«ملت مبعوث»؛ روایت قرآنی محرم از رسالت جهانی امت اسلامی
آیه ۷۸ سوره مبارکه حج، محور نخستین پیام محرم امسال قرار گرفته است؛ آیهای که امت اسلامی را نه یک ملت عادی، بلکه جامعهای برگزیده برای جهاد در راه خدا، مقابله با طاغوت و یاری مستضعفان معرفی میکند؛ مفهومی که در نهضت عاشورا و انقلاب اسلامی جلوهای عینی یافته است.
به گزارش ایکنا، محرم، موسم بازخوانی مسئولیت تاریخی امت اسلامی در برابر ظلم، انحراف و سلطهگری است. در این میان، یکی از مهمترین پیامهای قرآنی که میتواند افق حرکت جامعه اسلامی را روشن سازد، نگاه قرآن کریم به هویت و مأموریت امت مؤمن است؛ امتی که تنها برای زیست فردی و عبادی شکل نگرفته، بلکه مأموریتی جهانی بر دوش دارد.
نخستین پیام از مجموعه «سکوی پرواز؛ گفتمانسازی محرم» با عنوان «ملت مبعوث برای مأموریتی جهانی» به همین موضوع میپردازد و تلاش میکند با استناد به آیات، جایگاه تاریخی امت اسلامی را تبیین کند.
برگزیدگی برای یک مأموریت الهی
محور اصلی این پیام، آیه ۷۸ سوره حج است، آنجا که خداوند میفرماید:
«وَ جَاهِدُوا فِی اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاکُمْ»
«و در راه خدا آنگونه که شایسته جهاد در راه اوست، جهاد کنید؛ او شما را برگزیده است.»
واژه «اجتباکم» در این آیه، صرفاً به معنای انتخاب شدن نیست؛ بلکه دلالت بر برگزیده شدن برای انجام مسئولیتی بزرگ دارد. بر این اساس، امت اسلامی در منطق قرآن حامل رسالتی فراتر از مرزهای جغرافیایی و منافع شخصی است و باید برای تحقق اهداف الهی در عرصه اجتماع و تاریخ نقشآفرینی کند.
هدف بعثت انبیا؛ اقامه قسط
این نگاه قرآنی در آیه دیگری نیز مورد تأکید قرار گرفته است. خداوند در سوره مبارکه حدید، هدف اصلی ارسال پیامبران را چنین بیان میکند:
«لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»
«تا مردم به عدالت قیام کنند.»
براساس این آیه، تحقق عدالت تنها وظیفه پیامبران نیست؛ بلکه مردم نیز باید برای اقامه قسط به میدان بیایند. از همین رو، جامعه مؤمنان در منطق قرآن یک جامعه مسئول و کنشگر است و نمیتواند در برابر ظلم و طغیان بیتفاوت بماند.
عاشورا؛ تجلی بعثت امت
اگر بخواهیم نمونهای عینی از این مأموریت تاریخی را در تاریخ اسلام جستوجو کنیم، بیتردید نهضت عاشورا یکی از برجستهترین مصادیق آن است. امام حسین (ع) زمانی قیام کرد که جامعه اسلامی در معرض انحراف و سلطه طاغوت قرار گرفته بود. آن حضرت با ایثار جان خود و یارانش نشان داد که حفظ حقیقت دین و مقابله با ظلم، مسئولیتی همگانی و فراتر از مصلحتاندیشیهای فردی است.
از این منظر، عاشورا صرفاً یک واقعه تاریخی نیست؛ بلکه جلوهای از همان مأموریت الهی است که قرآن برای امت مؤمن ترسیم کرده است.
ملت ایران و تجربه بعثت مردمی
در تبیین این پیام، به تجربه تاریخی ملت ایران نیز اشاره شده است. انقلاب اسلامی نمونهای از حضور مردمی در مسیر مقابله با طاغوت و تلاش برای تحقق عدالت به شمار میرود. در این نگاه، مردم تنها مخاطب پیامهای دینی نیستند، بلکه خود نقشآفرینان اصلی تحولات تاریخیاند.
حضور گسترده اقشار مختلف مردم در بزنگاههای حساس، ایستادگی در برابر فشارها و پایداری در مسیر آرمانهای انقلاب، از جمله نشانههای این «بعثت مردمی» تلقی شده است.
زنان؛ پیشرانان بعثت اجتماعی
یکی از نکات مهم این روایت قرآنی، توجه به نقش زنان در شکلگیری و استمرار حرکتهای الهی است. همانگونه که در نهضت عاشورا، حضرت زینب (س) و دیگر بانوان اهلبیت (ع) پیامرسان حماسه کربلا بودند، در هر حرکت اجتماعی نیز زنان میتوانند نقشی تعیینکننده در حفظ هویت، انتقال ارزشها و تقویت اراده جمعی ایفا کنند.
از همین رو، بعثت امت بدون حضور فعال و آگاهانه زنان به سرانجام نخواهد رسید.
وعده الهی برای استمرار راه حق
در پایان این پیام، به آیه ۵۴ سوره مائده نیز اشاره شده است؛ آیهای که از ظهور قومی سخن میگوید که در مسیر دین خدا استوار خواهند ماند:
«فَسَوْفَ یَأْتِی اللَّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَیُحِبُّونَهُ»
«خداوند قومی را خواهد آورد که آنان را دوست دارد و آنان نیز خدا را دوست دارند.»
این آیه یادآور آن است که مسیر حق هیچگاه متوقف نخواهد شد و خداوند همواره مردمانی را برای دفاع از دین و مقابله با طاغوت برخواهد انگیخت.
جمعبندی
نخستین پیام محرم در کتاب «سکوی پرواز» بر این حقیقت تأکید دارد که امت اسلامی در منطق قرآن، جامعهای برگزیده برای انجام مأموریتی جهانی است؛ مأموریتی که در جهاد در راه خدا، حمایت از مستضعفان، مقابله با طاغوت و تلاش برای برپایی عدالت معنا مییابد. عاشورا، انقلاب اسلامی و همه حرکتهای الهی در طول تاریخ را میتوان جلوههایی از همین رسالت بزرگ دانست؛ رسالتی که امروز نیز بر دوش امت اسلامی قرار دارد.
انتهای پیام
