راه ادا نکردن حق مردم بر مسلمانان بسته است

حجت‌الاسلام علیرضا قبادی، جامعه‌شناس و کارشناس دینی در سلسله گفتار‌های پیش رو، با نگاهی نو و کاربردی، به بازخوانی ابعاد مغفول‌مانده از زندگی پیامبر اکرم(ص) می‌پردازد. در ادامه درس‌گفتار دوم را می‌خوانیم. 

حلول ماه ربیع  الاول، ماه ولادت فرخنده  پیامبر رحمت(ص) را تبریک و شادباش می‌گویم.

حال که تقدیر اینگونه رقم خورد که ارائه درس‌های از زندگی پیامبر(ص)، از پایان عمر شریف ایشان آغاز شود این اتفاق را به فال نیک گرفته و سایر گفتارها  را از همانجا ادامه می‌دهیم.

همانگونه که اشاره شد، پیامبر(ص) ۱۴ روز از پایان عمر شریفشان را بیمار شدند. در یکی از روزهای بیماری، به کمک علی(ع) و فضل بن عباس وارد مسجد شدند و ضمن سخنانی، مردم را از مرگ خویش با خبر ساختند و فرمودند اگر وعده‌ای به کسی داده‌ام، بگوید تا انجام دهم و هر کس طلبی از من دارد بگوید تا ادا کنم. منابع تاریخی نقل می‌کنند، پس از سخنان رسول خدا، مردی برخاست و گفت:  چندی قبل، به من وعده دادید اگر ازدواج کنم، مبلغی به من کمک می‌کنید. پیامبر(ص) فوراً به «فضل بن عباس» دستور دادند که مبلغ مورد نظر، به او پرداخت شود.

سه روز قبل از وفات و در شدت بیماری بار دیگر به مسجد رفتند و طی سخنانی فرمودند: هر کس حقی برگردن من دارد، برخیزد و اعلام کند؛ زیرا «قصاص در این جهان آسان‌تر از قصاص در روز قیامت است». در این هنگام «سواده» برخاست و گفت، هنگام برگشت از نبرد طائف، موقعی که خواستید به مرکب خود تازیانه بزنید آن تازیانه به بدن( شکم‌) من اصابت کرد، اکنون می‌خواهم، آن ضربه را قصاص کنم. پیامبر(ص) دستور دادند تا همان تازیانه را از خانه بیاورند، تا قصاص صورت گیرد، آنگاه پیراهن خود را بالا زدند و خود را برای  قصاص آماده کردند، هنگامی که «سواده» بدن پاک پیامبر را دید، خم شد و شکم پیامبر را بوسید در این لحظه پیامبر سواده را دعاکرد و فرمود خدایا همان طور که او از پیامبرت گذشت؛ از او درگذر.

هنگامی که پیامبر(ص) با آن جایگاه رفیع و با آنکه وعده بهشت به او داده شد، درصدد جبران حقوق هر چند نامسلم مردم است؛ سایر افراد، در عدم ادای حقوق مردم، چه عذری می‌توانند در پیشگاه الهی ارائه کنند. آنگاه که پیامبر(ص) با حال بیماری، بی‌مجامله و تعارف خود را مهیای قصاصی می‌کند که به دلیل غیر عمدی بودن ضربه، محل قصاص نیست؛ دیگران با چه توجیهی می‌توانند در عدم ادای حقوق مسلم مردم شانه خالی کنند.

چگونه می‌توان هم ادعای پیروی از پیامبر(ص) را داشت و هم حقی از مردم بدون کسب حلالیت از آنان بر عهده داشت. گویا پیامبر(ص) با ادای حقوق هر چند نامسلم مردم و کسب حلالیت از آنان، راه هرگونه عذر و توجیه را به روی افرادی که در عدم ادای حقوق مردم کوتاهی می‌کنند بسته و با چنین رفتاری حجت را بر همگان تمام کرده است.