ایجاد وحدت و انسجام اجتماعی از کارکردهای روزهداری است
یک دکترای جامعهشناسی با تاکید بر اینکه حفظ آیینهای دینی موجب همبستگی اجتماعی میشود، گفت: ایجاد وحدت و انسجام اجتماعی از جمله کارکردهای روزهداری است.
مجتبی بخشنده، دکترای جامعهشناسی و مدرس دانشگاه در گفتوگو با ایکنا از گیلان، در خصوص بحث جامعهشناسی دین و روزهداری در ماه مبارک رمضان، اظهار کرد: یکی از ویژگیهای بارز دین از منظر جامعهشناسی، ایجاد همبستگی اجتماعی است.
وی با بیان اینکه حفظ آیینهای دینی موجب همبستگی اجتماعی میشود، افزود: کارکرد انسجامبخشی دین، ایجاد یگانگی و وحدت بین افراد آن جامعه است که در ادبیات دینی تحت عنوان وحدت و امت شدن یک عده از مردم از آن نام برده میشود.
بخشنده با بیان اینکه یگانگی و انسجام اجتماعی بر اساس ارزشهای مشترکی که افراد قبول دارند و رعایت میکنند ایجاد میشود، گفت: این ارزشها منجر به هنجار میشود.
این دکترای جامعهشناسی با تاکید بر اینکه روزه ماه مبارک رمضان یک هنجار در جامعه دینی است، گفت: در ادبیات جامعهشناسی این کارکرد دینی مانع از هنجارشکنی که همان روزهخواری است، میشود.
این مدرس دانشگاه با بیان اینکه دین کارکردهای مختلفی دارد، تصریح کرد: یکی دیگر از کارکردهای دین، ایستادگی در برابر نابرابریها و همچنین کمک به یکدیگر است و از این طریق نیز شاهد ایجاد انسجام اجتماعی هستیم.
بخشنده با اشاره به اینکه یکی دیگر از ویژگیهای دین، معنابخشی است، گفت: روزهداری یکی از مصادیق این معنابخشی و ایجاد انسجام اجتماعی است.
وی با بیان اینکه با روزهداری و درک گرسنگی و تشنگب افراد از طبقههای اجتماعی مختلف، همدیگر را درک میکنند، افزود: روزهداران خودشان را به مثابه آنها شبیهسازی میکنند و این مسئله باعث درک بخشی از شرایط آنها میشود و با فطریهای که در انتهای ماه مبارک رمضان پرداخت میکنند نیز شاهد ایجاد انسجام اجتماعی با این طبقه هستیم.
این مدرس دانشگاه با اشاره به کارکرد دیگر روزهداری، تاکید کرد: عبادات این ماه مبارک میتواند با انقلاب درونی که در افراد ایجاد میکند سببساز کمک و دستگیری بیشتر از طبقات پایین شود که نمونه آن را در تهیه و اهدای بستههای معیشتی به افراد ضعیف در ماه مبارک رمضان شاهد هستیم.
بخشنده با تاکید بر اینکه هر دین شامل دو جنبه باورداشتها و اعتقادات و همچنین جنبه عملی شامل مناسک و شعائر است، گفت: روزهداری یکی از مناسک دین محسوب میشود که انجام آن همراه باور است.
وی با اشاره به اینکه در سالهای اخیر با توجه به تغییرات اجتماعی روزهداری نیز تغییراتی پیدا کرده، افزود: از جمله این تغییرات شکلهای مختلف احسان و دستگیری از نیازمندان است که در قالب افطاریهای مختل از جمله افطاری به ایتام، افطاری به نیازمندان و.... میتوان نام برد و همه اینها موجب نمود بیش از پیش پیوند و انسجام اجتماعی میشود.
این مدرس دانشگاه با بیان اینکه از جمله تغییرات اجتماعی که موجب شده افطار و سحر ماه مبارک رمضان نیز شکل جدیدی به خود بگیرد را با ورود تکنولوژی و رسانه شاهد هستیم، تصریح کرد: در گذشته افرادی عهدهدار اعلام وقت سحر بودند و از مناره مساجد و یا عبور از معابر و با اجرای رسوم ویژه این ماه، وقت سحر را با صدای بلند اعلام میکردند اما امروزه با ورود وسایل ارتباط جمعی از جمله تلویزیون، رادیو و حتی موبایل نقش این افراد کمرنگ شده و هر فرد در منزل خود میتواند وقت سحر و افطار را مطلع شود.
بخشنده با اشاره به اینکه از دیگر مناسکی که شاهد تغییر آن هستیم، افزود: امروزه همانند گذشته روزهداران به دنبال برنامه ویژه از رسانههای جمعی نیستند و با استفاده از اینترنت، عموما خودشان برنامههای دلخواه دینی را میتوانند ببینند و بشنوند و الان افراد با یک موبایل متصل به اینترنت میتوانند موارد دلخواه خود را دنبال کنند.
این دکترای جامعهشناس با تاکید بر اینکه یکی دیگر از تغییرات مناسک روزهداری تغییر در سفرههای افطار است، گفت: از گذشتههای دور تاکنون، افرادی که تمکن مالی بهتری داشتند همیشه در بین خانواده و حتی مساجد عهدهدار سفرههای افطار و پذیرایی از روزهداران بودند.
بخشنده تصریح کرد: اما آنچه نباید از نظر دور داشت توجه به سادهزیستی و پرهیز از اسراف و چشموهمچشمی در سفرههای افطار است که این مسئله در ادبیات دینی اسلام بسیار مورد توجه است و نمونه بارز آن را در سیره حضرت علی(ع) شاهد هستیم که بر سفره افطار آن حضرت همیشه فقط یک نوع غذا وجود داشت و با تاسی به این مسئله میتوان از معنویت میزبانی افطار و اطعام روزهداران در این ماه پرخطر و برکت فیض برد.
انتهای پیام
