یوم الله ۱۲ فروردین؛ نقطه تثبیت مردم‌سالاری دینی در ایران

سیدمحمد حسینی، معاون پارلمانی دولت سیزدهم در گفت‌وگو با ایکنا، با تبریک فرارسیدن یوم الله 12 فروردین، روز جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: انقلاب اسلامی، انقلابی مردمی بود و برخلاف برخی جریان‌ها که در آن مقطع شعار مبارزه مسلحانه را مطرح می‌کردند و آن را تنها راه رهایی می‌دانستند، امام خمینی(ره) از همان ابتدا بر حضور مردم در صحنه، نقش‌آفرینی توده‌ها و تکیه بر خواست و اراده عمومی تأکید داشتند.

وی افزود: آنچه در نهایت به پیروزی انقلاب اسلامی منجر شد، حضور گسترده و میلیونی مردم در صحنه بود؛ حضوری که نشان داد مسیر تحولات در ایران نه از طریق گروه‌های محدود، بلکه با اتکا به بدنه اصلی جامعه طی می‌شود. پس از پیروزی انقلاب نیز برخی تصور می‌کردند که شورای انقلاب یا نخبگان سیاسی باید به‌تنهایی امور را در دست بگیرند، اما امام(ره) بار دیگر بر نقش بی‌بدیل مردم تأکید کردند و حتی تعیین نام نظام سیاسی را نیز به رأی ملت واگذار کردند.

حسینی ادامه داد: در آن مقطع، پیشنهادهای مختلفی از سوی برخی جریان‌ها مطرح می‌شد؛ از جمله «جمهوری دموکراتیک»، «جمهوری دموکراتیک اسلامی»، «جمهوری» بدون قید اسلامی یا حتی «حکومت اسلامی». اما امام خمینی(ره) با صراحت بر عنوان «جمهوری اسلامی، نه یک کلمه کمتر و نه یک کلمه بیشتر» تأکید کردند و در عین حال فرمودند که نظر نهایی را مردم باید اعلام کنند. این نگاه، نشان‌دهنده اعتماد عمیق به رأی و تشخیص ملت بود.

وی تصریح کرد: در همه‌پرسی ۱۲ فروردین ۱۳۵۸، این اعتماد به‌خوبی پاسخ داده شد و اکثریت قاطع مردم به جمهوری اسلامی رأی دادند. این رأی، نه‌تنها تعیین‌کننده ساختار نظام سیاسی کشور بود، بلکه نشان داد که بدنه اصلی جامعه، همان مسیری را می‌پسندد که امام(ره) ترسیم کرده‌اند. در شرایطی که برخی خواص و جریان‌های خاص، صدای بلندتری در رسانه‌ها داشتند و حتی رسانه‌های خارجی مانند بی‌بی‌سی نیز دیدگاه‌های آنان را برجسته می‌کردند، این رفراندوم نشان داد که نظر واقعی مردم چیست.

نهادینه‌سازی مردم‌سالاری از نخستین روزها

معاون پارلمانی دولت سیزدهم با اشاره به روند تدوین قانون اساسی گفت: تأکید بر نقش مردم تنها به تعیین نام نظام محدود نشد، بلکه در فرآیند تدوین قانون اساسی نیز تداوم یافت. امام(ره) تأکید داشتند که اعضای مجلس خبرگان قانون اساسی باید توسط مردم انتخاب شوند و پس از تدوین نیز متن قانون اساسی مجدداً به رأی عمومی گذاشته شود.

وی افزود: این سطح از مشارکت دادن مردم در تعیین سرنوشت کشور، در بسیاری از انقلاب‌های جهان بی‌سابقه است. در بسیاری از کشورها، پس از انقلاب یا حتی کودتا، تا مدت‌ها مردم نقشی در تصمیم‌گیری‌ها ندارند و قدرت در دست گروه‌های خاص باقی می‌ماند، اما در جمهوری اسلامی از همان ابتدا، مردم در متن تحولات قرار گرفتند.

حسینی اظهار کرد: ۱۲ فروردین در واقع روز تثبیت جمهوری اسلامی و آغاز نهادینه شدن مردم‌سالاری دینی در کشور است. اگر این رأی‌گیری در مدت کوتاهی پس از پیروزی انقلاب انجام نمی‌شد، ممکن بود به‌تدریج نوعی بی‌تفاوتی در جامعه شکل بگیرد و مردم خود را از فرآیندهای تصمیم‌گیری کنار ببینند، اما این اقدام به‌موقع، نقش مردم را تثبیت کرد.

وی ادامه داد: امروز نیز پس از گذشت ۴۷ سال، هر زمان که کشور با چالش مواجه شده، مردم در صحنه حضور داشته‌اند؛ چراکه احساس می‌کنند رأی و نظر آنان در اداره کشور مؤثر است. تغییر دولت‌ها با رویکردهای مختلف، گواهی بر این مدعاست که مردم در تعیین مسیر کشور نقش واقعی دارند.

جمهوریت و اسلامیت؛ دو رکن مکمل

معاون پارلمانی دولت سیزدهم با تبیین دو مؤلفه اصلی نظام جمهوری اسلامی اظهار کرد: جمهوری اسلامی بر دو پایه «جمهوریت» و «اسلامیت» استوار است. جمهوریت به معنای نقش مردم در تعیین مسئولان و اداره امور از طریق انتخابات مختلف است؛ از شوراهای روستا و شهر گرفته تا مجلس شورای اسلامی، مجلس خبرگان رهبری و ریاست‌جمهوری.

وی افزود: در کنار آن، اسلامیت به این معناست که قوانین و سیاست‌ها نباید با احکام الهی مغایرت داشته باشند. این موضوع از طریق نهادهایی مانند شورای نگهبان و نیز جایگاه رهبری که یک فقیه عادل و آگاه به زمان است، تضمین می‌شود.

حسینی تصریح کرد: در ابتدای انقلاب، برخی مدعی بودند که میان جمهوریت و اسلامیت تعارض وجود دارد و این دو قابل جمع نیستند، اما تجربه چند دهه گذشته نشان داده است که این دو نه‌تنها متضاد نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند و توانسته‌اند نظامی کارآمد را شکل دهند.

وی با اشاره به برخی مقاطع حساس افزود: حتی در برهه‌هایی که تلاش‌هایی برای کمرنگ کردن نقش مردم صورت گرفت، رهبری با قاطعیت از رأی ملت صیانت کردند. برای مثال در سال ۱۳۸۸، برخی جریان‌ها درصدد نادیده گرفتن آرای مردم بودند، اما با ایستادگی رهبری، از ایجاد یک بدعت خطرناک جلوگیری شد.

نقش مردم در اقتدار و امنیت ملی

معاون پارلمانی دولت سیزدهم با تأکید بر اهمیت حضور مردم در تأمین امنیت و اقتدار کشور گفت: یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت جمهوری اسلامی در مواجهه با تهدیدات، اتکا به مردم بوده است. در دوران دفاع مقدس، این حضور داوطلبانه مردم از سراسر کشور بود که مانع تحقق اهداف دشمن شد.

وی ادامه داد: در آن زمان، ارتش هنوز به‌طور کامل بازسازی نشده بود و سپاه نیز در مراحل اولیه شکل‌گیری قرار داشت، اما حضور گسترده مردم در جبهه‌ها، معادلات جنگ را تغییر داد و اجازه نداد حتی یک وجب از خاک کشور در اختیار دشمن باقی بماند.

حسینی افزود: امروز نیز در قالب جنگ‌های ترکیبی که شامل ابعاد نظامی، اقتصادی، رسانه‌ای و فرهنگی است، نقش مردم بیش از پیش اهمیت دارد. اگر صرفاً به ساختارهای رسمی تکیه شود، موفقیت کامل حاصل نخواهد شد، اما وقتی مردم در صحنه باشند، قدرتی عظیم شکل می‌گیرد که دشمن را ناکام می‌گذارد.

وی اظهار کرد: دشمنان همواره به دنبال ایجاد شکاف در داخل کشور هستند، زیرا به‌خوبی می‌دانند که در صورت بروز اختلاف و تنش داخلی، نیازی به فشار خارجی نخواهند داشت. به همین دلیل، ایجاد فتنه و آشوب در مقاطع مختلف، یکی از راهبردهای آنان بوده است.

وحدت ملی؛ شرط عبور از تهدیدها

حسینی با اشاره به اهمیت انسجام اجتماعی اظهار کرد: اگر مردم دچار اختلاف شوند، خود این مسئله می‌تواند به عاملی برای تضعیف کشور تبدیل شود، اما در مقابل، وحدت و همبستگی ملی، بزرگ‌ترین سرمایه برای مقابله با دشمنان است.

وی افزود: تجربه حوادث مختلف در سال‌های ۷۸، ۸۸ و ۱۴۰۱ نشان داد که با هدایت و روشنگری رهبری و حضور مردم، کشور توانسته از شرایط سخت عبور کند و توطئه‌ها را خنثی سازد.

معاون پارلمانی دولت سیزدهم ادامه داد: در مقاطع اخیر نیز دشمنان تلاش کردند با ترکیب فشار خارجی و تحریک داخلی، کشور را دچار بی‌ثباتی کنند، اما حضور مردم در صحنه و حمایت آنان از نظام، این نقشه‌ها را ناکام گذاشت.

وی تأکید کرد: زمانی که مردم احساس کنند کشور متعلق به خودشان است، با تمام توان از آن دفاع می‌کنند و در برابر هرگونه تهدید داخلی و خارجی می‌ایستند.

مقایسه با تجربه سایر کشورها

حسینی با اشاره به وضعیت برخی کشورها گفت: در کشورهایی که حکومت‌ها از پشتوانه مردمی برخوردار نیستند، با کوچک‌ترین بحران، ساختار سیاسی دچار فروپاشی می‌شود. نمونه‌هایی از این وضعیت را می‌توان در برخی کشورهای منطقه و جهان مشاهده کرد.

وی افزود: در برخی کشورها، تغییر حکومت‌ها بدون واکنش جدی مردم رخ می‌دهد، زیرا مردم خود را در سرنوشت کشور سهیم نمی‌دانند. در حالی که در جمهوری اسلامی، این احساس تعلق و مشارکت، عامل اصلی پایداری نظام بوده است.

معاون پارلمانی دولت سیزدهم خاطرنشان کرد: حتی در کشورهایی که سال‌ها تحت اشغال یا نفوذ قدرت‌های خارجی بوده‌اند، نبود انسجام داخلی، مانع از شکل‌گیری یک نظام پایدار شده است، اما در ایران، به‌واسطه حضور مردم، این انسجام حفظ شده است.

۱۲ فروردین؛ یک تجربه موفق و ماندگار

وی در پایان با تأکید بر اهمیت بازخوانی تجربه ۱۲ فروردین گفت: این روز، یک تجربه موفق تاریخی است که نشان داد اتکا به مردم می‌تواند یک نظام مستقل، مقتدر و پایدار را شکل دهد.

حسینی افزود: در این روز، مردم ایران برای نخستین بار در تاریخ معاصر، به‌صورت واقعی و مؤثر در تعیین سرنوشت خود نقش ایفا کردند و این روند در سال‌های بعد نیز ادامه یافت.

وی تصریح کرد: بازخوانی فلسفه این همه‌پرسی و تبیین اهمیت آن برای نسل جوان، از ضروریات امروز است، چراکه بسیاری از آنان آن دوران را تجربه نکرده‌اند و باید با تفاوت‌های قبل و بعد از انقلاب آشنا شوند.

معاون پارلمانی دولت سیزدهم در پایان گفت: حفظ وحدت ملی، تقویت سرمایه اجتماعی و استمرار نقش‌آفرینی مردم، مهم‌ترین عوامل تداوم اقتدار جمهوری اسلامی است و تجربه ۱۲ فروردین، نقشه راهی برای آینده کشور محسوب می‌شود.