دحو الارض نماد امید و قدرشناسی از نعمتهای الهی است
مدرس حوزه علمیه خواهران سمنان با بیان اینکه دحوالارض، سالروز تولد زمین و روز نمایان شدن خشکیها از دل آبهای تیره و تار است، گفت: این روز، نماد امید، شروع دوباره و قدرشناسی از نعمتهای الهی است.
دحوالارض یا گسترش زمین یکی از رویدادهای مهم در تقویم اسلامی است که در روز 25 ذیالقعده رخ داده است. این روز بهعنوان روزی که خداوند زمین را از زیر کعبه گسترش داد، شناخته میشود. این رویداد در بسیاری از منابع تاریخی و روایات مذهبی ذکر شده است و اهمیت ویژهای در فرهنگ اسلامی دارد. در همین راستا خبرنگار ایکنا از سمنان با مریم طنانی، مدرس حوزه علمیه خواهران سمنان گفتوگویی کرده است که مشروح آنرا در ادامه میخوانیم:
ایکنا ـ مفهوم دحوالارض چیست و در منابع دینی به چه معنایی آمده است؟
دحوالارض در لغت به معنای گستراندن و پهن کردن زمین است. در اصطلاح منابع دینی، به روزی اشاره دارد که خشکیها برای اولین بار از زیر آبهای اولیه سر بیرون آوردند و زمین برای سکونت انسان آماده شد. این مفهوم برگرفته از آیه ۳۰ سوره مبارکه «نازعات» است: «وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَٰلِكَ دَحَاهَا؛ و زمین را پس از آن بگسترانید»؛ علامه طباطبایی در تفسیر المیزان معتقد است این گسترش زمین در طول زمان و بهصورت تدریجی انجام شده است.
ایکنا ـ چرا این روز در تقویم اسلامی چنین جایگاهی دارد و چه رویدادی باعث شده این روز را ویژه بدانیم؟
این روز به چند دلیل از جایگاه ویژهای برخوردار است: ۱- رخدادهای مهم تاریخی: بنابر روایات از امام رضا(ع) و امام صادق(ع)، چندین رویداد بزرگ در این روز اتفاق افتاده است که آن را از دیگر روزها متمایز میکند. برخی از این رویدادها عبارتند از ولادت حضرت ابراهیم(ع) و ولادت حضرت عیسی(ع)، هبوط حضرت آدم(ع) به زمین و بنیانگذاری خانه کعبه، و قیام حضرت قائم(عج). همچنین خروج پیامبر اکرم(ص) برای حجةالوداع در این روز آغاز شده است. ۲- نزول رحمت الهی: این روز بهعنوان روز نزول نخستین رحمت از آسمان به زمین معرفی شده است. در برخی روایات آمده که خداوند در این روز یک میلیون رحمت نازل میکند. ۳- جایگاه ویژه عبادی: بهدلیل این جایگاه، عبادت در این روز از ارزش بالایی برخوردار است. امیرالمؤمنین علی(ع) میفرمایند: «کسی که در این روز روزه بگیرد و شبش را به عبادت بایستد، پاداش عبادت صد سال را دارد.»
ایکنا ـ چه آیات و روایاتی در مورد دحوالارض وجود دارد؟
مهمترین آیه از قرآن کریم که به این موضوع اشاره دارد آیه ۳۰ سوره مبارکه «نازعات» است. همچنین در آیه ششم سوره مبارکه «شمس» «وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا؛ سوگند به زمین و آن کس که آن را گسترانید» نیز اشاره شده است. روایات متعددی در منابع شیعه نیز در این زمینه وجود دارد. امام رضا(ع) در روایتی میفرمایند: «خمس و عشرين من ذي القعدة... و فيها دُحيت الارض من تحت الكعبة؛ بیستوپنجم ذیالقعده روزی است که زمین از زیر کعبه گسترده شد.» امام صادق(ع) نیز در مناظرهای با یک دانشمند یهودی، به این روز بهعنوان روز ولادت حضرت ابراهیم(ع) و عیسی(ع) اشاره کردهاند.
ایکنا ـ اعمال مستحبی این روز کدامند و هر کدام چه فلسفهای دارند؟
اعمال اصلی این روز عبارتند از: ۱- روزه: ثواب بسیار بالایی دارد. در برخی روایات، پاداش روزه این روز معادل 70 سال عبادت ذکر شده است. فلسفه آن شکرگزاری به درگاه الهی برای نعمت وجود زمین و گسترش رحمت است. ۲- غسل: به نیت روز دحوالارض انجام میشود. فلسفه آن، تطهیر ظاهری و باطنی برای درک هرچه بیشتر فضایل معنوی این روز است. ۳- نماز مخصوص دو رکعتی: نزدیک ظهر خوانده میشود. کیفیت آن به این صورت است که در هر رکعت، بعد از سوره حمد، پنج مرتبه سوره شمس خوانده شود. پس از سلام نماز، ذکر «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلاّ بِاللهِ الْعَلِیِّ الْعَظیمِ» گفته شود. فلسفه این نماز، تجدید میثاق با خالق هستی و طلب توفیق بندگی است. ۴- دعا و مناجات: دعای مخصوصی برای این روز نقل شده است و با عبارت «اللّهُمَّ داحِیَ الْکَعْبَةِ...» آغاز میشود. فلسفه آن، طلب آمرزش گناهان و برآورده شدن حاجات است. ۵- احیا و شبزندهداری: شب ۲۵ ذیالقعده از فضیلت بالایی برخوردار است. فلسفه آن، بهرهمندی از لطف و رحمت ویژه الهی در این شب پرفضیلت است.
ایکنا ـ پیام روز دحوالارض برای زندگی امروز ما چیست؟
این روز چند پیام مهم برای زندگی امروز دارد که عبارتند از امید به آینده: همانطور که زمین از دل تاریکی آبها سر برآورد و مایه حیات شد، انسان نیز در تاریکترین لحظات زندگی میتواند به لطف الهی امید داشته باشد و دوباره متولد شود. وحدت و مرکزیت: گسترش زمین از یک نقطه مرکزی (کعبه) نماد این است که بشریت برای رسیدن به سعادت نیازمند یک مرکز وحدتبخش است. شکر نعمتهای الهی: این روز فرصتی است برای تفکر در نعمت بزرگی به نام «زمین» که بستر تمام فعالیتهای زندگی ماست. آغاز دوباره: این روز به ما یادآوری میکند که هیچوقت برای تغییر و تحول در خود دیر نیست و همیشه میتوان مسیر جدیدی را آغاز کرد.
ایکنا ـ چگونه میتوان از این روز برای تقویت معنویت خانوادهها بهره گرفت؟
با برگزاری جشن خانوادگی میتوان این روز را بهعنوان «جشن روز زمین» یا «روز تولد زمین» در خانواده گرامی داشت و برای کودکان توضیح داد که چگونه زمین برای زندگی ما آماده شده است. همچنین خانوادهها میتوانند در ساعاتی، دعای مخصوص این روز را با هم بخوانند. روزه گرفتن در این روز را نیز میتوان به یک سنت خانوادگی تبدیل کرد و پاداش معنوی آن را با یکدیگر تقسیم کرد. همچنین اعضای خانواده در این روز میتوانند درباره نعمتهایی مانند آب، خاک، گیاهان و... که در زمین وجود دارد صحبت کنند و شکرگزار باشند و یا کار خیری مانند اطعام کردن یا کمک به نیازمندان را در این روز انجام دهند.
ایکنا ـ اگر بخواهید دحوالارض را در یک پیام کوتاه برای مخاطب امروز توصیف کنید چه میگویید؟
دحوالارض، سالروز تولد زمین و روز نمایان شدن خشکیها از دل آبهای تیره و تار است. روزی که رحمت بیکران خداوند بر زمین جاری شد و مقدمات زندگی برای ما فراهم شد. این روز، نماد امید، شروع دوباره و قدرشناسی از نعمتهای الهی است.
انتهای پیام
