لزوم حرکت قاریان و حافظان قرآن از قالب «تلاوت صرف» به سمت «تلاوت تبیینی»

حجت‌الاسلام والمسلمین علی تقی‌زاده، رئیس سازمان دارالقرآن الکریم و دبیر نهضت ملی «زندگی با آیه‌ها»، در چهارمین نشست فعالان قرآنی کشور که با محوریت تبیین تحولات اخیر و بررسی نقش‌آفرینی جامعه قرآنی در شرایط جنگی و با هدف هم‌اندیشی و تبیین وظایف فعالان قرآنی در عرصه‌های حساس کشور عصر روز گذشته چهارشنبه 27 اسفندماه به صورت مجازی برگزار شد به تبیین وظایف جامعه قرآنی در شرایط کنونی پرداخت.

رئیس سازمان دارالقرآن الکریم با اشاره به فرمایشات علامه طباطبایی و آیت‌الله بهجت، «ظهور قرآن در جامعه» را مسئله‌ای کلیدی خواند و با بیان اینکه قرآن کریم کتاب مبارزه و جهاد برای تحقق آرمان الهی «يُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ» است، تصریح کرد: امروز بیش از هر زمان دیگر فرصت اثبات زنده و اثرگذار بودن قرآن فراهم شده است.

وی با استناد به استفتایی که حجت‌الاسلام والمسلمین قمی رئیس شورای توسعه فرهنگ قرآنی از رهبر شهید انقلاب داشتند، اظهار کرد: رهبر عزیزمان در پاسخ به این سوال که وظیفه امروز ما چیست، فرمودند: «حوادث و اتفاقات اخیر را تبیین و روایت قرآنی کنید». این یک وصیت مهم و چراغ راهی برای همه دست‌اندرکاران قرآن است.

رئیس سازمان دارالقرآن الکریم افزود: رهبر شهید ما نگاهی عمیق و قرآنی به تحولات اجتماعی داشتند. تعبیر ایشان مبنی بر اینکه «اگر حادث‌های برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد»، دقیقاً مبتنی بر سنت‌های الهی است.

تقی‌زاده با طرح این پرسش که «آیا تاکنون مفهوم قوم قیام‌کننده و قوم برگزیده در قرآن را برای مردم به درستی تبیین کرده‌ایم»، به تحلیل آیات ۵۴ تا ۵۶ سوره مبارکه مائده پرداخت و در تشریح این آیات گفت: خدای متعال در این آیات، ویژگی‌های نسلی را برمی‌شمارد که اگر جامعه‌ای از مدار حق خارج شود، آنان را مبعوث می‌کند.این قوم، مردمی هستند که خدا آنها را دوست دارد و آنها نیز خدا را دوست دارند. در برابر مؤمنان، فروتن و متواضع، و در برابر کافران، سرسخت و با صلابت‌اند. در راه خدا جهاد می‌کنند و از سرزنش هیچ سرزنش‌کنند‌ه‌ای هراس ندارند.

وی با بیان اینکه در روایات متعدد، این ویژگی‌ها برای یاران ایرانی و مردمی که در آخرالزمان پای کار ولایت می‌ایستند، تطبیق داده شده است، اظهار کرد: مردم ما امروز این ویژگی‌ها را دارند. آنها همان قومی هستند که کل تاریخ انبیا در انتظار آمدنشان بود تا کار به سرانجام برسد.

دبیر نهضت ملی «زندگی با آیه‌ها» با اشاره به آیه ۵۵ سوره مائده (آیه ولایت) و آیه ۵۶ (فَإِنَّ حِزبَ اللَّهِ هُمُ الغالِبونَ) تأکید کرد: وقتی مردم مؤمن در کنار ولی الهی بایستند، حزب الله شکل می‌گیرد و پیروزی نهایی رقم می‌خورد. امروز مردم ایران با حضور حماسی خود در صحنه‌های مختلف، این حقیقت قرآنی را عینیت بخشیده‌اند.

لزوم نوآوری در قالب‌ها؛ از تلاوت صرف تا تلاوت تدبری و تبیینی

رئیس سازمان دارالقرآن الکریم در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر لزوم نوآوری در شیوه‌های ارائه مفاهیم قرآنی، گفت: وظیفه خاص جامعه قرآنی، صرفاً برگزاری محافل سنتی نیست. باید به فکر قالب‌های جدیدی باشیم تا کلام خدا بهتر به دل مخاطبان بنشیند.

وی با اشاره به موفقیت جریان مداحی و شعر در ارتباط‌گیری با مردم در ایام اخیر، تصریح کرد: قاریان و حافظان قرآن باید از قالب «تلاوت صرف» خارج شده و به سمت «تلاوت تبیینی» حرکت کنند. یعنی قاری پیش از تلاوت، چند دقیقه با مردم سخن بگوید، مسئله روزشان را طرح کند و پاسخ آن را از زبان قرآن بیان نماید، سپس آیات را تلاوت کند. این مدلی است که رهبر شهید ما بار‌ها بر آن تأکید داشتند.

رئیس سازمان دارالقرآن الکریم، تجربه موفق برنامه‌هایی مانند «محفل» و جلساتی که با حضور اساتیدی، چون حجج الاسلام پناهیان و قاسمیان برگزار می‌شود را نمونه‌های موفقی از این رویکرد دانست و افزود: وقتی مردم معنای آیات را بفهمند، آنگاه تلاوت قرآن بر قلوبشان می‌نشیند و اشکشان جاری می‌شود.

وی بر ضرورت «تمرکز محتوایی» تأکید کرد و گفت: نهضت ملی «زندگی با آیه‌ها» و برنامه‌های آتی سازمان دارالقرآن با محوریت آیات مورد تأکید رهبری معظم انقلاب مانند «وَلاَ تَهِنُوا وَلاَ تَحْزَنُوا» و آیات سوره فتح و آیه «وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ» ادامه خواهد یافت تا یک حرکت منسجم و هدفمند قرآنی در کشور شکل بگیرد.

تقی‌زاده در پایان سخنان خود ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای اخیر به ویژه شهدای جبهه مقاومت و همچنین شهدای عرصه قلم و رسانه، برای پیروزی هرچه سریعتر رزمندگان جبهه حق و نابودی کامل دشمنان اسلام و قرآن، از درگاه ایزدی مسئلت نمود و بر ضرورت ادامه مسیر جهاد تبیین و همراهی همه فعالان قرآنی با نیرو‌های جهادی در میدان عمل تأکید کرد.