کشور بازگردند که پیش از سفر به مهمترین مسائل مرتبط با سلامت توجه کرده باشند.
خبرگزاری ایکنا، با هدف آموزش مهمترین مسائل مربوط به حفظ استطاعت جسمانی زائران حج، سلسله درسگفتارهایی را با حضور علیاکبر جنگجو، معاون حج و عمره مرکز پزشکی جمعیت هلالاحمر، تولید کرده است. در هفتمین بخش از این مجموعه، موضوع «سلامت روان در حج» مطرح میشود که در ادامه با هم میبینیم و میخوانیم.
نکته فوقالعاده مهم در سفر حج تمتع، بحث سلامت روان است. در سرزمین وحی شرایط ویژهای وجود دارد و انشاءالله روحیه ایثار، فداکاری و کمک به همدیگر باید بیشتر در آنجا متبلور باشد؛ چراکه حج سفری معنوی است که نقطهبهنقطه در آن تاریخ اسلام مرور میشود. امیدواریم فرمایشات نبی مکرم اسلام(ص) در خصوص رأفت، مهربانی، گذشت، همیاری و کمک به افراد ضعیف و بیمار مورد توجه قرار گیرد.
برخی از زائران در حج نیاز به کمک دارند و سایر زائران با ایثارگری، بهویژه در صفهایی که تشکیل میشود، میتوانند به آنها کمک کنند.
همین الان نیز زائرانی که در کاروانها هستند و فضای معنوی مهیا شده را تجربه میکنند، میتوانند همکاری با یکدیگر را آغاز کنند و هر کسی به نوعی بخشی از کار را بر عهده بگیرد. از همین جاست که دوستیها شکل میگیرد و خاطرهها ساخته میشود. اگر زائرانی توان بیشتری دارند، به عنوان «سلامتیار» خود را به مسئولان کاروان معرفی کنند تا در سرزمین وحی بتوانند به سایر زائران کمک نمایند.
نباید چنین باشد که در سرزمین وحی صرفاً به عبادت و کارهای شخصی خودمان بپردازیم. ممکن است زائری به دلیل ضعف جسمانی نیاز به کمک داشته باشد، یا حتی از نظر روحی نیاز به همراهی و همدلی داشته باشد و اگر کسی در کنار او نباشد، دچار اضطراب شود. باید به این زائران توجه بیشتری داشته باشیم.
انجام این اقدامات از نظر شرعی و اخلاقی بر ما واجب است. گذشت داشتن در این سفر بسیار مهم است و الحمدالله همۀ زائران ما اهل گذشت و ایثار هستند، ولی باید در این سفر صبر و حوصله بیشتری داشته باشیم.
ممکن است به دلایلی زائری که هماتاقی یا همکاروانی ماست، پرخاشگری کند یا بسیار خسته باشد و صحبتهایی مطرح کند که ما ناراحت شویم. در مواجهه با چنین مواردی، نخستین چیزی که باید به ذهن ما بیاید این است که احتمالاً این زائر گرمازده شده باشد و این رفتار او، رفتار ناشی از گرمازدگی است.
پرخاشگری از علائم گرمازدگی است. حتی پس از درمان گرمازدگی، خودِ زائر باور نمیکند که چنین کلماتی را به زبان آورده است. بنابراین، در مواجهه با چنین رفتارهایی، سایر زائران نباید واکنشهای منفی نشان دهند؛ بلکه باید صبور باشند.
هرگاه مشاهده کردید رفتار و گفتار زائری بهناگاه به طور حاد تغییر کرد و از خود پرخاشگری نشان داد، بدانید این مسئله از علائم گرمازدگی است. پس کمک کنید و او را به اولین درمانگاه یا پزشک برسانید تا درمانش آغاز شود. پس از انجام درمان، مشاهده خواهید کرد که اخلاق زائر به همان اخلاق بسیار خوب پیشین بازگشته است.