تجلی احسن الحال در خانواده/ ۳
رزق حلال؛ زیرساخت تربیت پاک و مایه آرامش خانواده + صوت
در نگاه قرآن، «رزق» تنها تأمین خوراک و غذای مادی برای خود و فرزندان نیست؛ بلکه تأمین کننده جان و فطرت پاک انسان نیز هست. لقمه حلال و طیب، جان و روح آدمی را نورانی و زمینه هدایت را فراهم میکند.
نوروز، این رویش کهن، همیشه با نوید «حول حالنا» همراه بوده است. این دعا، فراتر از یک عبارت نیایشی، آرزوی تحولی ژرف و همگانی در جان و جهان آدمیان است؛ تحولی که باید در دل زندگی روزمره خانوادهها جاری شود و کوچههای شهر و خانههایمان را معطر کند. اما پرسش اصلی اینجاست؛ این «دگرگونی حال» چگونه میتواند در شرایط پیچیده امروز محقق شود؟پاسخ در گرو التزام به اصول اخلاقی است. اخلاق، تنها مجموعهای از بایدها و نبایدها نیست؛ بلکه زیربنای هر تحول اصیل فردی و اجتماعی است. در فضای کنونی، که تشویشها و فشارهای بیرونی ممکن است بر آرامش درونی سایه افکند، رعایت اصول اخلاقی در کنشها و پیامهای ما، خود به عاملی برای تجلی همان «حول حالنا» تبدیل میشود. اخلاق، چراغی است که مسیر تحول را روشن میکند.
ایکنا در آستانه فرا رسیدن سال نو و ایام نوروز، با هدف بهرهگیری از آموزههای قرآنی در مسیر تحول و تربیت خانواده، سلسله درسگفتارهایی را با عنوان «تجلی احسن الحال در خانواده» تهیه و تقدیم مخاطبان گرامی میکند. در این مجموعه، مریم فرضی، مدرس دانشگاه و کارشناس دینی، با تبیین نکات کلیدی از قرآن کریم، به بررسی ابعاد مختلف این تحول روحی و معنوی میپردازد تا خانوادهها بتوانند سال جدید را با نشاط ایمانی و انس با تعالیم آسمانی آغاز کنند.
در سومین درسگفتار به موضوع «رزق حلال و اثر آن بر تربیت نسل و فرزندان» پرداخته شده است که در ادامه با هم میبینیم و میخوانیم:
آرزو میکنیم سال جدید، با همه لحظهها و ثانیههایش، برای همگان پر از خیر و برکت و انباشته از رویدادها و اخبار نیک باشد. امیدواریم در مسیر درسگفتارهای تربیتی، بتوانیم گامهایی مؤثر در راستای دستیابی به «حال خوب» برداریم و براساس مفهوم ارزشمند «حول حالنا»، مباحثی سازنده را تقدیم حضورتان کنیم.
عزیزان، «حَلال» از مباحث مهمی است که در آموزههای دینی و تربیتی ما بارها بر آن تأکید شده و تأثیر عمیقی بر پرورش فرزندان بر جای میگذارد. در حقیقت، «رزق حلال» زیرساخت یک تربیت پاک است. قرآن کریم نیز در آیات متعددی بر حلال و طیب بودن روزی تأکید فرموده است؛ از جمله در آیه ۱۶۸ سوره مبارکه بقره که میفرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ کُلُوا مِمَّا فِی الْأَرْضِ حَلَالًا طَیِّبًا؛ ای مردم، از آنچه در زمین است حلال و پاکیزه بخورید».
در نگاه قرآن، «رزق» تنها تأمین خوراک و غذای مادی برای خود و فرزندان نیست؛ بلکه تأمینکننده جان و فطرت پاک انسان نیز هست. لقمه حلال و طیب، جان و روح آدمی را نورانی و زمینه هدایت را فراهم میکند.
همه ما به خاطر داریم که در روز عاشورا، امام حسین(ع) خطاب به کوفیان فرمودند: «آنچه سبب شده است سخن مرا نشنوید، این است که شکمهایتان از مال حرام پر شده و پذیرش حق برایتان دشوار شده است». در واقع، لقمهای که ناپاک یا شبههناک باشد، جان را سنگین میکند و پذیرش حق را با مشکل مواجه میکند.
اهمیت رزق حلال تا بدانجاست که ارتباطی مستقیم و بسیار مهم بین رزق حلال و داشتن نسل پاک مشاهده میشود. قرآن هشدار میدهد افرادی که به حقوق دیگران تجاوز میکنند و مراقب پاکی مال خود نیستند، آینده نسل و فرزندان خود را به خطر میاندازند.
پیام تربیتی مهمی که آیات قرآن و سیره اهل بیت عصمت و طهارت(ع) که مفسران حقیقی قرآن هستند، در مورد رزق حلال برای ما دارند، این است: گاهی والدین برای رفاه بیشتر فرزندان، به دنبال کسب درآمد از هر راهی هستند یا مراقب ورود مال مشتبه به زندگی نیستند؛ ولی قرآن به صراحت میفرماید که این کار، بنیان معنوی همان فرزندان را سست میکند. در آیات قرآن از جمله آیه ۵۱ سوره «مومنون» ارتباطی مستقیم بین خوردن مال پاک و عمل صالح دیده میشود که نشاندهنده پیوند تنگاتنگِ «رزق حلال» با «عمل صالح» و «نسل سالم» است.
در تربیت فرزند، مهمترین ابزار والدین را دعا میدانیم. بله، پدر و مادرها زمینهساز تربیت هستند و دعا را باید به عنوان پشتوانهای مهم به کار گیرند؛ اما به یاد داشته باشیم که دعایی که از لقمهای آلوده و سفرهای ناپاک برخاسته باشد، اثر تربیتی خود را از دست میدهد.
رزق حلال، آرامش وجدان، آرامش روح و روان، امنیت روانی و سلامت خانواده را، از لحاظ روحی و روانی، برای اعضای خانواده به ارمغان میآورد و در این زمینه، پدر و مادران باید توجه ویژهای به «ورودیهای حلال» در زندگی خود داشته باشند.
یادمان باشد که رشد متعادل شخصیت کودک زمانی اتفاق میافتد که همه جنبههای تربیتی را رعایت کنیم و یکی از مهمترین اصولی که میتواند به «حال خوب» خودمان و اعضای خانواده کمک کند، کاهش اضطرابها، سردرگمیها و تقویت «رزق حلال» (تلاش در مسیر کسب حلال) است.
انشاءالله خداوند متعال به همه ما توفیق دهد که در سال جدید، گامهای مؤثری در مسیر «حول حالنا» برداریم و در کسب رزق حلال بیش از پیش کوشا باشیم.
