جمعیت و قدرت یک کشور

مریم حسین‌آبادی، استاد حوزه و دانشگاه به مناسبت هفته ملی جمعیت در یادداشتی که در اختیار ایکنا قرار داده‌، آورده است: 

 

«وقتی از مؤلفه‌های قدرتمندی یک ملت و یک کشور سؤال می‌شود، توان نظامی شاید اولین چیزی باشد که به ذهن هر کسی می‌رسد، چون وقتی راجع به قدرت کشورها صحبت می‌شود، مؤلفه بسیار مهمی است. در همین دو جنگ تحمیلی اخیر موفقیت‌هایی که ما در عرصه صنعت موشکی به دست آوردیم واقعا یک بازدارندگی ارزشمند و قدرتمندی را برای ما به دنبال داشته است.

 

توان اقتصادی کشورها نیز می‌تواند یکی از مهمترین عوامل قدرت آنها باشد، چون اقتصاد رکن بسیار ارزشمند و مهمی در حفظ قدرت و امنیت یک کشور است و استقلال اقتصادی، مسئله بسیار مهمی در قدرتمندی کشورها محسوب می‌شود.

 

جغرافیای کشور، وسعت سرزمینی و موقعیت استراتژیک نیز در قدرتمندی کشور تعیین‌کننده است. چون اگر جغرافیای سرزمین کشوری، جغرافیای وسیعی باشد که دستیابی به موقعیت‌های استراتژیک در دنیا داشته باشند، می‌تواند در قدرتمندی مهم باشد، کما اینکه جغرافیای کشور ما امروز در موقعیت استراتژیک بسیار ارزشمندی در جهان واقع شده است.

 

پیشینه تاریخی و تمدنی از دیگر مؤلفه‌ها می‌توان نام برد، چون هرچقدر تاریخ و تمدن یک کشور پربارتر و غنی‌تر باشد، آن کشور می‌تواند قدرتمندتر باشد. ایران نیز از آن تمدن‌های کهن و غنی با سابقه چندین هزار ساله است.

 

منابع طبیعی و ذخایر زیرزمینی یک کشور نیز می‌توانند نقش تعیین کننده‌ای در میزان قدرت یک کشور داشته باشند، ذخایر زیرزمینی، نفت، گاز و منابع مختلف فلزات نیز می‌توانند در قدرتمندی کشورها بسیار راهگشا باشند.

 

علم را نیز از دیگر مؤلفه‌های قدرت در دنیای امروز می‌توان نامید، این علم است که یک کشور را به توان نظامی و‌ اقتصادی بالا و استحصال و استخراج بهینه منابع طبیعی و ذخایر زیرزمینی موفق می‌کند. 

 

انسجام و اتحاد ملی آحاد مردمی یک کشور نیز می‌تواند مهم باشد. البته این انسجامی که بین مردم و حاکمیت است می‌تواند در قدرت یک کشور مسئله بسیار مهمی باشد. 

 

این سوال مطرح می‌شود که چه چیزی یا چه کسی می‌تواند علم را کسب کرده و سپس آن علم را در اختیار قدرتمندی توان نظامی، اقتصادی، استحصال منابع زیرزمینی، اتحاد و انسجام ملی و وحدت ملی قرار دهد؟ آیا کسی جز انسان جز آحاد افراد یک ملت و جز جمعیت یک کشور می‌تواند این قدرت را به دست آورد؟ حتی پیشینه تاریخی و تمدنی را چه کسی می سازد؟ آیا آحاد مردم یک کشور و جمعیت یک کشور در طول تاریخ نبودند که آن تمدن و پشتوانه غنی فرهنگی را ساختند؟

 

بله، اقتصاد، توان نظامی، جغرافیا و موقعیت استراتژیک، منابع طبیعی بسیار مهم است و علم شاید از همه این‌ها مهم‌تر  باشد، چون همه این موارد را از قوه به بالفعل می‌رساند. اما چه کسی است که علم را کسب می‌کند؟ این انسان است، و هرچقدر که جمعیت و آحاد افراد ملت بیشتر باشند، امکان کسب علم، افزایش قدرت اقتصادی و نظامی، امکان استحصال بیشتر منابع طبیعی و ذخایر زیرزمینی و بالاخره اتحاد و انسجام ملی بیشتر و بیشتر خواهد بود.

 

بنابراین آن محور اساسی و مولفه زیربنایی در کنار همه مولفه‌های دیگر که همگی به جای خود مهم‌ هستند، آن زیربنایی که مولفه های دیگر را برای قدرتمندی کشورها از قوه به بالفعل می‌رساند، جمعیت آن کشور و آحاد افراد و یکایک تشکیل‌دهندگان آن ملت هستند، بنابراین برگردیم به حدیث ارزشمند پیامبر که فرمودند: «ازدواج کنید فرزند بیاورید که من در روز قیامت به کثرت افراد امتم حتی طفلی که سقط شده مباهات می کنم.»