
حجتالاسلام والمسلمین محمدجواد بهشتی، مدرس حوزه علمیه قم در گفتوگو با ایکنا از کرمان با اشاره به فضای نزول سوره «فتح» اظهار کرد: پیامبر اسلام(ص) در شرایطی تصمیم گرفتند برای زیارت خانه خدا به سمت مکه حرکت کنند که این شهر در اختیار قریش، بزرگترین قدرت منطقه، قرار داشت و سابقه جنگهای بدر، احد و خندق نیز نشاندهنده دشمنی عمیق آنان با مسلمانان بود.
وی افزود: با وجود این شرایط، پیامبر(ص) به مسلمانان فرمودند با نیت زیارت کعبه و بدون سلاح حرکت کنند. بسیاری از مردم بهدلیل خطرات احتمالی همراهی نکردند و حتی تصور میکردند مسلمانان از این سفر باز نخواهند گشت، اما گروهی از مؤمنان با پیامبر(ص) همراه شدند.
بهشتی ادامه داد: مسلمانان در نزدیکی مکه، در منطقه حدیبیه، با مانع قریش روبهرو شدند و در این میان، وقتی احتمال درگیری مطرح شد، مسلمانان با پیامبر(ص) پیمانی استوار بستند که تا پای جان در کنار ایشان بایستند؛ پیمانی که به «بیعت شجره» یا «بیعت رضوان» مشهور شد.
این مدرس حوزه علمیه گفت: قرآن کریم در آیه «لَقَدْ رَضِيَ اللّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ» این بیعت را نشانه صدق ایمان دانسته و میفرماید خداوند از نیتهای آنان آگاه شد و آرامش خود را بر دلهایشان نازل کرد.
وی افزود: نتیجه این ایستادگی و ایمان، پذیرش صلح حدیبیه از سوی قریش بود؛ صلحی که در واقع به معنای به رسمیت شناختن قدرت مسلمانان به رهبری پیامبر اسلام(ص) بود و زمینه فتح مکه بدون جنگ را فراهم کرد. به تعبیر قرآن، این رخداد «فتح مبین» بود و زبان بدگویان را قطع کرد.
بهشتی با بیان اینکه سوره «فتح» حکایتگر غلبه قدرت ایمان بر امکانات گسترده دشمن است، تصریح کرد: طبق آیات این سوره، خداوند با امداد مستقیم خود و با همراهی «جنود آسمانها و زمین» به یاری مؤمنان آمد و نتیجه آن تثبیت قدرت حکومت اسلامی و افزایش باور مردم به جایگاه رهبری و ولایت بود.
وی ادامه داد: در ماجرای حدیبیه حتی شرایطی فراهم شد که اگر مسلمانان در همان زمان وارد نبرد میشدند امکان پیروزی نیز وجود داشت، اما بهدلیل حضور برخی مؤمنان ناشناخته در مکه که ممکن بود در درگیری آسیب ببینند، جنگ رخ نداد و فتح نهایی به زمان دیگری موکول شد.
این مدرس حوزه علمیه بیان کرد: پیام اصلی سوره «فتح» آن است که پیروزی در منطق اسلام تنها بر پایه امکانات مادی حاصل نمیشود؛ مسلمانان وظیفه دارند توان خود را افزایش دهند، اما تکیه حقیقی باید بر امداد الهی باشد.
وی با اشاره به روایاتی از سیره پیامبر(ص) افزود: مسلمانان در میدانهای دشوار همواره اهل دعا و تضرع بودند؛ چنانکه در جنگ بدر نقل شده است که پیامبر اکرم(ص) در سجدههای خود بارها ذکر «یا حی یا قیوم» را تکرار میکردند تا یاری الهی فرارسید.
بهشتی یادآور شد: نتیجه صلح حدیبیه تنها آرامش موقت نبود، بلکه گشایشهای مهم سیاسی و اقتصادی برای جامعه اسلامی به همراه داشت؛ بهگونهای که قدرت اسلام تثبیت شد، محاصرهها شکسته شد و زمینه پیروزیهای بعدی از جمله فتح خیبر و دیگر موفقیتها فراهم آمد.
وی تأکید کرد: سوره فتح نشان میدهد هرگاه مردمی با ایمان، وفاداری و همراهی با رهبری در صحنه حاضر شوند، سنت الهی بر تحقق پیروزی و گشایشهای بزرگ جاری خواهد شد.
انتهای پیام