روز عرفه فرصتی طلایی برای بازگشت به خدا و خودسازی است

نهم ذی‌الحجه، روز عرفه، از روزهای پرفضیلت سال است که روایات بسیاری آن‌را به‌عنوان روزی ویژه برای بخشایش گناهان و استجابت دعا معرفی کرده‌اند. روز عرفه، یک روز پیش از عید قربان است. در منابع روایی اعمالی برای آن برشمرده‌اند که بافضیلت‌ترین آن‌ها دعا و استغفار است. زیارت امام حسین(ع) و خواندن دعای عرفه نیز در این روز بسیار سفارش شده است. به مناسبت این روز خبرنگار ایکنا از سمنان با حجت‌الاسلام مهدی تشرعی، رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد استان سمنان گفت‌وگویی کرده است که مشروح آن‌را در ادامه می‌خوانیم:

 

خداوند متعال با آفرینش تنوع در جهان، به هر موجودی ویژگی‌های خاصی عطا کرده است و زمان نیز یکی از این مخلوقات است که در برخی از ایام، شرایط و اثرات ویژه‌ای دارد. عرفه در لغت به معنای وقوف و توقف است و اگرچه این واژه بیشتر برای توقف حاجیان در صحرای عرفات به‌کار می‌رود، اما از منظر معنوی، روز عرفه فرصتی برای ارتباط عمیق‌تر و توجه ویژه‌تر به‌سوی خداوند است. این فرصت متعلق به همه انسان‌هاست، هر چند برای زائران بیت‌الله‌ الحرام به‌دلیل حضور در صحرای عرفات، ابعاد ویژه‌تری دارد.

 

مهمترین پیام معنوی این روز، تجلی محبت خداوند به بندگان است که خداوند متعال دائماً به‌دنبال ایجاد فرصتی برای ارتباط میان مخلوق و خالق است و این ایام خاص، تجلی‌گاه لطف الهی است. در روایات آمده است که خداوند در شب عرفه درهای مغفرت خود را به روی بندگان می‌گشاید و در روز عرفه، گناهان توبه‌کنندگان را می‌بخشد، حتی اگر گناهانشان به اندازه ریگ‌های بیابان یا قطرات باران باشد. این موضوع نشان می‌دهد که خداوند فضایی را فراهم می‌کند تا انسان‌ها با توبه و بازگشت، به‌سوی او حرکت کنند.

 

پیامبر اکرم(ص) در روایتی رموده‌اند: «الدُّعاءُ عَمودُ الدِّینِ وَ نُورُ السَّماواتِ وَ الأَرضِ» دعا ستون دین و نور آسمان‌ها و زمین است. دعا به معنای ناتوانی یا گیر کردن در بن‌بست نیست، بلکه یکی از مهمترین ابزارهای حرکت به‌سوی کمال و موفقیت است. وجود معنوی انسان نیازمند نورهای متعددی است؛ نوری که با نماز شب، زیارت امام حسین(ع)، روضه‌خوانی و توسل به اهل بیت(ع) روشن می‌شود. روز عرفه نیز یکی از این نورهاست که شرایط خاصی برای تقویت آن فراهم کرده است.

 

تفاوت‌هایی در روز عرفه با سایر ایام سال در اعمال شب قدر و سایر ایام، زیارت سیدالشهدا(ع) وجود دارد، اما روایتی وجود دارد که نشان می‌دهد پیش از آنکه خداوند به صحرای عرفات نگاه کند، به زائران امام حسین(ع) می‌نگرد. این نکته، تفاوت ویژه‌ای را برای روز عرفه در کنار زیارت ائمه معصومین(ع) رقم می‌زند.

 

واژه «عرفه» به معنای شناخت و تأمل است. توصیه می‌شود در این روز، توجه ویژه‌ای به معانی دعا داشته باشیم، زیرا عرفه زمان مناسبی برای ارتقای ایمانی، علمی و اندیشه‌ای است. پیوند خوردن با توسل به حضرت سیدالشهدا(ع) در این روز، فضای بسیار خوبی برای خودسازی فراهم می‌کند. این خودسازی‌های فردی، در نهایت منجر به جامعه‌سازی شده و ما را به سمت تشکیل جامعه‌ای ایمانی و مهدوی سوق می‌دهد.